James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Vespa: Γιορτάζει από σήμερα τα 80 της χρόνια στη Ρώμη

Πρόκειται μάλιστα για μια τετραήμερη εκδήλωση
Vespa
Από τον

Παύλο Καρατζά

25/6/2026

Από τις 25 έως τις 28 Ιουνίου, το αθλητικό συγκρότημα της Ρώμης, το Foro Italico, γνωστό για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων του 1960 και του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 1990, θα φιλοξενήσει Vespa Clubs από περίπου 60 χώρες.

Ο Ιταλός Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών αναμένεται να παρουσιάσει ένα αναμνηστικό νόμισμα με θέμα τη Vespa για την έναρξη της εκδήλωσης, ενώ στο επίκεντρο θα βρίσκεται μια έκθεση φωτογραφίας που επιμελήθηκε ο διάσημος φωτογράφος Giacomo Bretzel.

Ο Εκτελεστικός Πρόεδρος του Ομίλου Piaggio, Matteo Colaninno, δήλωσε: “Η Vespa δημιουργήθηκε το 1946, την ίδια χρονιά με την Ιταλική Δημοκρατία: σε 80 χρόνια έχει γίνει μάρτυρας μεταβαλλόμενων εποχών, τρόπων ζωής και γενεών.

Η πορεία της είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία της Ιταλίας: τις δυσκολίες και τις ελπίδες της μεταπολεμικής περιόδου, την ανάκαμψη των δεκαετιών του 1950 και του 1960, την οικονομική άνθηση και την κινητικότητα”.

Vespa

Η εκδήλωση θα φιλοξενήσει το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα Rally Vespa και θα δοκιμάσει τους πιο έμπειρους αναβάτες με το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Vespa Gymkhana, πριν από μια μεγάλη παρέλαση στην οποία χιλιάδες Vespa όλων των μοντέλων και ηλικιών θα βγουν στους δρόμους της Ρώμης και θα περιηγηθούν στα ιστορικά μνημεία της πόλης.

Το μεγάλο φινάλε θα είναι ο Διαγωνισμός Κομψότητας, στο πλαίσιο του οποίου τα πιο σπάνια και ενδιαφέροντα μοντέλα από όλες τις δεκαετίες θα παρελάσουν σε όλο το συγκρότημα. Μεταξύ αυτών των μοντέλων συγκαταλέγεται και η Vespa 150 Troupes Aero Portees, η οποία κατασκευάστηκε κατόπιν παραγγελίας του γαλλικού στρατού για τη μεταφορά αντιαρματικών όπλων. 

Το πρώτο σκούτερ Vespa, κυβισμού 98cc και ισχύος 3,2bhp, κυκλοφόρησε το 1946. Όπως πολλές εταιρείες μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Piaggio, η οποία προηγουμένως κατασκεύαζε αεροπλάνα, χρειάστηκε να διαφοροποιήσει τις δραστηριότητές της για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του νέου μεταπολεμικού κόσμου.

Μέσα στα χρόνια έχουν κατασκευαστεί πάνω από 150 διαφορετικά μοντέλα και εκδόσεις Vespa, από τα κλασικά δίχρονα, ημιαυτόματα μοντέλα τριών και τεσσάρων ταχυτήτων του 20ού αιώνα έως τα πιο στρογγυλεμένα, σύγχρονα τετράχρονα μοντέλα CVT της σημερινής εποχής.

Vespa

Χάρη στην κοινή προσπάθεια των εργοστασίων στην Ιταλία, καθώς και στο Βιετνάμ και την Ινδία, η εταιρεία πλησιάζει το ορόσημο των είκοσι εκατομμυρίων σκούτερ που έχουν κατασκευαστεί παγκοσμίως. 

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή σε όλους και η είσοδος είναι δωρεάν· ωστόσο, οι εγγραφές πρέπει να γίνουν εκ των προτέρων εδώ.