James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Ανάκληση ZXMOTO 820RR στην Κίνα – Ο Zhang Xue διδάσκει νέα ήθη με πρωτοφανή διαδικασία

Ανάκληση και μάλιστα για σοβαρό πρόβλημα, αλλά η πραγματική είδηση είναι η αντιμετώπιση της ΖΧΜΟΤΟ προς τους πελάτες της
zxmoto 820rr
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

28/4/2026

Την Πέμπτη 16 Απριλίου μια από τις πρώτες ΖΧΜΟΤΟ 820RR που είχαν παραδοθεί σε πελάτη στην πόλη Yinchuan υπέστη καταστροφική ζημιά καθώς έσπασε ο κινητήρας της. Στις 21 Απριλίου αυτή η μοτοσυκλέτα ήταν ήδη στα κεντρικά της ΖΧΜΟΤΟ για να ελεγχθεί η ζημιά και να εντοπιστεί η αιτία.

Δύο μέρες αργότερα η ετυμηγορία ήταν έτοιμη: μια προβληματική βαλβίδα ανακούφισης (pressure relief valve) στον κινητήρα ήταν η υπεύθυνη. Συγκεκριμένα, ένα κακώς τοποθετημένο O-ring συνέβαλλε ώστε σταδιακά η βαλβίδα να χαλαρώσει και να χάσει τη στεγανοποίησή της, επιτρέποντας στο λιπαντικό να διαρρέει από το εσωτερικό του κινητήρα, με αποτέλεσμα ολοένα και πιο μειωμένη πίεση λαδιού και εν τέλει το μοιραίο.

Η ΖΧΜΟΤΟ εξέδωσε αμέσως ανακοίνωση και ξεκίνησε διαδικασία ανάκλησης για όλες τις 286 μοτοσυκλέτες 820RR που είχαν παραδοθεί σε πελάτες από τη στιγμή που ξεκίνησε η διάθεσή τους στην Κίνα στις αρχές Απριλίου – από περίπου 5.000 παραγγελίες που έχουν κατακλύσει το εργοστάσιο αφότου ο Valentin Debise πέτυχε τη θρυλική πλέον διπλή νίκη του στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Supersport με την 820RR μόλις στον δεύτερο αγώνα της.

zxmoto 820rr
Πόσες φορές έχει δει ανάκληση να συνοδεύεται με φωτογραφία της μοτοσυκλέτας που έσπασε;

Η κινέζικη εταιρεία ωστόσο δεν περιορίζεται στο να καλέσει άμεσα τους ιδιοκτήτες για να αποκατασταθεί το ευάλωτο εξάρτημα, αλλά το πάει αρκετά παραπέρα. Προσέξτε τί προσφέρει η εταιρεία του Zhang Xue στους πελάτες της.

Αν στη μοτοσυκλέτα διαγνωστεί πως η βαλβίδα ανακούφισης έχει χαλαρώσει, τότε ο πελάτης μπορεί να επιλέξει είτε επισκευή, ή να επιστρέψει τη μοτοσυκλέτα, ή να την ανταλλάξει με άλλη.

Αν το μόνο πρόβλημα που θα εντοπιστεί είναι λανθασμένα τοποθετημένο O-ring (χωρίς πρόβλημα στη βαλβίδα), τότε γίνεται άμεση επιδιόρθωση με νέο εξάρτημα και ο πελάτης αποζημιώνεται με δωρεάν τα επόμενα δύο σέρβις του.

Ακαριαία αντίδραση για όλες τις μοτοσυκλέτες που έχουν πάει σε πελάτες και μια σειρά επιλογών που σπανιότατα (αν ποτέ) έχουν δοθεί σε ανάλογες ανακλήσεις στον δυτικό μας κόσμο. Είναι μια προφανέστατη αναγκαιότητα για τη ΖΧΜΟΤΟ, καθώς ως καινούργια στο παιχνίδι δεν έχει τις ανοχές άλλων καταξιωμένων κατασκευαστών στα μάτια του κοινού, έτσι φροντίζει να αντιδράσει μ’ ένα απόλυτο μέτρο από την πρώτη στιγμή για να εξασφαλίσει πως αυτό που θα θυμάται ο κόσμος από τέτοιες αναπόφευκτες πικρές ιστορίες δεν είναι πως “οι ΖΧΜΟΤΟ σπάνε” αλλά πως “ό,τι και να γίνει η ΖΧΜΟΤΟ με έχει καλυμμένο”.

Απλά μαθήματα εταιρικής υπευθυνότητας από έναν πρώην αγωνιζόμενο μοτοσυκλετιστή που δεν θα τον δείτε συχνά με γραβάτα, αλλά συνήθως με γερμανοπολύγωνα στην κωλότσεπη και γράσα στα χέρια.

Ετικέτες