James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Εγκαινιάστηκε η νέα πίστα της Βουλγαρίας A1 Motor Park (LARA) – Τσουχτερές οι τιμές

Βγήκε αμέσως και το πρόγραμμα προπονήσεων για τον μήνα
cover
Από τον

Παύλο Καρατζά

23/3/2026

Σας είχαμε ενημερώσει για όλη την πορεία των εξελίξεων που αφορούν τη νέα πίστα της γειτονικής Βουλγαρίας, που πλέον παρουσιάστηκε στο κοινό και επίσημα προχτές 21 Μάρτη με τα εγκαίνιά της.

Το διάγραμμα δεν έπεσε πολύ έξω, αφού τα εγκαίνια ήταν προγραμματισμένα για τα τέλη του 2025, όμως ο καιρός δεν ήταν σύμμαχος. Η πίστα τοποθετείται περίπου 40 λεπτά νότια από την Σόφια στο Samokov και δυόμιση ώρες από τη δική μας πίστα των Σερρών. Οι δύο πίστες είναι σίγουρα ανταγωνίστριες, αλλά παράλληλα μπορούν και να αλληλοσυμπληρώνονται, αφού η A1 Motor Park αναμένεται να κλείνει τον χειμώνα εξαιτίας του χιονιού, όπως και η οδήγηση τον Ιούλιο και τον Αύγουστο στην πίστα των Σερρών δεν είναι ιδιαίτερα ευχάριστη λόγω ζέστης.

3

Η πρώην LARA, που μετονομάστηκε στο ξενέρωτο A1 Motor Park, είναι μία αριστερόστροφη πίστα με 8 αριστερές και 7 δεξιές στροφές και μήκος 3,91 χιλιόμετρα, ενώ είναι σημαντικό να αναφερθεί πως έχει πάρει εγκρίσεις FIA (κατηγορία 3, έως Formula 3) και FIM (κατηγορία Β, έως WorldSBK). Η στόχευση των γειτόνων για δοκιμές, εκδηλώσεις και track-days και έπειτα για αγώνες είναι σαφέστατα στη σωστή κατεύθυνση και είναι αυτό ακριβώς που χρειαζόμαστε κι εμείς εδώ στην Ελλάδα και το MOTO το γράφει εδώ και χρόνια.

nikola-tsolov

Μία live μετάδοση στα κοινωνικά δίκτυα κάλυψε τα εγκαίνια, όπου σημείωσε πάνω από 100 χιλιάδες θεάσεις, ενώ πίστα πάτησαν supercars, μοτοσυκλέτες, όπως και μία Formula 2 που οδηγούσε ο τοπικός ήρωας Nikola Tsolov, που κατέχει το ρεκόρ των πιο πολλών νικών στην FIA Formula 3 από το 2023 μέχρι το 2025. Μάλιστα ο Βούλγαρος οδηγός έκανε πολύ ενδιαφέρουσες δηλώσεις, λέγοντας πως η νέα πίστα έχει απίστευτες εγκαταστάσεις και η είσοδος της είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή και θυμίζει τα μεγάλα ιταλικά circuit, όμως ο ίδιος θα συνεχίζει να επισκέπτεται και την πίστα των Σερρών που έχει πιο κλειστές και τεχνικές στροφές.

2

Αμέσως μετά την εκδήλωση ανακοινώθηκαν πρόγραμμα και τιμές για το υπόλοιπο του μήνα. Βέβαια προς έκπληξη είδαμε τσουχτερές τιμές για μία ημερήσια προπόνηση που φτάνει τα 180 ευρώ για τα αυτοκίνητα και τα 135 ευρώ για τις μοτοσυκλέτες, τιμές που είναι αρκετά υψηλότερες από αυτές της πίστας των Σερρών, που γνωρίζουμε πολύ καλά και επισκεπτόμαστε συχνά και το κόστος για τις μοτοσυκλέτες είναι 90 ευρώ ανά ημέρα.