James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Κίνδυνος απεργίας διαρκείας στα βενζινάδικα – Κλείνουν επ’ αόριστο τα πρατήρια στη Λέσβο

Συνεδριάζει σήμερα, Τετάρτη 18/3, η Ομοσπονδία Βενζινοπωλών Ελλάδος με ανοικτό το ενδεχόμενο η κινητοποίηση να επεκταθεί πανελλαδικά
benzinadiko
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

18/3/2026

Την Τετάρτη 11 Μαρτίου η κυβέρνηση ανακοίνωσε τη θέσπιση πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στα καύσιμα και κάποια βασικά είδη πρώτης ανάγκης, όπως τα τρόφιμα, απόφαση που έχει προκαλέσει αντιδράσεις από την πλευρά των πρατηριούχων.

Η Ομοσπονδία Βενζινοπωλών Ελλάδος (ΟΒΕ) εξέδωσε σχετικό δελτίο Τύπου την Πέμπτη 12/3, τονίζοντας πως “η επιβολή πλαφόν ως μέτρο, για άλλη μια φορά,  στοχοποιεί τους πρατηριούχους, ενώ το πρόβλημα εντοπίζεται στην υψηλή φορολογία. Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους δεν μπορεί να συγκρατήσει τις αυξήσεις και να οδηγήσει σε ουσιαστική μείωση των τιμών για τον καταναλωτή, καθώς οι τιμές επηρεάζονται κυρίως από τις διεθνείς τιμές και τους φόρους. Το 61% της τελικής τιμής είναι φόροι, δηλαδή ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και ο ΦΠΑ και στην  τελική τιμή προστίθεται και η διυλιστηριακή αξία που ανέρχεται σε περίπου 31%. Επομένως, απομένει ένα 8% για τις εταιρείες πετρελαιοειδών, τους μεταφορείς και τα πρατήρια”.

Έδειξε μάλιστα πίνακες όπου αποδεικνύεται πως οι αυξήσεις τιμών στα πρατήρια ήταν εν γένει μικρότερες από αυτές στις χονδρικές τιμές που πληρώνουν για τον εφοδιασμό τους, στηρίζοντας την άποψη πως για την ακρίβεια οι πρατηριούχοι είναι οι τελευταίοι τροχοί της αμάξης και κακώς στοχοποιούνται.

Υπενθυμίζει επίσης πως πολλά πρατήρια αντιμετωπίζουν πολύ υψηλά λειτουργικά κόστη, κάτι που οδήγησε στο κλείσιμο πάνω από 300 πρατηρίων την προηγούμενη φορά που επιβλήθηκε πλαφόν.

Ως λύση συγκράτησης των τιμών καυσίμων στην Ελλάδα προτείνει τη μείωση του ΕΦΚ και του ΦΠΑ για όσο διάστημα διαρκεί η κρίση.

Στο μεταξύ, η ΟΒΕ συνεδριάζει σήμερα, Τετάρτη 18/3, για να σχεδιάσει τις επόμενες κινήσεις της, την ώρα που οι πρατηριούχοι της Λήμνου ανακοίνωσαν απεργία επ’ αόριστο από την Πέμπτη 19/3, δηλώνοντας πως “η Λέσβος, ως νησί της παραμεθορίου, δεν αντέχει την περαιτέρω αποδυνάμωση ενός ζωτικού κλάδου,” αντιπροτείνοντας να διαμορφωθεί το ανώτατο όριο κερδοφορίας στα 20 λεπτά ανά λίτρο (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), από τα 12 λεπτά που ισχύουν σήμερα για τα νησιά του Βορείου Αιγαίου ή, εναλλακτικά, να καθοριστεί το περιθώριο κέρδους στα επίπεδα που ήταν πριν την έναρξη των εχθροπραξιών στο Ιράν.

Αναμένουμε νεότερα από το μέτωπο της ΟΒΕ, καθώς είναι ορατός ο κίνδυνος να αποφασιστεί πανελλαδική απεργία.