Νέοι κανόνες για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ε.Ε. με υποχρεωτικά συστήματα υποβοήθησης οδηγού

Μαζί με το νομικό πλαίσιο για δυνατότητα κυκλοφορίας οχημάτων χωρίς οδηγό
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

7/7/2022
Ο νέος κανονισμός για τη γενική ασφάλεια των οχημάτων ξεκίνησε να εφαρμόζεται από τις 6/7/2022, εισάγοντας μια σειρά υποχρεωτικών προηγμένων συστημάτων υποβοήθησης του οδηγού για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. Παράλληλα θεσπίζει το νομικό πλαίσιο για την έγκριση αυτοματοποιημένων οχημάτων και οχημάτων χωρίς οδηγό στην ΕΕ.
 
Σημειώστε πως όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρεται στον νέο κανονισμό σε "οχήματα" εννοεί, τουλάχιστον για την ώρα, τα αυτοκίνητα, αν και όπως αναγράφεται, "ορισμένα από τα νέα μέτρα θα επεκταθούν ώστε να καλύπτουν διάφορα είδη οδικών οχημάτων έως το 2029."
 
Τα νέα μέτρα ασφάλειας στόχο έχουν να συμβάλουν στην καλύτερη προστασία των επιβατών, των πεζών και των ποδηλατών σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς με την εφαρμογή τους αναμένεται να σωθούν πάνω από 25.000 ζωές και να αποφευχθούν τουλάχιστον 140.000 σοβαροί τραυματισμοί έως το 2038, κάτι που αγγίζει ιδιαίτερα και εμάς, τους χρήστες δικύκλων.
 
Ανάλογα την κατηγορία οχήματος (αυτοκίνητα, λεωφορεία ή φορτηγά), τα υποχρεωτικά συστήματα υποβοήθησης των οδηγών περιλαμβάνουν συστήματα υποβοήθησης της ταχύτητας, διατήρησης λωρίδας κυκλοφορίας και αυτοματοποιημένης πέδησης  ελέγχου της ταχύτητας, ανίχνευση οπισθοπορείας με κάμερα ή αισθητήρες, προειδοποίηση προσοχής σε περίπτωση υπνηλίας ή διάσπασης της προσοχής του οδηγού, καταγραφείς δεδομένων συμβάντος, καθώς και σήμα στάσης έκτακτης ανάγκης.
 
Ακολουθεί το δελτίο τύπου της ΕΕ:
 
 
"Δεδομένου ότι η έναρξη ισχύος του κανονισμού για τη γενική ασφάλεια εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να ολοκληρώσει το νομικό πλαίσιο για τα αυτοματοποιημένα και τα συνδεδεμένα οχήματα, η Επιτροπή θα εκδώσει αυτό το καλοκαίρι τεχνικούς κανόνες για την έγκριση οχημάτων χωρίς οδηγό, καθιστώντας την ΕΕ πρωτοπόρο στον τομέα. Έτσι θα δοθεί η δυνατότητα σε οχήματα χωρίς οδηγό να κυκλοφορούν στην ΕΕ, θα αυξηθεί η εμπιστοσύνη του κοινού, θα τονωθεί η καινοτομία και θα βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας.
 
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος για μια «Ευρώπη Έτοιμη για την Ψηφιακή Εποχή», Μαργκρέιτε Βέστεϊγιερ, δήλωσε: «Η τεχνολογία μας βοηθά να αυξήσουμε το επίπεδο ασφάλειας των αυτοκινήτων μας. Τα νέα προηγμένα και υποχρεωτικά χαρακτηριστικά ασφαλείας θα συμβάλουν επιπλέον στη μείωση του αριθμού των θυμάτων. Σήμερα, μεριμνούμε επίσης ώστε οι κανόνες μας να μας επιτρέψουν να εισάγουμε με ασφάλεια αυτόνομα οχήματα και οχήματα χωρίς οδηγό στην ΕΕ σε ένα πλαίσιο που θέτει την ασφάλεια των ανθρώπων στο επίκεντρο.»
 
Ο επίτροπος κ. Τιερί Μπρετόν, αρμόδιος για την εσωτερική αγορά, δήλωσε: «Με τα συστήματα υποβοήθησης της ταχύτητας, διατήρησης λωρίδας κυκλοφορίας και αυτοματοποιημένης πέδησης τα οχήματά μας γίνονται όλο και πιο αυτοματοποιημένα. Με τη νέα νομοθεσία για την ασφάλεια των οχημάτων που εφαρμόζεται σήμερα, η Ευρώπη διασφαλίζει ότι η τεχνολογία αυτή βελτιώνει την καθημερινή ζωή των πολιτών μας και ότι η αυτοκινητοβιομηχανία διαθέτει ένα προβλέψιμο και ασφαλές πλαίσιο για τη συνέχιση της ανάπτυξης καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς της σε παγκόσμιο επίπεδο.»
 
Κανόνες γενικής ασφάλειας
Από σήμερα, τα νέα μέτρα που εισάγουν χαρακτηριστικά ασφαλείας για να βοηθήσουν τον οδηγό περιλαμβάνουν:
 
• Για όλα τα οδικά οχήματα (δηλαδή αυτοκίνητα, ημιφορτηγά, φορτηγά και λεωφορεία): ευφυές σύστημα ελέγχου της ταχύτητας, ανίχνευση οπισθοπορείας με κάμερα ή αισθητήρες, προειδοποίηση προσοχής σε περίπτωση υπνηλίας ή διάσπασης της προσοχής του οδηγού, καταγραφείς δεδομένων συμβάντος, καθώς και σήμα στάσης έκτακτης ανάγκης·
 
•  Για αυτοκίνητα και ημιφορτηγά: Πρόσθετα χαρακτηριστικά, όπως συστήματα παραμονής στη λωρίδα κυκλοφορίας και αυτόματη πέδηση·
 
• Για λεωφορεία και φορτηγά: τεχνολογίες για την καλύτερη αναγνώριση πιθανών τυφλών σημείων, προειδοποιήσεις για την πρόληψη συγκρούσεων με πεζούς ή ποδηλάτες και συστήματα παρακολούθησης της πίεσης των ελαστικών.
 
Οι κανόνες θα εφαρμόζονται πρώτα στους νέους τύπους οχημάτων από τις 6/7 και μετά, και σε όλα τα νέα οχήματα από τις 7 Ιουλίου 2024. Ορισμένα από τα νέα μέτρα θα επεκταθούν ώστε να καλύπτουν διάφορα είδη οδικών οχημάτων έως το 2029.
 
Τεχνικοί κανόνες για τα αυτοματοποιημένα αυτοκίνητα
Με βάση τον κανονισμό για τη γενική ασφάλεια, η Επιτροπή σχεδιάζει να εγκρίνει αυτό το καλοκαίρι τεχνικούς κανόνες για τα αυτοματοποιημένα και τα συνδεδεμένα οχήματα, εστιάζοντας ιδίως στα αυτοματοποιημένα οχήματα που αντικαθιστούν τον οδηγό στους αυτοκινητόδρομους (αυτοματισμός επιπέδου 3) και σε οχήματα χωρίς οδηγό, όπως τα αστικά λεωφορεία ή τα ταξί-ρομπότ (αυτοματισμός επιπέδου 4) -σσ. η χρήση των πλήρως αυτοματοποιημένων οχημάτων θα επιτραπεί στην ΕΕ από τον Σεπτέμβριο του 2022.  Οι νέοι κανόνες θα ευθυγραμμίσουν τη νομοθεσία της ΕΕ με τους νέους κανόνες του ΟΗΕ για τον αυτοματισμό επιπέδου 3 και θα εγκρίνουν νέα τεχνική νομοθεσία της ΕΕ για οχήματα χωρίς οδηγό, τους πρώτους διεθνείς κανόνες του είδους τους. Οι τεχνικοί κανόνες που καθορίζονται μέσω κατ' εξουσιοδότηση και εκτελεστικής πράξης θα θεσπίσουν ολοκληρωμένη αξιολόγηση της ασφάλειας και της ωριμότητας των πλήρως αυτοματοποιημένων οχημάτων πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά της ΕΕ. Θα καλύπτουν τις διαδικασίες δοκιμών, τις απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας, τους κανόνες καταγραφής δεδομένων, καθώς και την παρακολούθηση των επιδόσεων ασφάλειας και τις απαιτήσεις αναφοράς συμβάντων από τους κατασκευαστές οχημάτων χωρίς οδηγό.
 
Ιστορικό
Η Επιτροπή παρουσίασε τον αναθεωρημένο κανονισμό για τη γενική ασφάλεια το 2018. Οι κανόνες αντιμετώπιζαν την ανάγκη βελτίωσης της ασφάλειας των οχημάτων και της οδικής ασφάλειας, δεδομένου ότι, σύμφωνα με μελέτες, εκτιμάται ότι στο 95 % των ατυχημάτων παίζει ρόλο το ανθρώπινο σφάλμα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη της ΕΕ ενέκριναν εν συνεχεία τον κανονισμό τον Νοέμβριο του 2019. Έκτοτε, η Επιτροπή έχει εκδώσει σειρά σχετικών εκτελεστικών κανονισμών που καλύπτουν τα διάφορα μέτρα υποβοήθησης του οδηγού που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό.
 
Η πρόταση της Επιτροπής για τον αναθεωρημένο κανονισμό για τη γενική ασφάλεια συνόδευε επίσης τη δημοσίευση της στρατηγικής της ΕΕ για την αυτοματοποιημένη κινητικότητα, η οποία περιγράφει ένα ολοκληρωμένο σύνολο δράσεων της ΕΕ για την ανάπτυξη συνδεδεμένων και αυτοματοποιημένων συστημάτων κινητικότητας. Αυτό προέβλεπε δράσεις που καλύπτουν την ανάπτυξη βασικών τεχνολογιών και υποδομών, τη θέσπιση του κατάλληλου κανονιστικού πλαισίου για την εσωτερική αγορά της ΕΕ και τη διασφάλιση ότι η αυτοματοποιημένη κινητικότητα αποφέρει οφέλη στους Ευρωπαίους πολίτες."
 
Για να δείτε ολόκληρο τον νέο κανονισμό της ΕΕ, επισκεφθείτε τον σύνδεσμο ΕΔΩ.

Μπολόνια: “Πόλεμος” μεταξύ δημάρχου και οδηγών ταξί για το όριο των 30 χιλιομέτρων

Το μέτρο φέρνει μειώσεις στα τροχαία – Δεν το θέλουν οδηγοί ταξί και κυβέρνηση
cover
Από τον

Παύλο Καρατζά

4/2/2026

Ένας “πόλεμος” έχει ξεσπάσει με θέμα το ανώτατο όριο των 30 χλμ/ώρα που έχει επιβληθεί στην ιταλική πόλη της Μπολόνια από τα τέλη του 2023 και τους οδηγούς ταξί να πηγαίνουν στα δικαστήρια το μέτρο και τον δήμαρχο της πόλης.

Το μέτρο είχε εφαρμοστεί μετά από πρόταση του δημάρχου της πόλης, με στόχο να μειώσει δραματικά τον αριθμό των τροχαίων δυστυχημάτων. Ωστόσο, το συγκεκριμένο μέτρο βρήκε αντίθετους τους οδηγούς ταξί, τις ενώσεις μεταφορών, την κυβέρνηση, όπως και τον Υπουργό Μεταφορών!

Ο υπουργός μάλιστα είχε δηλώσει πως το μέτρο θα αυξήσει την κυκλοφοριακή συμφόρηση, θα βλάψει τους οδηγούς και τους εργαζόμενους, όπως και την τοπική οικονομία.

Οι οδηγοί ταξί προσέφυγαν στα δικαστήρια ζητώντας την κατάργηση του μέτρου, και δικαιώθηκαν, καθώς το δικαστήριο αποφάσισε τον Ιανουάριο του 2026 πως το όριο των 30 χλμ/ώρα δεν μπορεί να εφαρμοστεί σαν γενικός κανόνας και πρέπει να εξετάζεται ανά δρόμο ξεχωριστά -κρατήστε το αυτό.

Υπενθυμίζουμε πως το μέτρο ξεκίνησε στο τέλος του 2023, παρά την αντίθεση της κυβέρνησης, και σύμφωνα με στοιχεία του δήμου της Μπολόνια, τον πρώτο χρόνο επέφερε μείωση της τάξεως του 13% στα συνολικά ατυχήματα, 50% μείωση στα δυστυχήματα, 11% μείωση στους τραυματισμούς, 10% μείωση στα ατυχήματα με τραυματισμό, ενώ είχαμε και μηδενικούς θανάτους πεζών!

Επίσης, όσον αφορά την κυκλοφοριακή συμφόρηση, το 2024 σημειώθηκε μείωση κατά 5% κι αυτό οφείλεται σύμφωνα με τον δήμο σε έναν αυξανόμενο ποσοστό πολιτών που άρχισε να μετακινείται με διαφορετικό τρόπο, χρησιμοποιώντας λιγότερο το αυτοκίνητο και περισσότερο τα μέσα μαζικής μεταφοράς και τα ποδήλατα.

Μάλιστα, ο δήμαρχος της πόλης δήλωσε πως το δημοτικό συμβούλιο δεν θα αμφισβητήσει την απόφαση του δικαστηρίου, αλλά θα περάσει μία τροπολογία που έχει ήδη προετοιμάσει, αναφέροντας τους λόγους για το όριο σε κάθε δρόμο, όπως ζήτησε το δικαστήριο. Τα παλιά όρια ταχύτητας θα επανέλθουν για μερικές εβδομάδες σε ορισμένους δρόμους μέχρι να εγκριθεί το νέο μέτρο.

Σε δηλώσεις που έκανε ο δήμαρχος, είπε: “Τα θύματα τροχαίων ατυχημάτων και οι οικογένειές τους μας το ζητούν και εμείς τους υποστηρίζουμε. Με τον στόχο που πάντα είχαμε και υποστηρίζαμε: να σώζουμε ζωές στους δρόμους, να μειώνουμε και να προλαμβάνουμε τα ατυχήματα, και σε αυτά τα δύο χρόνια αποδείξαμε ότι αυτό είναι εφικτό.

Τα τελευταία δύο χρόνια, η κυβέρνηση προσπάθησε να σταματήσει το όριο των 30 χλμ/ώρα, αλλά δεν κατάφερε να σταματήσει τους θανάτους από τροχαία ατυχήματα στην Ιταλία.

Η Μπολόνια, από την άλλη πλευρά, είναι η πόλη που τους έχει μειώσει κατά το ήμισυ. Πιστεύω ότι μια κυβέρνηση πρέπει να βοηθά τις πόλεις που σώζουν ζωές, όχι να τις εμποδίζει. Σύμφωνα με το δημοτικό συμβούλιο, κατά τα δύο πρώτα χρόνια εφαρμογής του ορίου, σώθηκαν 17 ζωές και καταγράφηκαν 348 λιγότεροι τραυματισμοί.

Δεν θα σταματήσουμε, πρέπει να κάνουμε περισσότερα: το όριο των 30 χλμ/ώρα θα είναι σύντομα το πεπρωμένο όλης της Ιταλίας, όπως ήδη συμβαίνει στην Ευρώπη”. Το συγκεκριμένο περιστατικό έρχεται λίγες ημέρες μετά την εισαγωγή ορίου ταχύτητας 30 χλμ/ώρα στο ιστορικό κέντρο της Ρώμης, σε μια προσπάθεια να αυξηθεί η οδική ασφάλεια και να μειωθούν τα ατυχήματα.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την χώρα μας, καθώς να υπενθυμίσουμε πως το όριο πλέον μέσα στις πόλεις είναι τα 30 χλμ/ώρα (σε δρόμους χωρίς νησίδα σε κατοικημένες αστικές περιοχές) και το όριο των 50 χλμ/ώρα υφίσταται μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις -νησίδα στη μέση. Ο νέος Κ.Ο.Κ. αναφέρει χαρακτηριστικά: “ Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας, μέσα στις κατοικημένες περιοχές, ορίζεται σε τριάντα (30) χιλιόμετρα την ώρα. Σε μονόδρομους στους οποίους υπάρχουν δύο (2) τουλάχιστον λωρίδες κυκλοφορίας, διαχωριζόμενες με κατά μήκος διαγραμμίσεις, και σε οδούς διπλής κατεύθυνσης με τουλάχιστον δύο (2) λωρίδες ανά κατεύθυνση, διαχωριζόμενες με κατά μήκος διαγραμμίσεις, και σε οδούς διπλής κατεύθυνσης με διαχωριστική νησίδα, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε πενήντα (50) χιλιόμετρα την ώρα. Τα όρια ταχύτητας της παρούσας εφαρμόζονται, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά με ειδική σήμανση