New Zealand Tour 2015

24/8/2015

Κορυφαίος οικολογικός τουρισμός

Μπορεί η εξερεύνηση της Αυστραλίας να είχε πλέον ολοκληρωθεί, αποτελώντας μια ακόμα σελίδα στο πολυσέλιδο ταξιδιωτικό μου ημερολόγιο, ωστόσο η παρουσία μου στην ήπειρο που λέγεται Ωκεανία έμελλε να συνεχιστεί για ακόμα 12 ημέρες. Σε άλλο όμως νησί και με άλλη, εντελώς διαφορετική μοτοσυκλέτα.
Έτσι, από την Αυστραλία πέταξα για την Νέα Ζηλανδία, όπου βρέθηκα στην σέλα μιας στιβαρής Harley Davidson “Ultra Glide Limited Edition”, την οποία μου παραχώρησε η αντιπροσωπεία της Νέας Ζηλανδίας (κατόπιν συνεννόησης με την ελληνική αντιπροσωπεία) για τις ανάγκες του οδοιπορικού μου στο απόμακρο νησί των ιθαγενών Μαορί.


Τι με έσπρωξε όμως να επιλέξω το νησί της Νέας Ζηλανδίας για επίλογο του ταξιδιού μου στις παγωμένες θάλασσες του νότου; Εκτός από το γεγονός ότι κατατάσσεται σ’ έναν από τους κορυφαίους οικολογικούς προορισμούς παγκοσμίως, η Νέα Ζηλανδία "δάνεισε' τα συναρπαστικά τοπία της για τα γυρίσματα του "Άρχοντα των Δακτυλιδιών", δεν δέχεται να κάνουν πυρηνικές δοκιμές στα χωρικά της ύδατα, ενώ οι φιλόξενοι κάτοικοί της, που απολαμβάνουν ένα από τα υψηλότερα βιοτικά επίπεδα του κόσμου, είναι ευαισθητοποιημένοι από τις αρχές του ‘70 σε σχέση με τα περιβαλλοντικά θέματα –εδώ γεννήθηκε άλλωστε το πρώτο οικολογικό κίνημα στον κόσμο.


Κι από το Sydney έφτασα στο Auckland, μετά από μόλις 3,5 ώρες πτήσης. Ενώ στη συνέχεια, βρέθηκα στην τοπική αντιπροσωπεία της Harley Davidson, όπου παρέλαβα μια ασημένια “Ultra Glide Limited Edition” για να καταγράψω 2.800 χιλιόμετρα στα δυο νησιά (Βόρειο και Νότιο) της Νέας Ζηλανδίας. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που είχα ωστόσο να αντιμετωπίσω στην Νέα Ζηλανδία ήταν οι καιρικές συνθήκες, μιας και ο χειμώνας εδώ είναι αρκετά δύσκολος, με πολλές βροχές και χιονοπτώσεις.
Με την βοήθεια της οικογένειας του Βασίλη και της Νάταλι Βερονικιάτη που με φιλοξενούσε, κατέστρωσα ένα ταξιδιωτικό πλάνο 11 ημερών, ξεκινώντας από το νότιο νησί, αφού ο καιρός τις αμέσως επόμενες μέρες θα ήταν εκεί κατάλληλος για μοτοσυκλέτα.


Κι αφού ξεναγήθηκα από τους αγαπητούς οικοδεσπότες μου στα αξιοθέατα του Auckland, ξεκίνησα κατόπιν να οδηγώ την ασημένια Harley Davidson με προορισμό την πρωτεύουσα Wellington (635 χλμ. νότια του Auckland), μέσα από μια διαδρομή που με εντυπωσίασε με τα καταπράσινα τοπία της και την ηρεμία της φύσης. Τα καλύτερα όμως με περίμεναν στο νότιο νησί, που με τα υπέροχα σκηνικά και τις εκπληκτικές εναλλαγές του, θα απογείωνε τις αισθήσεις μου…

Στο νότιο παράδεισο της Νέας Ζηλανδίας

Όλοι ανεξαιρέτως με διαβεβαίωναν πως το νότιο νησί της Νέα Ζηλανδίας ήταν αρκετά πιο όμορφο και ποικιλόμορφο σε σχέση με το αντίστοιχο βόρειο. Έτσι, όταν μετά από ένα κυριολεκτικά τρικυμιώδη τρίωρο ατμοπλοϊκό ταξίδι αποβιβάστηκα με την ασημένια Harley-Davidson στις ακτές του νοτίου νησιού, ήμουν αρκετά ανυπόμονος να δω κατά πόσο τα λεγόμενά τους ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα.
Δεν χρειάστηκε ωστόσο να περιμένω πολύ. Διατρέχοντας την διαδρομή των 340 χιλιομέτρων από το μικρό λιμανάκι Picton (όπου είχα αποβιβαστεί) μέχρι την παράκτια πόλη Westport (στην δυτική ακτογραμμή του νησιού), σύντομα "έπεσα" μέσα στην αγκαλιά ενός εκπληκτικού ορεινού οικοσυστήματος. Δασωμένες βουνοπλαγιές, κελαρυστά ποτάμια, καταπράσινα βοσκοτόπια, αδιαπέραστα δάση και μικρές κρυμμένες κοιλάδες, επιβεβαίωναν με τον πιο άμεσο τρόπο τις απόψεις των συνομιλητών μου. Και ακόμα δεν είχα δει τίποτα…


Την επόμενη μέρα, την τιμητική τους είχαν τα θαλασσινά τοπία του ωκεανού. Με οδηγό τον οδικό άξονα “Great Coast Road”, που διέτρεχε την δυτική ακτογραμμή του νοτίου νησιού (από την πόλη Westoport ως την μικρή κωμόπολη Franz Josef), βρέθηκα να οδηγώ για 310 χιλιόμετρα σε μια παράκτια στριφτογυριστή διαδρομή που φλερτάριζε ταυτόχρονα βουνό και θάλασσα. Ίσως, η θεαματικότερη παραλιακή διαδρομή της Νέας Ζηλανδίας…


Μετά από μια στάση-γνωριμίας με τον παγετώνα Franz Josef Glacier, κατευθύνθηκα κατόπιν ανατολικά, στο εσωτερικό του νησιού, μέσω του ορεινού περάσματος Haast – αρχικός προορισμός η πόλη Queenstown. Για καλή μου τύχη, το πέρασμα ήταν ανοικτό από τα χιόνια, μιας και τα εκχιονιστικά μηχανήματα έδωσαν σκληρή μάχη όλες τις προηγούμενες μέρες για να κρατήσουν ανοιχτό τον δρόμο από τις σφοδρές χιονοπτώσεις που είχαν σημειωθεί. Ένα ορεινό τοπίο με χιονισμένα δάση, μικρές γαλάζιες λίμνες και κατάλευκες βουνοκορφές ήταν το υπέροχο σκηνικό που με συνόδευσε καθοδόν ως την παραλίμνια Queenstown, που αποδείχθηκε μια από τις πιο πόλεις της Νέας Ζηλανδίας.


Μετά την Queenstown, σειρά είχε η πόλη Christchurch, στις ανατολικές ακτές του νησιού (486 χλμ. βορειοανατολικά). Ο Mike, κάτοχος μιας Harley-Davidson Ultra Glide Classic, ανέλαβε να με ξεναγήσει στην πόλη του, που κτυπήθηκε το 2011 από έναν σεισμό 6,3 ρίχτερ και θρήνησε 185 νεκρούς -σήμερα η Christchurch έχει επουλώσει τις πιο πολλές πληγές της. Με αφετηρία την αναγεννημένη Christchurch, θα ξεκινούσε πλέον η επιστροφή μου στο βόρειο νησί της Νέας Ζηλανδίας…
Κωνσταντίνος Μητσάκης

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις