Ο φουσκωτός "αναβάτης" που θα σώσει ζωές -Χρησιμοποιείται στις αξιολογήσεις αυτοκινήτων του EuroNCAP [Video]

Πιάνει ταχύτητες έως 80 χλμ./ώρα - Ειδικά σχεδιασμένος για την αξιολόγηση των ADAS
Ο φουσκωτός αναβάτης που θα σώσει ζωές -EuroNCAP 2024
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

12/7/2024

Από το 2023 και για πρώτη φορά στα χρονικά στις δοκιμές αξιολόγησης των συστημάτων του EuroNCAP περιλαμβάνονται και εκείνες που αφορούν αποκλειστικά μοτοσυκλετιστές.

Οι αναβάτες μοτοσυκλετών περιλαμβάνονται στους ευάλωτους χρήστες του δρόμου ως εκείνοι που έχουν τέσσερεις φορές περισσότερες πιθανότητες εμπλοκής σε τροχαίο ατύχημα σε σχέση με όλους τους άλλους χρήστες των δρόμων. 

Το αξιοπερίεργο είναι ότι μέχρι πέρσι ο ανεξάρτητος ευρωπαϊκός οργανισμός EuroNCAP δεν αξιολογούσε τα συστήματα ασφάλειας και υποβοήθησης του οδηγού (Advanced Driver Assistance System -ADAS) για τη λειτουργία τους σε σχέση με τους μοτοσυκλετιστές παρά μόνο για τους πεζούς, τα ζώα και τους ποδηλάτες.

Το παραπάνω αποτελεί παρελθόν αφού οι αρχές έκριναν ότι τα συστήματα ADAS των καινούργιων αυτοκινήτων, που μπαίνουν σε όλο και περισσότερα μοντέλα, έχουν φτάσει πλέον σε επίπεδο εξέλιξης και αναγνωρίζουν μικρότερους  σε μέγεθος "στόχους" από τα αυτοκίνητα, όπως οι μοτοσυκλέτες που κινούνται και αλλάζουν θέση στον χώρο ταχύτερα από τους πεζούς και τους ποδηλάτες.

Ο φουσκωτός αναβάτης που θα σώσει ζωές -EuroNCAP 2024

Οι δοκιμές που έχει εισάγει ο Euro NCAP στην αξιολόγηση των ADAS των αυτοκινήτων αποκλειστικά για μοτοσυκλέτες είναι οι εξής:

-Μοτοσυκλέτα στατική με το αυτοκίνητο να πλησιάζει από πίσω
-Μοτοσυκλέτα που επιβραδύνει με το αυτοκίνητο να πλησιάζει από πίσω
-Αυτοκίνητο που στρίβει αριστερά σε διασταύρωση με τη μοτοσυκλέτα να πλησιάζει από το αντίθετο ρεύμα
-Αυτοκίνητο που αλλάζει λωρίδα και μπαίνει στο αντίθετο ρεύμα όπου κινείται η μοτοσυκλέτα
-"Τυφλό" σημείο
-Αυτοκίνητο που αλλάζει λωρίδα (αριστερά) σε προσπέραση μπαίνοντας στην ίδια λωρίδα με τη μοτοσυκλέτα που πλησιάζει

Καίριο ρόλο στις δοκιμές αξιολόγησης παίζει η "κούκλα" που χρησιμοποιεί ο Euro NCAP, η οποία μοιάζει με μοτοσυκλετιστή που κάθεται πάνω στη μοτοσυκλέτα του και όσο απλοϊκή και αν φαίνεται αποτελεί προϊόν εξέλιξης πολλών ετών. Αυτός είναι ίσως και ένας από τους λόγους που άργησαν τόσο πολύ οι αξιολογήσεις των συστημάτων των αυτοκινήτων για τις μοτοσυκλέτες αφού δεν υπήρχε σημείο αναφοράς ούτε για το dummy ούτε και για τις δοκιμές.

Για τον σχεδιασμό και τη δημιουργία του "δίτροχου" Guided Soft Target (GST), όπως ονομάζεται το ομοίωμα μοτοσικλετιστή-μοτοσυκλέτας, συνεργάστηκαν ο Euro NCAP, οι εταιρείες που το κατασκευάζουν -δεν είναι μόνο μία που έχει εξελίξει GST- αλλά και οι κατασκευαστές αυτοκινήτου. Ο σχεδιασμός των δοκιμών ξεκίνησε το 2019 με δεδομένα φυσικά και από την Ελλάδα, αναφορικά με τα πιο συχνά σενάρια ατυχήματος.

Ο φουσκωτός αναβάτης που θα σώσει ζωές -EuroNCAP 2024

Το ενιαίο ομοίωμα έχει ως βάση μια τηλεκατευθυνόμενη πλατφόρμα που μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα έως και 80 χλμ./ώρα και μπορεί να πετύχει παράλληλα επιβράδυνση της τάξης του 0,6 G.

Ο αναβάτης σχεδιάστηκε με βάση τις διαστάσεις του μέσου Ευρωπαίου άνδρα αναβάτη, έχει ύψος 1,8 μ. και τη στάση του σώματος που θα είχε αν βρισκόταν πάνω σε μία μοτοσυκλέτα.
Τα χρώματα για το παντελόνι (μπλε), το μπουφάν (μαύρο) και το κράνος (λευκό με σκουρόχρωμη ζελατίνα) δεν επιλέχθηκαν τυχαία αφού και αυτά αντιπροσωπεύουν τις προτιμήσεις του μέσου αναβάτη. 

Και επειδή αναρωτιέστε τι ρόλο παίζουν τα χρώματα σε ένα κινούμενο ομοίωμα τέτοιου είδους να σας πούμε ότι είναι πολύ σημαντικά αφού τα συστήματα ADAS στα σύγχρονα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν, για να ανιχνεύουν την κίνηση αντικειμένων στο περιβάλλον όπου βρίσκεται και κινείται το όχημα, ραντάρ, Lidar, υπέρυθρες κάμερες αλλά και κάμερες παρόμοιες με αυτές που έχετε στο κινητό σας -όχι όλα απαραίτητα μαζί.

Κάτι αντίστοιχο με τον αναβάτη ισχύει και για το μέρος που αντιπροσωπεύει τη μοτοσυκλέτα με το μέγεθος και το σχήμα της να έχει υπολογιστεί βάσει "των πιο κοινών σε ταξινομήσεις μοτοσυκλετών" στις ευρωπαϊκές αγορές με  χωρητικότητα κινητήρα πάνω από 500 κ.εκ.

Μάλιστα για την όσο το δυνατό πιο σωστή προσομοίωση της κίνησης μιας μοτοσυκλέτας ο EuroNCAP χρησιμοποιεί το dummy της αυστριακής 4active Systems, το οποίο έχει πάρει τη σχετική έγκριση και φέρει και περιστρεφόμενο δίσκο στους κατά τα άλλα σταθερούς "τροχούς" του αφού όταν μια μοτοσυκλέτα κινείται η περιστροφή του κάθε τροχού είναι ανιχνεύσιμη από τα ραντάρ των συστημάτων και συμβάλλει στον εντοπισμό του κυρίως σώματος αλλά και στην κατάταξή του ως μοτοσυκλέτα -είναι ανιχνεύσιμη σχεδόν ξεχωριστά εξαιτίας του φαινομένου micro-Doppler που δημιουργείται από τον περιστρεφόμενο τροχό.

Δείτε και ένα παράδειγμα με τον "μοτοσυκλετιστή" του Euro NCAP σε πραγματική αξιολόγηση στο video που ακολουθεί.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις