Ο πόλεμος των Πάσων: Μποτιλιαρίσματα, θανατηφόρα τροχαία και κλεισίματα ορεινών περασμάτων στις Άλπεις [Video]

Όταν η κουλτούρα του Instagram προκαλεί ασφυξία στα βουνά
stelvio
Η συνήθης πια καλοκαιρινή εικόνα του Stelvio Pass
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

24/6/2026

Την Παρασκευή 19 Ιουνίου 2026 ένα τραγικό ατύχημα οδήγησε στο κλείσιμο του Passo di Pennes στις Ιταλικές Άλπεις. Σε υψόμετρο άνω των 2.000 μέτρων, το ορεινό πέρασμα που ενώνει τις κοιλάδες Isarco και Sarentino ανοίγει για τα οχήματα όταν λιώσουν τα χιόνια, συνήθως γύρω στο τέλος Μαΐου με αρχές Ιουνίου.

Τη μοιραία εκείνη μέρα ένας 49χρονος Γερμανός μοτοσυκλετιστής που βρισκόταν εκεί για τις διακοπές του επιχείρησε να προσπεράσει ένα φορτηγό μάλλον απρόσεκτα, καθώς μόλις πέρασε στο αντίθετο ρεύμα συγκρούστηκε με επερχόμενη μοτοσυκλέτα, την οποία οδηγούσε 65χρονος Άγγλος, επίσης τουρίστας. Ο Γερμανός σκοτώθηκε ακαριαία, ενώ ο Άγγλος έπεσε στον γκρεμό και κατέληξε από τα τραύματά του λίγο αργότερα στο νοσοκομείο του Bolzano.

pannes pass accident

Μερικές μέρες πριν το τραγικό συμβάν, ένας ακόμη θάνατος είχε σημειωθεί στην ίδια διαδρομή, με θύμα έναν Τσέχο μοτοσυκλετιστή που διέσχιζε το φημισμένης ομορφιάς αλπικό πέρασμα.

Οι δυσάρεστες αυτές ιστορίες είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου σε μια τουριστική τάση που έχει πλέον αρχίσει να προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις στους τοπικούς πληθυσμούς.

pennes pass
Πέρασμα Pennes, σύνορα Ιταλίας-Αυστρίας

Στα τέλη Μαΐου, για παράδειγμα, οι κάτοικοι της περιοχής γύρω από το περίφημο Brenner Pass στα σύνορα Ιταλίας-Αυστρίας έκλεισαν τον δρόμο για οκτώ ώρες διαμαρτυρόμενοι για την ανελέητη κυκλοφορία πάσης φύσεως οχημάτων, τονίζοντας πως κάθε χρόνο η τουριστική σεζόν αρχίζει ολοένα και πιο νωρίς, καθώς χιλιάδες επισκέπτες με μοτοσυκλέτες, αυτοκίνητα, τροχόσπιτα και λεωφορεία προστίθενται στη συνήθη κυκλοφορία της περιοχής, προκαλώντας ρύπανση, θόρυβο και συχνά ατυχήματα.

Ανάλογα τραγική είναι η εικόνα του περίφημου ελβετικού Gotthard Pass με το διάσημο τούνελ των 16 χιλιομέτρων, όπου κατά την τουριστική περίοδο είναι πλέον σχεδόν μόνιμες οι ουρές πολλών χιλιομέτρων με οχήματα που περιμένουν να το διασχίσουν.

transfagarasan
Πέρασμα Transfagarasan στη Ρουμανία

Την ίδια ώρα σε Γερμανία και Αυστρία σε αρκετές περιπτώσεις οι κάτοικοι γραφικών διαδρομών που προσελκύουν μοτοσυκλέτες και αυτοκίνητα έχουν συστήσει ομάδες ακτιβιστών που διεκδικούν και συχνά έχουν καταφέρει το κλείσιμο των δρόμων για οχήματα μη-κατοίκων προκειμένου να γλιτώσουν από τον θόρυβο και τη ρύπανση - προκαλώντας μάλιστα διαμαρτυρίες μοτοσυκλετιστών.

Στην Ιταλία μάλιστα η κατάσταση αυτή έχει γεννήσει νέες εκφράσεις, όπως η “Sabbato Nero” (Μαύρο Σάββατο) που περιγράφει τις κυκλοφοριακά φορτισμένες μέρες στην καρδιά των καλοκαιρινών διακοπών κατά τις οποίες πολλοί Ιταλοί αποφεύγουν να πλησιάσουν εκεί που σκάνε οι ορδές των, μηχανοκίνητων ή μη, τουριστών.

Ακόμη και το περίφημο πέρασμα Transfagarasan στη Ρουμανία έχει στενάξει από το κυκλοφοριακό, ιδιαίτερα από τότε που έγινε διάσημο ως “ο ομορφότερος δρόμος του κόσμου” μέσα από τηλεοπτικές εκπομπές όπως το Top Gear.

Στη σημερινή κουλτούρα των social media αρκεί μια επώνυμη αναφορά, ένα ποστάρισμα με ειδυλλιακό φόντο για να στείλει χιλιάδες κόσμου στο ίδιο σημείο, απειλώντας πολλές απολαυστικές ορεινές διαδρομές με μια μοίρα ανάλογη του ηλιοβασιλέματος στην Οία τον Αύγουστο, όπου τα σοκάκια ξεχειλίζουν από ορδές τουριστών που περιμένουν στωικά τη δική τους στιγμή για μια μαγευτική selfie.

Είμαστε για τα καλά στο Καλοκαίρι πια και αρκετοί θα είναι αυτοί που σχεδιάζουν οδικά ταξίδια ανά τας Ευρώπας (όταν πια το κόστος ενός ακτοπλοϊκού εισιτηρίου για το -όποιο- νησί επαρκεί για βενζίνη για μερικές χιλιάδες χιλιόμετρα) και για μας τους μοτοσυκλετιστές η γοητεία ενός ορεινού περάσματος μαγνητίζει έντονα.

Οι εποχές ωστόσο που μπορούσαμε να λυσσάμε ανεβοκατεβαίνοντας αυτές τις διαδρομές εν μέσω τουριστικής περιόδου έχουν παρέλθει και καλό θα ήταν να έχουμε πια όλοι στο μυαλό μας την πρώτη και βασική προτεραιότητα: να περάσουμε καλά και να γυρίσουμε χορτασμένοι και αρτιμελείς. Και ας έχουμε στην άκρη του μυαλού μας μιαν ακόμη αυτονόητη αξία, τον σεβασμό που οφείλουμε στους κατοίκους του τόπου που επιλέγουμε να επισκεφτούμε.

Ετικέτες

ΗΠΑ: Αρνητικές εξελίξεις στην προστασία των δασικών εκτάσεων

H αμερικανική κυβέρνηση ανοίγει δρόμο στην ιδιωτική εκμετάλλευση
Roadless Rule
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

24/8/2026

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ προχωρά στη διαδικασία κατάργησης του Roadless Rule, ενός κανονισμού που περιορίζει κυρίως τη δημιουργία νέων δρόμων και την υλοτομία σε συγκεκριμένες δασικές εκτάσεις και όχι, αυτό δεν σημαίνει ότι οι μοτοσυκλετιστές αποκτούν αυτόματα πρόσβαση σε αυτές τις εκτάσεις.

Στις ΗΠΑ βρίσκεται σε εξέλιξη μια σημαντική αλλαγή στη διαχείριση των δημόσιων δασικών εκτάσεων. Το Υπουργείο Γεωργίας της χώρας, μέσω της Δασικής Υπηρεσίας, έχει ξεκινήσει τη διαδικασία για την κατάργηση του λεγόμενου Roadless Rule.

Τι είναι το Roadless Rule;

O σχετικός νόμος που θεσπίστηκε το 2001 και αφορά συγκεκριμένες δασικές εκτάσεις που χαρακτηρίζονται ως περιοχές Roadless. Πρόκειται για μεγάλες περιοχές δημόσιων δασών στις οποίες υπάρχουν περιορισμοί κυρίως στην κατασκευή δρόμων και στην εμπορική υλοτομία.

Roadless Rule

Στην αμερικανική νομοθεσία αυτό είναι διαφορετικό από τις παντελώς προστατευμένες περιοχές άγριας ζωής (Wilderness), οπού απαγορεύεται η πρόσβασή στο κοινό και κάθε δραστηριότητα.

Στις περιοχές που χαρακτηρίζονται ως roadless οι υπάρχοντες δρόμοι και οι υπάρχουσες διαδρομές παραμένουν, ενώ δραστηριότητες όπως πεζοπορία, κατασκήνωση, κυνήγι, ψάρεμα και άλλες μορφές αναψυχής επιτρέπονται. Υπάρχουν επίσης εξαιρέσεις που επιτρέπουν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις έργα διαχείρισης δασών, υποδομές και άλλες παρεμβάσεις.

Και πού είναι το πρόβλημα;

Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η κατάργηση θα λύσει τα χέρια της Δασικής Υπηρεσίας, δίνοντάς της μεγαλύτερη ελευθερία να διαχειρίζεται τα δάση, να περιορίζει την καύσιμη ύλη και να αντιμετωπίζει προβλήματα όπως οι πυρκαγιές, οι ασθένειες και η υπερβολικά πυκνή βλάστηση.

Roadless Rule

Οι επικριτές της αλλαγής υποστηρίζουν ότι η κατάργηση θα διευκολύνει περισσότερο την ανάπτυξη δρόμων και την πρόσβαση σε δραστηριότητες όπως υλοτομία, εξορύξεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και άλλες μορφές εκμετάλλευσης, μέχρι ενδεχομένως και της οικιστικής.

Εδώ βρίσκεται και το βασικό σημείο της αντιπαράθεσης, καθώς η κατάργηση του Roadless Rule δεν μετατρέπει αυτές τις εκτάσεις σε ελεύθερη ζώνη για κάθε χρήση. Απλώς αφαιρεί έναν σημαντικό περιορισμό από τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να διαχειριστούν και προστατευτούν στο μέλλον.

Και τι σημαίνει αυτό για το off-road;

Εδώ υπάρχει μια συχνή παρεξήγηση, καθώς η κατάργηση του ανωτέρου νόμου δεν συνεπάγεται ελεύθερη πρόσβαση σε αυτές για off-road  οχήματα όπως μοτοσυκλέτες, ATV ή side-by-side, επιχείρημα που φαίνεται να κερδίζει την υποστήριξη σημαντικής μερίδας κόσμου στην άλλη μεριά του Ατλαντικού.

Στις ΗΠΑ η πρόσβαση στα δημόσια εδάφη καθορίζεται από πολλούς διαφορετικούς ομοσπονδιακούς και τοπικούς κανονισμούς. Το αν μια συγκεκριμένη διαδρομή η περιοχή επιτρέπει την πρόσβαση σε μοτοσυκλέτες εξαρτάται από το σχέδιο διαχείρισης της συγκεκριμένης περιοχής, τη Δασική Υπηρεσία, τους τοπικούς κανονισμούς και τη χρήση για την οποία έχει χαρακτηριστεί ο δρόμος ή το μονοπάτι.

Η νομική αλλαγή αυτή επιτρέπει λοιπόν τη δημιουργία νέων δρόμων για άλλες χρήσεις, αλλά αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα και πρόσβαση σε μοτοσυκλέτες.

Roadless Rule

Ο δούρειος ίππος της προστασίας

Ένα ακόμη βασικό επιχείρημα αφορά τις πυρκαγιές. Η κυβερνητική αφήγηση υποστηρίζει ότι οι περιορισμοί δυσκολεύουν τη διαχείριση της δασικής βλάστησης και την πρόσβαση των συνεργείων αποψίλωσης και πυρόσβεσης σε ορισμένες περιοχές.

Αντιδράσεις έχουν ξεσηκωθεί θεωρώντας ότι η δημιουργία περισσότερων δρόμων μέσα σε απομονωμένες δασικές περιοχές δεν αποτελεί από μόνη της λύση για τις πυρκαγιές, αντίθετα, η διευκόλυνση της ανθρώπινης πρόσβασης και εντατικοποίηση της παρουσίας και δραστηριότητας θα αυξήσει σημαντικά και τον κίνδυνο ανάφλεξης.

Το ζήτημα παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό στις ΗΠΑ, όπου μεγάλο μέρος των δασικών πυρκαγιών προκαλείται από ανθρωπογενή δραστηριότητα.

Roadless Rule

Στις ΗΠΑ υπάρχει μια βασική διαφορά σε σχέση με την Ευρώπη, τεράστιες εκτάσεις γης ανήκουν στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση και διαχειρίζονται από οργανισμούς όπως η Δασική Υπηρεσία και το Γραφείο Διαχείρισης Εκτάσεων.

Αποχαρακτηρίζοντας τις συγκεκριμένες λοιπόν, χάνεται μια γραμμή άμυνας που περιείχε σαφείς απαγορεύσεις σε σχέση με την ανθρώπινη δραστηριότητα και ανοίγει την κερκόπορτα της αξιοποίησης.

Roadless Rule

Η κατάργηση δεν γίνεται από τη μία ημέρα στην άλλη. Η κυβέρνηση πρέπει να ακολουθήσει την προβλεπόμενη διαδικασία και να δώσει στο κοινό τη δυνατότητα να υποβάλει σχόλια και αντιρρήσεις.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στις ΗΠΑ, επειδή οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες συνήθως πρέπει να δημοσιοποιούν τέτοιες προτάσεις και να εξετάζουν τις αντιδράσεις του κοινού πριν ληφθεί η τελική απόφαση.

Roadless Rule

Και για τους φίλους του Off-Road, το σημαντικότερο είναι να μη συγχέονται δύο διαφορετικά πράγματα, καθώς είναι διαφορετικό θέμα η πρόσβαση και διαχείριση δημοσίων εκτάσεων και ξεχωριστό η δημιουργία ή η νομιμοποίηση και διάνοιξη εκτός δρόμου διαδρομών.

Roadless Rule

Η κατάργηση του Roadless Rule μπορεί να αλλάξει σημαντικά το πρώτο, αλλά δεν συνεπάγεται αυτόματα το δεύτερο.