Ο ρομποτικός γκαζοφονιάς της Akrapovič

Στο νέο χώρο δοκιμών ζει ο... Terminator!
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

17/8/2018

Η Akrapovič μπορεί να είναι μια σχετικά νεαρής ηλικίας εταιρία στο κόσμο των εξατμίσεων αν σκεφτεί κανείς ότι ιδρύθηκε το 1992, όμως αυτό δεν την εμπόδισε να βρίσκεται στη λίστα με τους κορυφαίους κατασκευαστές εξατμίσεων. Φυσικά τίποτα δεν είναι τυχαίο σε αυτή τη ζωή και η επιτυχία οφείλεται κατά κύριο λόγο στη δίψα του Igor Akrapovič (ιδρυτή της φίρμας) για τους αγώνες, καθώς από το 1970 έως το έτος ίδρυσης της εταιρείας είχε άμεση εμπλοκή σε αυτούς, ως αγωνιζόμενος. Η αστείρευτη αυτή δίψα για τους αγώνες, σε συνδυασμό με την εμμονή για διαρκή τεχνολογική εξέλιξη, έκανε την εταιρία να μπει δυναμικά στους αγώνες του πρωταθλήματος SBK και μόλις πέντε χρόνια μετά την ίδρυση της να πάρει τη πρώτη της νίκη. Έκτοτε δεν σταμάτησε το κυνήγι της επιτυχίας, φέρνοντας συνέχεια καινοτομίες στο τομέα των εξατμίσεων, μέσω των νέων εγκαταστάσεων που ανανέωνε ανά τα χρόνια.Τώρα έρχεται να ταράξει τα νερά, καθώς εκτός από το νέο ειδικά διαμορφωμένο χώρο δοκιμών που ετοίμασε, το ρόλο του δοκιμαστή αναλαμβάνει ένα ανθρωποειδές ρομπότ.

 

Ειδικά για εσάς, τους αναγνώστες του ΜΟΤΟ, ετοιμάζουμε μια δυνατή αποκλειστικότητα για την Akrapovič.

Η δουλειά του είναι να δοκιμάζει ακούραστα τις εξατμίσεις που ετοιμάζει η εταιρία πάνω στο δυναμόμετρο για ατελείωτες ώρες, κάτι που είναι δύσκολο να κάνει ένας άνθρωπος, όχι μόνο για λόγους σωματικής κούρασης, όσο κυρίως για λόγους υγείας, αφού η έκθεση των αυτιών μας για μεγάλα χρονικά διαστήματα σε υψηλά επίπεδα θορύβου, προκαλούν μόνιμες βλάβες. Μάλιστα σε αρκετές χώρες, υπάρχουν νόμοι που απαγορεύουν την πολύωρη έκθεση των εργατών σε συνθήκες υψηλού θορύβου. Πρόκειται κυρίως για ένα τεστ δομικής αντοχής, όπου η κάθε εξάτμιση δοκιμάζεται πάνω στην ίδια την μοτοσυκλέτα για την οποία προορίζεται. Το ρομπότ όπως θα παρακολουθήσετε και στο βίντεο τοποθετείτε πάνω στη μοτοσυκλέτα και το μηχανικό πόδι δένεται στο λεβιέ ταχυτήτων, ενώ τα “χέρια” είναι κατασκευασμένα να εκτελούν τις απαραίτητες κινήσεις. Ο υπόλοιπος χώρος των δοκιμών είναι κατασκευασμένος με τέτοιο τρόπο ώστε ο ανεφοδιασμός της μοτοσυκλέτας να γίνεται αυτόματα χωρίς να επέμβει ανθρώπινο χέρι, αυτό είναι εφικτό χάρη στους αισθητήρες και τις κάμερες που είναι εξοπλισμένο, καθιστώντας έτσι τη δοκιμή μοτοσυκλετών αδιάκοπη σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις