ΟΒΑΛ ΠΙΣΤΟΝΙΑ Ή V4;

Ducati, big bang, screamers… και τα άλλα
Από τον

Βασίλη Καραχάλιο

14/7/2017

Με αφορμή τις εικασίες σχετικά με τον χρονισμό που θα έχει ο νέος V4 της Ducati, θυμίζουμε μια παλιά ιστορία, όπου παρά λίγο η Ducati να φτιάξει μια δικύλινδρη NR με οβάλ πιστόνια φυσικά!

Η ιστορία αυτή έχει και Ducati και εντυπωσιακές εκρήξεις. Ξεκινάει το 2002, όταν η Ducati παρουσίαζε το τετρακύλινδρο χιλιάρι MotoGP της, σχεδιασμένο με επικεφαλής τον τεχνικό διευθυντή της Ducati Corse, τον Filippo Preziosi. Ο κινητήρας ονομάστηκε 'Desmosedici twin-pulse' και όπως εξηγούσε ο τότε επικεφαλής της Ducati Corse, ο Claudio Domenicali, παραλίγο να φτιάξουν έναν V2 με οβάλ πιστόνια! "Στα αρχικά στάδια, μελετήσαμε έναν δικύλιδρο με οβάλ πιστόνια, θεωρώντας τον ιδανική λύση σύμφωνα με τους κανονισμούς, αλλά περαιτέρω μελέτες μας έκαναν να αποφασίσουμε υπέρ ενός 'double twin'. Κι έτσι, σχεδιάσαμε έναν κινητήρα με τέσσερα κυκλικά πιστόνια, που χάρη σε μια ταυτόχρονη ανάφλεξη των κυλίνδρων ανά δύο, αναπαράγει τον κύκλο λειτουργίας ενός V2. Αυτός θα έχει παλμούς ισχύος big bang, οπότε το πίσω ελαστικό θα δουλεύει με έναν τρόπο που θα αυξάνει την διάρκεια ζωής του και θα βελτιώνει την αίσθηση του αναβάτη στις εξόδους των στροφών”, είχε πει τότε ο Domenicali.  

Απλουστευτικά, ένας τετρακύλινδρος big bang είναι ο κινητήρας όπου έχουμε ανάφλεξη σε όλους τους κυλίνδρους με πολύ μικρά διαστήματα μεταξύ τους (το πολύ ως 90 μοίρες), κι ένα μεγάλο διάστημα μέχρι να έχουμε πάλι ανάφλεξη σε κάθε κύλινδρο.

Από την άλλη, ένας screamer είναι αυτός που έχει ίσα διαστήματα ανάφλεξης μεταξύ των κυλίνδρων, και στην περίπτωση του τετρακύλινδρου, αυτά είναι κάθε 180 μοίρες.  

 

Σαφώς και οι κατασκευαστές έχουν πειραματιστεί με διάφορους χρονισμούς, οπότε κρατήστε πως κινητήρες με αναφλέξεις σε τακτά, ίσα διαστήματα τους αποκαλούμε screamer, ενώ όσους έχουν μαζεμένες τις αναφλέξεις και των τεσσάρων κυλίνδρων μέσα σε μικρό διάστημα και μετά ακολουθεί… ανάπαυση, τότε τον αποκαλούμε big bang. Yπάρχουν φυσικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα στην κάθε διάταξη, κι ο κάθε κατασκευαστής επιλέγει ανάλογα με το αν θέλει ας πούμε δύναμη ψηλά, ή περισσότερη πρόσφυση και αίσθηση. Τα πάντα ήρθαν τα πάνω κάτω στα MotoGP όταν απλουστεύτηκαν τα ηλεκτρονικά, που με τα χρόνια είχαν εξελιχθεί για να καλύπτουν τα μειονεκτήματα και να ενισχύουν τα πλεονεκτήματα των κινητήρων.

Ας μην ξεχνάμε βέβαια πως τον crossplane στρόφαλο της Yamaha, που θα μπορούσε κανείς να τον αποκαλέσει “ημι-big bang” αλλά σίγουρα όχι screamer, αλλά και τον χρονισμό που είχε χρησιμοποιήσει η Ducati, όπου είχαμε αναφλέξεις ανά ζεύγη κυλίνδρων σε απόσταση 90 μοιρών, αλλά μετά περνούσαν 270 μοίρες χωρίς ούτε σπίθα. Οι πληροφορίες (διάβαζε, εικασίες με βάση τον ήχο) μιλούν για κάτι αντίστοιχο στην σημερινή Desmosedici GP17.

Ακριβή στοιχεία για τα διαστήματα ανάφλεξης των κινητήρων MotoGP δεν υπάρχουν, υποθέσεις πολλές. Όσο για τον νέο V4 της Ducati, τα μόνα σίγουρα αυτή τη στιγμή είναι τα λεγόμενα του Domenicali, που στην παρουσίαση της Panigale Last Edition στην Laguna Seca, ρωτήθηκε αν θα είναι big bang o νέος V4, και απάντησε πως “θα είναι κάτι μοναδικό” και πως “η απόδοση του κινητήρα θα μιμείται τον χαρακτήρα του V2”. Με βάση αυτά, είναι ασφαλές ένα συμπέρασμα πως ο νέος V4 θα έχει “χαρακτήρα” big bang (κάτι σαν τον “ημι-big bang” που περιγράψαμε παραπάνω), με μεγάλα διαστήματα… ανάπαυσης για το πίσω ελαστικό. Kαι κάπως έτσι, γίνονται και πάλι επίκαιρα τα λεγόμενα του Domenicali από το 2002! Υπομονή μέχρι το φθινόπωρο, και θα μας λυθούν όλες οι απορίες.

Κράνος μοτοσυκλέτας με έμπνευση από τις ζώνες ασφαλείας αυτοκινήτων

Νέα πατέντα της Autoliv φέρνει τον μηχανισμό αδράνειας στους ιμάντες του κράνους
Autoliv
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

6/4/2026

Η Autoliv μεταφέρει την τεχνολογία των ζωνών ασφαλείας στα κράνη μοτοσυκλέτας, με στόχο την καλύτερη εφαρμογή και αυξημένη προστασία σε περίπτωση σύγκρουσης.

Η σουηδική Autoliv, η μεγαλύτερη προμηθεύτρια συστημάτων παθητικής ασφάλειας στον κόσμο δεν είναι άγνωστη στον χώρο της μοτοσυκλέτας, παρότι ο κύριος τομέας που δραστηριοποιείται αφορά τα αυτοκίνητα.

Autoliv

Με στόχο να συμβάλει στη προστασία ζωών, η εταιρεία επενδύει έντονα στην ασφάλεια και των δύο τροχών. Μετά από προηγούμενες τεχνολογίες που έχει παρουσιάσει, όπως ενσωματωμένοι αερόσακοι σε μοτοσυκλετιστικά μπουφάν και σακίδια ή αυτόνομα γιλέκα-αερόσακοι, αλλά και συνεργασίες όπως αυτή με την ιταλική Airoh για κράνη με αερόσακο ή τη Yamaha για τον αερόσακο του Tricity, τώρα στρέφεται σε μια διαφορετική αλλά εξίσου ενδιαφέρουσα κατεύθυνση, την εφαρμογή της τεχνολογίας ζωνών ασφαλείας στους ιμάντες του κράνους.

Autoliv

Η βασική ιδέα πίσω από τη νέα πατέντα είναι η ενσωμάτωση ενός μηχανισμού προέντασης και αδράνειας, ακριβώς στη λογική του μηχανισμού που χρησιμοποιείται στις σύγχρονες ζώνες τριών σημείων στα αυτοκίνητα. Πρόκειται για ένα σύστημα που επιτρέπει στον ιμάντα να ξετυλίγεται ελεύθερα όταν τραβιέται ομαλά, τον ασφαλίζει και μαζεύει αυτόματα, αλλά και τον κλειδώνει άμεσα σε περίπτωση έντονης κίνησης, όπως σε ένα ατύχημα.

Στην περίπτωση του κράνους, αυτό μεταφράζεται σε έναν ιμάντα που προσαρμόζεται αυτόματα στο κεφάλι του αναβάτη. Ο χρήστης τραβά τον ιμάντα για να φορέσει το κράνος και, μόλις αυτό τοποθετηθεί και ο ιμάντας κλείσει, ο μηχανισμός σαν ζώνη αυτοκινήτου τον σφίγγει αυτόματα, εξαλείφοντας τον κίνδυνο να παραμείνει χαλαρός. Είναι μια προσέγγιση που ουσιαστικά αφαιρεί την ανθρώπινη αβλεψία, η οποία αποτελεί συχνά κρίσιμο παράγοντα σε ζητήματα ασφάλειας.

Autoliv

Παράλληλα, το σύστημα μελετά και εφαρμογές με έναν πρόσθετο ιμάντα που περνά πίσω από τον αυχένα, εμπνευσμένο από τις ζώνες τριών σημείων. Αυτό το στοιχείο αυξάνει τη σταθερότητα του κράνους, ειδικά τη στιγμή που ενεργοποιείται ο μηχανισμός κλειδώματος, περιορίζοντας περαιτέρω την πιθανότητα μετακίνησης του κράνους.

Autoliv

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της πατέντας είναι η ευκολία χρήσης. Σύμφωνα με την περιγραφή, ο αναβάτης δεν χρειάζεται καν να ανοίξει τον ιμάντα για να φορέσει ή να αφαιρέσει το κράνος. Αρκεί να τραβήξει τους ιμάντες στην άκρη ώστε να δημιουργηθεί αρκετός χώρος, να τοποθετήσει το κράνος και στη συνέχεια το σύστημα αναλαμβάνει να το ασφαλίσει στη σωστή θέση.

Σε περίπτωση ατυχήματος, ο μηχανισμός αδράνειας ενεργοποιείται άμεσα, εμποδίζοντας οποιαδήποτε χαλάρωση των ιμάντων. Με αυτόν τον τρόπο, το κράνος παραμένει σταθερά στη θέση του, μεγιστοποιώντας την προστασία του αναβάτη.

Autoliv

Η Autoliv δεν σταματά εκεί. Το σύστημα συνοδεύεται και από ηλεκτρονική επιτήρηση: αισθητήρες στον μηχανισμό κλειδώματος ανιχνεύουν αν ο ιμάντας δεν έχει ασφαλίσει σωστά και ειδοποιούν τον χρήστη μέσω δονήσεων, ηχητικών σημάτων ή ακόμη και οπτικών ενδείξεων στη ζελατίνα. Για την τροφοδοσία αυτών των λειτουργιών, η εταιρεία διερευνά λύσεις όπως ενσωματωμένα ηλιακά πάνελ ή μικρές γεννήτριες που αξιοποιούν τη ροή του αέρα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, προς το παρόν, πρόκειται για πατέντα και όχι για έτοιμο προϊόν σε στάδιο παραγωγής. Ωστόσο, η λογική πίσω από τη συγκεκριμένη προσέγγιση είναι αρκετά σαφής, αν η σωστή εφαρμογή του κράνους μπορεί να γίνει αυτόματη και αλάνθαστη, τότε ένα κρίσιμο κομμάτι της ασφάλειας όλων μας βελτιώνεται σημαντικά.

Autoliv

Σε έναν κόσμο όπου πολλά ατυχήματα δεν οφείλονται μόνο στην έλλειψη εξοπλισμού αλλά και στη λανθασμένη χρήση του, η ιδέα της Autoliv δείχνει όχι απλώς ενδιαφέρουσα, αλλά και σημαντική. Αν και μένει να δούμε αν θα περάσει στην παραγωγή, πώς θα επηρεάσει το συνολικό βάρος του κράνους και το εάν η υλοποίηση αυτής της καινοτομίας είναι κάτι που θα αγκαλιάσει ο κόσμος της μοτοσυκλέτας. Σε κάθε περίπτωση η πατέντα αυτή αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς ένα μέλλον όπου η τεχνολογία αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στην προστασία ζωών.