ΟΒΑΛ ΠΙΣΤΟΝΙΑ Ή V4;

Ducati, big bang, screamers… και τα άλλα
Από τον

Βασίλη Καραχάλιο

14/7/2017

Με αφορμή τις εικασίες σχετικά με τον χρονισμό που θα έχει ο νέος V4 της Ducati, θυμίζουμε μια παλιά ιστορία, όπου παρά λίγο η Ducati να φτιάξει μια δικύλινδρη NR με οβάλ πιστόνια φυσικά!

Η ιστορία αυτή έχει και Ducati και εντυπωσιακές εκρήξεις. Ξεκινάει το 2002, όταν η Ducati παρουσίαζε το τετρακύλινδρο χιλιάρι MotoGP της, σχεδιασμένο με επικεφαλής τον τεχνικό διευθυντή της Ducati Corse, τον Filippo Preziosi. Ο κινητήρας ονομάστηκε 'Desmosedici twin-pulse' και όπως εξηγούσε ο τότε επικεφαλής της Ducati Corse, ο Claudio Domenicali, παραλίγο να φτιάξουν έναν V2 με οβάλ πιστόνια! "Στα αρχικά στάδια, μελετήσαμε έναν δικύλιδρο με οβάλ πιστόνια, θεωρώντας τον ιδανική λύση σύμφωνα με τους κανονισμούς, αλλά περαιτέρω μελέτες μας έκαναν να αποφασίσουμε υπέρ ενός 'double twin'. Κι έτσι, σχεδιάσαμε έναν κινητήρα με τέσσερα κυκλικά πιστόνια, που χάρη σε μια ταυτόχρονη ανάφλεξη των κυλίνδρων ανά δύο, αναπαράγει τον κύκλο λειτουργίας ενός V2. Αυτός θα έχει παλμούς ισχύος big bang, οπότε το πίσω ελαστικό θα δουλεύει με έναν τρόπο που θα αυξάνει την διάρκεια ζωής του και θα βελτιώνει την αίσθηση του αναβάτη στις εξόδους των στροφών”, είχε πει τότε ο Domenicali.  

Απλουστευτικά, ένας τετρακύλινδρος big bang είναι ο κινητήρας όπου έχουμε ανάφλεξη σε όλους τους κυλίνδρους με πολύ μικρά διαστήματα μεταξύ τους (το πολύ ως 90 μοίρες), κι ένα μεγάλο διάστημα μέχρι να έχουμε πάλι ανάφλεξη σε κάθε κύλινδρο.

Από την άλλη, ένας screamer είναι αυτός που έχει ίσα διαστήματα ανάφλεξης μεταξύ των κυλίνδρων, και στην περίπτωση του τετρακύλινδρου, αυτά είναι κάθε 180 μοίρες.  

 

Σαφώς και οι κατασκευαστές έχουν πειραματιστεί με διάφορους χρονισμούς, οπότε κρατήστε πως κινητήρες με αναφλέξεις σε τακτά, ίσα διαστήματα τους αποκαλούμε screamer, ενώ όσους έχουν μαζεμένες τις αναφλέξεις και των τεσσάρων κυλίνδρων μέσα σε μικρό διάστημα και μετά ακολουθεί… ανάπαυση, τότε τον αποκαλούμε big bang. Yπάρχουν φυσικά πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα στην κάθε διάταξη, κι ο κάθε κατασκευαστής επιλέγει ανάλογα με το αν θέλει ας πούμε δύναμη ψηλά, ή περισσότερη πρόσφυση και αίσθηση. Τα πάντα ήρθαν τα πάνω κάτω στα MotoGP όταν απλουστεύτηκαν τα ηλεκτρονικά, που με τα χρόνια είχαν εξελιχθεί για να καλύπτουν τα μειονεκτήματα και να ενισχύουν τα πλεονεκτήματα των κινητήρων.

Ας μην ξεχνάμε βέβαια πως τον crossplane στρόφαλο της Yamaha, που θα μπορούσε κανείς να τον αποκαλέσει “ημι-big bang” αλλά σίγουρα όχι screamer, αλλά και τον χρονισμό που είχε χρησιμοποιήσει η Ducati, όπου είχαμε αναφλέξεις ανά ζεύγη κυλίνδρων σε απόσταση 90 μοιρών, αλλά μετά περνούσαν 270 μοίρες χωρίς ούτε σπίθα. Οι πληροφορίες (διάβαζε, εικασίες με βάση τον ήχο) μιλούν για κάτι αντίστοιχο στην σημερινή Desmosedici GP17.

Ακριβή στοιχεία για τα διαστήματα ανάφλεξης των κινητήρων MotoGP δεν υπάρχουν, υποθέσεις πολλές. Όσο για τον νέο V4 της Ducati, τα μόνα σίγουρα αυτή τη στιγμή είναι τα λεγόμενα του Domenicali, που στην παρουσίαση της Panigale Last Edition στην Laguna Seca, ρωτήθηκε αν θα είναι big bang o νέος V4, και απάντησε πως “θα είναι κάτι μοναδικό” και πως “η απόδοση του κινητήρα θα μιμείται τον χαρακτήρα του V2”. Με βάση αυτά, είναι ασφαλές ένα συμπέρασμα πως ο νέος V4 θα έχει “χαρακτήρα” big bang (κάτι σαν τον “ημι-big bang” που περιγράψαμε παραπάνω), με μεγάλα διαστήματα… ανάπαυσης για το πίσω ελαστικό. Kαι κάπως έτσι, γίνονται και πάλι επίκαιρα τα λεγόμενα του Domenicali από το 2002! Υπομονή μέχρι το φθινόπωρο, και θα μας λυθούν όλες οι απορίες.

Απεβίωσε ο Jeff Smith (1934-2026), δις Παγκόσμιος Πρωταθλητής Motocross

Ένας σημαντικός άνθρωπος του off-road αφήνει πίσω του μια τεράστια κληρονομιά
Jeff Smith Passed
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

26/3/2026

Ο Βρετανός θρύλος του motocross και trial, με τίτλους και διακρίσεις που σημάδεψαν μια ολόκληρη εποχή, πέθανε σε ηλικία 91 ετών.

Η FIM ανακοίνωσε με θλίψη τον θάνατο του Jeff Smith MBE, ενός από τους κορυφαίους αναβάτες off-road της εποχής του και Παγκόσμιου Πρωταθλητή 500cc Motocross το 1964 και το 1965.

Γεννημένος στο Colne της Μεγάλης Βρετανίας στις 14 Οκτωβρίου 1934, ο Smith ήρθε σε επαφή με τις μοτοσυκλέτες από πολύ μικρή ηλικία, όταν ο πατέρας του τού χάρισε την πρώτη του μοτοσυκλέτα σε ηλικία μόλις εννέα ετών. Ξεκινώντας από χωράφια της περιοχής και τοπικούς αγώνες trial, το ταλέντο του φάνηκε νωρίς, κατακτώντας το πρώτο του χρυσό μετάλλιο στο International Six Days Trial το 1950, σε ηλικία μόλις 16 ετών, το πρώτο από συνολικά οκτώ χρυσά μετάλλια στη διοργάνωση.

Jeff Smith

Το 1952 προσλήφθηκε ως μαθητευόμενος μηχανικός στη BSA και πολύ σύντομα δικαίωσε τη βρετανική εταιρεία, κατακτώντας το Βρετανικό Πρωτάθλημα Trial το 1953 και το 1954, με δικές της μοτοσυκλέτες. Πολυδιάστατος αναβάτης, ο Smith διακρίθηκε και στο motocross, πετυχαίνοντας την πρώτη του νίκη σε Grand Prix στο Ολλανδικό GP το 1954. Συνολικά, κατέγραψε 30 νίκες σε Grand Prix και 53 νίκες αγωνιστικών σκελών στο ΜΧ.

Jeff Smith

Το 1955 κατέκτησε το Scottish Six Days Trial, καθώς και τον πρώτο από τους εννέα τίτλους του στο Βρετανικό Πρωτάθλημα 500cc Motocross (1955, 1956, 1960-1965, 1967), ενώ ήταν και ο κορυφαίος σε βαθμούς αναβάτης στο Motocross des Nations (Motocross των Εθνών) της FIM. Έναν χρόνο αργότερα υπερασπίστηκε τον τίτλο του και οδήγησε τη Μεγάλη Βρετανία στη νίκη στο Motocross des Nations, επίτευγμα που επανέλαβε συνολικά επτά φορές (1956, 1957, 1959, 1960, 1964, 1965, 1967). Παράλληλα, κατέκτησε δύο φορές και το Trophee des Nations (250 κυβικά) το 1961 και 1962.

Μεταξύ των ιστορικών του κατορθωμάτων, ο Smith ήταν ο τελευταίος πρωταθλητής στα 500 κυβικά του ΜΧ με τετράχρονη μοτοσυκλέτα πριν την σαρωτική πλημμυρίδα των δίχρονων που ακολούθησαν τις επόμενες δεκαετίες.

Jeff Smith

Μετά την αποχώρησή του από την ενεργό δράση στις αρχές της δεκαετίας του 1970, μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου συνέχισε να δραστηριοποιείται στον χώρο της μοτοσυκλέτας, παραμένοντας πάντα κοντά στο άθλημα. Παράλληλα, επισκεπτόταν συχνά την πατρίδα του και τους παλιούς του αντιπάλους, μεταξύ των οποίων και τον στενό του φίλο Arthur Lampkin, ο οποίος επίσης έφυγε πρόσφατα από τη ζωή.

Jeff Smith

Ο Jeff Smith απεβίωσε σε ηλικία 91 ετών, έπειτα από σύντομη ασθένεια. Ο Πρόεδρος της FIM, Jorge Viegas, καθώς και σύσσωμη η οικογένεια της ομοσπονδίας, εξέφρασαν τα ειλικρινή τους συλλυπητήρια προς την οικογένεια και τους φίλους του.

Η απώλειά του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στην παγκόσμια κοινότητα της μοτοσυκλέτας.

Jeff Smith