Παπιά, μοτοποδήλατα και ηλεκτρικά στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Δίκαιο και λιγότερο δίκαια μέτρα
Παπιά, μοτοποδήλατα και ηλεκτρικά στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

28/4/2025

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε πρόταση για συνολική αναθεώρηση των κανόνων που αφορούν την οδική ασφάλεια και την ταξινόμηση οχημάτων που συμπεριλαμβάνουν δίκαια μέτρα για τα ηλεκτρικά αλλά συμπαρασύρουν και άλλα δίκυκλα.

Οι νέοι κανόνες λαμβάνουν υπόψη την αυξανόμενη παρουσία ηλεκτρικών οχημάτων και την τροποποίηση που χρειάζεται η υπάρχουσα νομοθεσία για να καλύπτει τα νέα οχήματα. Περιλαμβάνουν αυξημένους ελέγχους, όπως περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους για ηλεκτρικά οχήματα και συστήματα υποβοήθησης οδηγού, ετήσιους ελέγχους για παλαιότερα αυτοκίνητα και επαγγελματικά οχήματα, και νέες μεθόδους ελέγχου καυσαερίων για τον εντοπισμό οχημάτων με υψηλές εκπομπές ρύπων. Παράλληλα, προτείνεται η ψηφιοποίηση των διαδικασιών ταξινόμησης και πιστοποίησης οχημάτων, η διευκόλυνση της διασυνοριακής ανταλλαγής δεδομένων και η προστασία των πολιτών από κακόβουλες παρεμβάσεις, όπως η παραποίηση των χιλιομέτρων.

Οι αλλαγές αυτές περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα της της ΕΕ για ασφαλή και βιώσιμη κινητικότητα, υπολογίζοντας πως εξαιτίας τους θα έχουμε 7.000 λιγότερους θανάτους και θα αποτρέψουν περίπου 65.000 σοβαρούς τραυματισμούς μεταξύ 2026 και 2050.

Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτείνει την αναθεώρηση τριών οδηγιών: για τους περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους (PTI), τα έγγραφα ταξινόμησης οχημάτων και τους επιτόπιους ελέγχους επαγγελματικών οχημάτων (RSI).

Οι προτάσεις αντιμετωπίζουν ζητήματα όπως:

  • Η ανάγκη για ελέγχους σε νέα τεχνολογικά οχήματα (όπως τα ηλεκτρικά και τα σύνθετα συστήματα υποβοήθησης οδηγού),
  • Η ανίχνευση ρυπογόνων οχημάτων με νέες μεθόδους,
  • Η καταπολέμηση παρεμβάσεων στα χιλιόμετρα μέσω δημιουργίας εθνικών βάσεων δεδομένων,
  • Η καθιέρωση ετήσιων ελέγχων σε οχήματα άνω των 10 ετών,
  • Η ομογενοποίηση πιστοποιητικών τεχνικού ελέγχου με στόχο την αμοιβαία αναγνώριση σε ολόκληρη την ΕΕ.

Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν τη διαβούλευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Ασφαλείας για την κατάρτιση επιπλέον εκτελεστικών πράξεων από την Επιτροπή.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών (ETSC) όμως εκφράζει την ανησυχία του για την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξαιρέσει τα μοτοποδήλατα και τις μοτοσυκλέτες έως 125 κ.εκ. από τους υποχρεωτικούς τεχνικούς ελέγχους, κάνοντάς λόγο για "χαμένη ευκαιρία" ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας.

Το ETSC χαιρέτισε τη δέσμευση να κλείσει το υπάρχον κενό που επέτρεπε σε ορισμένα κράτη-μέλη, όπως η Φινλανδία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία, να εξαιρούν όλες τις μοτοσυκλέτες από τεχνικούς ελέγχους. Ωστόσο, εκφράζει έντονη ανησυχία διότι η νέα πρόταση αφορά μόνο βαριές μοτοσυκλέτες και όχι τα μικρότερα δίκυκλα, ενώ μελέτες δείχνουν υψηλά επίπεδα παρέμβασης και σοβαρές ελλείψεις σε φρένα και ελαστικά σε μοτοποδήλατα και μικρές μοτοσυκλέτες, παράγοντες που συμβάλλουν σε ατυχήματα. Ενδεικτικά:

Στην Αυστρία, το 47% των μοτοποδηλάτων είχε υποστεί μετατροπές για υψηλότερες ταχύτητες.

Στη Δανία, το 17% των σοβαρών ατυχημάτων με μοτοποδήλατα αφορούσε οχήματα με μετατροπές.

Στην Ολλανδία, σε 8-14% των ατυχημάτων μοτοποδηλάτων εντοπίστηκαν προβλήματα με ελαστικά ή φρένα.

Η Ellen Townsend, Διευθύντρια Πολιτικής του ETSC, τόνισε:

«Τα μοτοποδήλατα και οι μικρές μοτοσυκλέτες είναι οχήματα υψηλού κινδύνου και συχνά χρησιμοποιούνται από νέους. Η απουσία ελέγχου για ελαττώματα ή μετατροπές αυξάνει τον κίνδυνο. Καλούμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη να θεσπίσουν υποχρεωτικούς τακτικούς ελέγχους για όλα τα δίκυκλα.»

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις