Παπιά, μοτοποδήλατα και ηλεκτρικά στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Δίκαιο και λιγότερο δίκαια μέτρα
Παπιά, μοτοποδήλατα και ηλεκτρικά στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

28/4/2025

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσε πρόταση για συνολική αναθεώρηση των κανόνων που αφορούν την οδική ασφάλεια και την ταξινόμηση οχημάτων που συμπεριλαμβάνουν δίκαια μέτρα για τα ηλεκτρικά αλλά συμπαρασύρουν και άλλα δίκυκλα.

Οι νέοι κανόνες λαμβάνουν υπόψη την αυξανόμενη παρουσία ηλεκτρικών οχημάτων και την τροποποίηση που χρειάζεται η υπάρχουσα νομοθεσία για να καλύπτει τα νέα οχήματα. Περιλαμβάνουν αυξημένους ελέγχους, όπως περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους για ηλεκτρικά οχήματα και συστήματα υποβοήθησης οδηγού, ετήσιους ελέγχους για παλαιότερα αυτοκίνητα και επαγγελματικά οχήματα, και νέες μεθόδους ελέγχου καυσαερίων για τον εντοπισμό οχημάτων με υψηλές εκπομπές ρύπων. Παράλληλα, προτείνεται η ψηφιοποίηση των διαδικασιών ταξινόμησης και πιστοποίησης οχημάτων, η διευκόλυνση της διασυνοριακής ανταλλαγής δεδομένων και η προστασία των πολιτών από κακόβουλες παρεμβάσεις, όπως η παραποίηση των χιλιομέτρων.

Οι αλλαγές αυτές περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα της της ΕΕ για ασφαλή και βιώσιμη κινητικότητα, υπολογίζοντας πως εξαιτίας τους θα έχουμε 7.000 λιγότερους θανάτους και θα αποτρέψουν περίπου 65.000 σοβαρούς τραυματισμούς μεταξύ 2026 και 2050.

Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτείνει την αναθεώρηση τριών οδηγιών: για τους περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους (PTI), τα έγγραφα ταξινόμησης οχημάτων και τους επιτόπιους ελέγχους επαγγελματικών οχημάτων (RSI).

Οι προτάσεις αντιμετωπίζουν ζητήματα όπως:

  • Η ανάγκη για ελέγχους σε νέα τεχνολογικά οχήματα (όπως τα ηλεκτρικά και τα σύνθετα συστήματα υποβοήθησης οδηγού),
  • Η ανίχνευση ρυπογόνων οχημάτων με νέες μεθόδους,
  • Η καταπολέμηση παρεμβάσεων στα χιλιόμετρα μέσω δημιουργίας εθνικών βάσεων δεδομένων,
  • Η καθιέρωση ετήσιων ελέγχων σε οχήματα άνω των 10 ετών,
  • Η ομογενοποίηση πιστοποιητικών τεχνικού ελέγχου με στόχο την αμοιβαία αναγνώριση σε ολόκληρη την ΕΕ.

Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν τη διαβούλευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο Ασφαλείας για την κατάρτιση επιπλέον εκτελεστικών πράξεων από την Επιτροπή.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών (ETSC) όμως εκφράζει την ανησυχία του για την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξαιρέσει τα μοτοποδήλατα και τις μοτοσυκλέτες έως 125 κ.εκ. από τους υποχρεωτικούς τεχνικούς ελέγχους, κάνοντάς λόγο για "χαμένη ευκαιρία" ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας.

Το ETSC χαιρέτισε τη δέσμευση να κλείσει το υπάρχον κενό που επέτρεπε σε ορισμένα κράτη-μέλη, όπως η Φινλανδία, η Ιρλανδία και η Ολλανδία, να εξαιρούν όλες τις μοτοσυκλέτες από τεχνικούς ελέγχους. Ωστόσο, εκφράζει έντονη ανησυχία διότι η νέα πρόταση αφορά μόνο βαριές μοτοσυκλέτες και όχι τα μικρότερα δίκυκλα, ενώ μελέτες δείχνουν υψηλά επίπεδα παρέμβασης και σοβαρές ελλείψεις σε φρένα και ελαστικά σε μοτοποδήλατα και μικρές μοτοσυκλέτες, παράγοντες που συμβάλλουν σε ατυχήματα. Ενδεικτικά:

Στην Αυστρία, το 47% των μοτοποδηλάτων είχε υποστεί μετατροπές για υψηλότερες ταχύτητες.

Στη Δανία, το 17% των σοβαρών ατυχημάτων με μοτοποδήλατα αφορούσε οχήματα με μετατροπές.

Στην Ολλανδία, σε 8-14% των ατυχημάτων μοτοποδηλάτων εντοπίστηκαν προβλήματα με ελαστικά ή φρένα.

Η Ellen Townsend, Διευθύντρια Πολιτικής του ETSC, τόνισε:

«Τα μοτοποδήλατα και οι μικρές μοτοσυκλέτες είναι οχήματα υψηλού κινδύνου και συχνά χρησιμοποιούνται από νέους. Η απουσία ελέγχου για ελαττώματα ή μετατροπές αυξάνει τον κίνδυνο. Καλούμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη να θεσπίσουν υποχρεωτικούς τακτικούς ελέγχους για όλα τα δίκυκλα.»

Βρετανία: Δωρεάν μοτοσυκλετιστική εκπαίδευση από την Αστυνομία

Η τροχαία του Hampshire εκπαιδεύει νέους αναβάτες με στόχο την πρόληψη των ατυχημάτων
Smart Ride
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

5/8/2026

Το πρόγραμμα SmartRide συμπληρώνει όσα δεν διδάσκει η υποχρεωτική, για την απόκτηση άδειας οδήγησης, εκπαίδευση και προσφέρεται δωρεάν, με την Αστυνομία να επενδύει στην επιμόρφωση αντί να περιμένει την παράβαση και τιμωρία.

Στο Hampshire και στο Isle of Wight της Βρετανίας η τοπική Αστυνομία, σε συνεργασία με την Αστυνομική Αρχή της περιοχής, δημιούργησε το SmartRide, ένα δωρεάν πρόγραμμα εκπαίδευσης που απευθύνεται σε νέους και άπειρους αναβάτες, καλύπτοντας γνώσεις και δεξιότητες που δεν περιλαμβάνονται στην βασική υποχρεωτική εκπαίδευση για το δίπλωμα.

Το πρόγραμμα συνδυάζει θεωρητική εκπαίδευση με πρακτική οδήγηση στον δρόμο, υπό την επίβλεψη έμπειρων μοτοσυκλετιστών της Τροχαίας. Η έμφαση δίνεται στην αντίληψη κινδύνου, στη σωστή λήψη αποφάσεων και στην ασφαλή οδήγηση σε πραγματική κυκλοφορία.

Smart Ride

Η πρώτη διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στα τέλη Ιουνίου και, σύμφωνα με την Αστυνομία, όλοι οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι αισθάνονται πιο ασφαλείς πλέον στον δρόμο. Όπως ανέφεραν, το πρόγραμμα ήταν εύκολα κατανοητό και τους δίδαξε στοιχεία που δεν είχαν μάθει κατά την απόκτηση του διπλώματος.

Το SmartRide έχει και τη στήριξη της Emma Wilding, η οποία έχασε τον 19χρονο γιο της, σε τροχαίο με μοτοσυκλέτα το 2025. Η ίδια καλεί τους νέους να συμμετάσχουν, τονίζοντας ότι πολλά δυστυχήματα μπορούν να προληφθούν μέσα από καλύτερη εκπαίδευση.

Όπως εξήγησε ο επιθεωρητής Tom Waller της Μονάδας Τροχαίας, η απειρία και οι λανθασμένες αποφάσεις αποτελούν δύο από τις βασικότερες αιτίες σοβαρών τροχαίων με εμπλεκόμενους νέους αναβάτες.

Smart Ride

"Οι αστυνομικοί μας διαθέτουν τεράστια εμπειρία και θέλουν να τη μεταδώσουν στους νέους αναβάτες. Στόχος μας είναι να σώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες ζωές."

Από την πλευρά της, η Αστυνομική Επίτροπος Donna Jones υπογράμμισε ότι οι νέοι μοτοσυκλετιστές ανήκουν στις πιο ευάλωτες ομάδες χρηστών του οδικού δικτύου και ότι ακόμη και αν το πρόγραμμα σώσει μία ζωή, θα έχει πετύχει τον σκοπό του.

Δεν είναι η πρώτη φορά που εφαρμόζεται μια τέτοια πρωτοβουλία στη Βρετανία. Από το 2024 λειτουργεί και το Project Apex, το οποίο επίσης προσφέρει δωρεάν εκπαίδευση σε αναβάτες 16 έως 19 ετών, περιλαμβάνοντας εκπαίδευση στην αντίληψη κινδύνου, βασική συντήρηση μοτοσυκλέτας, πρώτες βοήθειες και οδήγηση στον δρόμο.

Smart Ride

Η ανάγκη για τέτοιες δράσεις γίνεται ακόμη πιο επιτακτική από τα πρόσφατα στοιχεία του βρετανικού Υπουργείου Μεταφορών. Το 2026 οι θάνατοι μοτοσυκλετιστών αυξήθηκαν κατά 14% σε σχέση με το 2024, φτάνοντας τους 386, ενώ συνολικά 6.096 αναβάτες σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν σοβαρά. Παρότι οι μοτοσυκλέτες αποτελούν περίπου το 1% της κυκλοφορίας, αντιστοιχούν στο 25% των θανάτων από τροχαία.

Η ειρωνεία είναι ότι σε μια εποχή όπου και στην Ελλάδα συζητάμε διαρκώς για την οδική ασφάλεια, η επαφή των περισσότερων χρηστών του δρόμου με την Τροχαία παραμένει σχεδόν αποκλειστικά συνδεδεμένη στην λογική της “μηδενικής ανοχής”, με ελέγχους, πρόστιμα και καταστολή. Εκεί, εν αντιθέσει, βλέπουμε μια Αστυνομία που επενδύει, προσωπικό και χρήματα για να εκπαιδεύσει τους νέους αναβάτες πριν κάνουν το λάθος. Ποιος ξέρει, ίσως να φταίει ότι δεν έχουν Everest ακόμα εκεί…

Η επιβολή του νόμου είναι ένα αναγκαίο κακό. Όμως η πρόληψη σώζει ζωές πολύ πριν χρειαστεί να τιμωρηθεί μια παράβαση. Και το SmartRide δείχνει ότι, όταν η Αστυνομία αντιμετωπίζει τον αναβάτη ως πολίτη που χρειάζεται εκπαίδευση και όχι μόνο ως πιθανό παραβάτη, το αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι πολύ πιο ουσιαστικό.