Πατέντα BMW για carbon ψαλίδι ενιαίο με το πλαίσιο χωρίς συνδέσμους!

Δεν θα έχει άξονα περιστροφής
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

11/8/2020

Μία νέα HP4 Race προετοιμάζει η BMW καθώς η πρώτη ήταν βασισμένη στο προηγούμενο S1000RR, και με την έλευση της ολοκληρωτικά νέας superbike η έκδοση μόνο για χρήση πίστας πρέπει κι αυτή να αποκτήσει τον νέο κινητήρα με την shift-cam τεχνολογία. Αν θυμάστε, η HP4 Race είναι η μοτοσυκλέτα που δημοσιεύματα -κι εδώ στην Ελλάδα- σχολίαζαν τα διαστήματα αγωνιστικού service σαν να πρόκειται για κάτι το περίεργο για μοτοσυκλέτα που έχει αποκλειστική χρήση πίστας, ή που υπάρχει άλλη superbike φτιαγμένη μόνο για πίστα που ο ιδιοκτήτης κάνει 5.000 αγωνιστικά χιλιόμετρα χωρίς service! Αυτά συμβαίνουν όταν γράφουν για μοτοσυκλέτες άνθρωποι που δεν οδηγούν μοτοσυκλέτες… Η BMW για να μην εκπαιδεύει μηχανικούς, στέλνει ανταλλακτικά σε όλο τον κόσμο για λίγους μόνο ιδιοκτήτες και διατηρεί μία γραμμή στο service για μόλις έναν σε μία χώρα ή πέντε και δέκα σε μία άλλη, ζητά από τον ιδιοκτήτη να αλλάζει κινητήρα κάθε 5.000 χιλιόμετρα, ή κάθε χρόνο αν κάνει ένα πολύ καλό track day τον μήνα, με κόστος που θα είχε αν έπρεπε να ανοιχτεί αυτός ο κινητήρας για να επισκευαστεί! Ουσιαστικά πρόκειται για υπηρεσία και όχι για αλλαγή κινητήρα. Τον παραλαμβάνεις μάλιστα έτοιμο, στρωμένο, και τον κρατάς για άλλα 5.000 χιλιόμετρα. Στην ουσία έχεις εργοστασιακό service αλλά αυτό ήταν κάτι που προσπεράστηκε από τους πολλούς που τότε σχολίασαν, ενώ έτσι κι αλλιώς είναι μοτοσυκλέτα για πολύ λίγους…

ενιαίο με το πλαίσιο το ψαλίδι, που στην περιορισμένη κίνηση που απαιτεί μία superbike ανταποκρίνεται με βαθμίδες ελαστικότητας, δεν είναι για on-off...

Η HP4 Race όμως με τα full carbon πλαίσιο και φαίρινγκ, δεν πούλησε ούτε και στο εξωτερικό τις αρκετές από τις έτσι κι αλλιώς λίγες μονάδες που υπολόγιζαν στην BMW Motorrad να πουληθούν. Σε χώρες που υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να υποστηρίξουν την εξωπραγματική τιμή της και έχουν και πίστες για να την οδηγούν όποτε θελήσουν. Για αυτό τον λόγο κι εκ πρώτης όψης το να φτιάξουν μία νέα έκδοση δεν φαντάζει η καλύτερη ιδέα, πόσο μάλλον να προχωρήσουν κατά ένα τεράστιο βήμα την full carbon σχεδίαση φτιάχνοντας κάτι που υπάρχει στην F1 αλλά όχι στην μοτοσυκλέτα. Ένα ψαλίδι που είναι από μόνο του μοχλός, και προσφέρει και το πρώτο στάδιο απόσβεσης στην ανάρτηση, πριν αναλάβει το ίδιο το αμορτισέρ!

Το carbon μπορεί να φτιαχτεί ώστε να έχει διαφορετικές κλίμακες ελαστικότητας προς μία κατεύθυνση παραμένοντας άκαμπτο, προς όλες τις άλλες και αυτό στην F1 είναι κάτι που το ξέρουν πολύ καλά. Το ίδιο και στην BMW βέβαια… Η επένδυση που ετοιμάζονται να κάνουν στην BMW Motorrad ενισχύοντας το project HP4 Race παρά την όχι και τόσο ενθουσιώδη αντίδραση της μικρής αγοράς που υπάρχει για αυτές τις μοτοσυκλέτες παγκοσμίως, είναι προς την σωστή κατεύθυνση. Διότι η πρώτη Race έκδοση ήρθε όταν όλοι γνώριζαν πως ετοιμάζεται μία νέα S1000RR που θα έχει και τελείως νέο κινητήρα. Μοτοσυκλέτες όπως αυτές πρέπει να αποτελούν την επιτομή της τεχνολογίας για να προσελκύσουν το απαιτητικό κοινό τους. Με το νέο κινητήρα και ένα τέτοιο ψαλίδι, όπου στο τέλος το μοναδικό μέταλλο που υπάρχει εκτός από τον ίδιο τον κινητήρα είναι στις εξατμίσεις, το πιρούνι και το αμορτισέρ πίσω, η BMW Motorrad θα καταφέρει σίγουρα να πετύχει αυτή την φορά να είναι η πιο εξωπραγματική superbike, αποκλειστικά για χρήση σε πίστα, αποκλειστικά για γερά πορτοφόλια, που θα βγει σε παραγωγή.

Η BMW έχει και έναν λόγο παραπάνω που ασχολείται τόσο σοβαρά με το carbon σε μοτοσυκλέτες παραγωγής, έστω και σημαντικά περιορισμένης. Έχει το δικό της τμήμα κατασκευής και εξέλιξης και δεν βασίζεται σε εξωτερικό προμηθευτή, όπως συμβαίνει με άλλους κατασκευαστές. Ορισμένες εκδόσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων που μέσα από την βοήθεια της γερμανικής κυβέρνησης έχουν καταφέρει να κατακλύσουν την αγορά, κάνουν επισταμένη χρήση carbon που το παράγουν οι ίδιοι. Η τεχνογνωσία αυτή πέρασε στην HP4 Race και τώρα γίνεται το δεύτερο βήμα, με την εξέλιξη του ψαλιδιού χωρίς άξονα…

Για την ιστορία, η BMW έχει φτιάξει ψαλίδια που έχουν μόνο ρουλεμάν χωρίς κανένα άξονα, το R nineT είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Με την full carbon σχεδίαση πλαισίου και ψαλιδιού κερδίζει μία εξαιρετικά μεγάλη μείωση βάρους αλλά ακόμη πιο σημαντικό από αυτό, συγκεντρώνει τις βαρύτερες μάζες πιο κοντά στο γεωμετρικό κέντρο της μοτοσυκλέτας. Παράλληλα η στρεπτική ακαμψία που ένα ψαλίδι πρέπει να προσφέρει ελεγχόμενα και να μην είναι απόλυτα άκαμπτο, ελέγχεται με το carbon με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια, όπως και η γραμμικότητα της πίσω ανάρτησης.

Η εφαρμογή της σε μία τέτοια μοτοσυκλέτα είναι ιδανική, καθώς δεν είναι ευρείας παραγωγής και ο ιδιοκτήτης υπογράφει δήλωση πως δεν θα την οδηγεί εκτός πίστας ή σε δρόμους ανοικτούς σε κυκλοφορία. Αυτό σημαίνει πως η BMW θα ελέγχει με καλύτερη ακρίβεια την κατάσταση του ψαλιδιού σε τακτά χρονικά διαστήματα, μέσα από τα υποχρεωτικά service, ενώ και σε περίπτωση ατυχήματος αυτό θα συμβεί στο περιβάλλον μίας πίστας. Είναι βέβαιο πως η νέα HP4 Race θα είναι εξωπραγματική, από όποια πλευρά κι αν την κοιτάξεις…

Ετικέτες

Yamaha: Πατέντα για εξάτμιση που λειτουργεί ως jet-αεροτομή

Aλλαγή κατεύθυνσης και πίεσης καυσαερίων μέσω πεταλούδας - Για τη βελτίωση της συμπεριφοράς
yamaha
Από τον

Παύλο Καρατζά

5/12/2025

Η Yamaha έχει υποβάλει δύο νέες αιτήσεις για πατέντες στην Ιαπωνία, οι οποίες δείχνουν ότι διερευνά τις δυνατότητες χρήσης βαλβίδων στο εσωτερικό μιας εξάτμισης για την ανακατεύθυνση των καυσαερίων ώστε αυτά να λειτουργήσουν προς όφελος της συμπεριφοράς και των επιδόσεων καθώς βγαίνουν από το τελικό.

Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας που κατέθεσε η ιαπωνική εταιρεία "χρησιμοποιούν" ένα MT-07 για να παρουσιάσουν την ιδέα, κάτι που δεν λέει και πολλά από μόνο του για τη μοτοσυκλέτα που θα μπορούσε να χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο σύστημα. Υπάρχουν δύο διαφορετικές πατέντες, η μία με σκοπό να δείξει πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η εξάτμιση για τη μείωση της ανύψωσης του εμπρός τροχού και τη βελτίωση της επιτάχυνσης, και η άλλη με έμφαση στη συμπεριφοράς της μοτοσυκλέτας στις στροφές.

yamaha

Και οι δύο πατέντες χρησιμοποιούν πεταλούδες στο εσωτερικό της εξάτμισης για να ανακατευθύνουν τη ροή των καυσαερίων. Στην έκδοση του συστήματος που θέλει να αποτρέψει τη σούζα, η εξάτμιση χωρίζεται σε δύο μέρη: ένα μεγαλύτερο, χαμηλά τοποθετημένο σωλήνα και ένα μικρότερο σωλήνα που βγαίνει από το κυρίως σώμα του τελικού και έχει κλίση προς τα πάνω. Ο πάνω σωλήνας είναι και εκείνος που λειτουργεί στην ουσία σαν anti-wheelie ωθώντας τα καυσαέρια προς τα πάνω για να κρατήσει τον εμπρός τροχό στο έδαφος.

Λογικά θα υπάρχει κάποια μικρή βελτίωση πίσω από αυτή τη θεωρία για να κρατηθεί ο εμπρός τροχός στο έδαφος ίσως και για αυτό μοτοσυκλέτες του MotoGP και WSBK να έχουν εφαρμόσει την τεχνική αυτή, βέβαια εκεί γίνεται για πιο σημαντικούς λόγους που έχουν να κάνουν τόσο με τη βελτίωση της αεροδυναμικής, όσο και με την κατανομή του βάρος και εξίσου σημαντικά με τη διαχείριση της θερμότητας που ελκύει το σύστημα εξαγωγής. Με αυτή τη πατέντα, η απόλυτη ισχύς θυσιάζεται για την πρόσφυση προς στιγμήν λόγω εκτροπής των καυσαερίων σε σωλήνα διαφορετικής διατομής και μόλις η ταχύτητα αυξηθεί η βαλβίδα κλείνει και τα καυσαέρια περνάνε πάλι από τον κάτω σωλήνα.

yamaha

Η έκδοση του συστήματος που εστιάζει στις στροφές είναι παρόμοια ως προς την ιδέα όμως εγείρει ερωτήματα ως προς την λειτουργία της και την απόδοσή της. Αντί να κατευθύνει τα καυσαέρια σε μια υψηλότερη εξάτμιση που αποτρέπει τη σούζα, ωθεί τα καυσαέρια μέσω ενός στενού σωλήνα που βλέπει κατευθείαν προς τα κάτω όταν η μοτοσυκλέτα είναι όρθια. Όταν βρίσκεται όμως σε μεγάλη κλίση —και πάλι δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει όλη την ισχύ του κινητήρα— τα καυσαέρια εκτρέπονται προς τον σωλήνα που "κοιτάζει" πλέον πλάγια και αυτό δεν βγάζει πολύ νόημα για το πώς θα βοηθήσει με την πρόσφυση του πίσω τροχού ή έστω με τη βελτίωση της κατευθυντικότητας της μοτοσυκλέτας. Για να βοηθούσε με την πρόσφυση του ελαστικού θα έπρεπε το "τζετ" να βρίσκεται προς τα πάνω με τη μοτοσυκλέτα πλαγιασμένη, όπως συνέβαινε και με τo σύστημα που εξέλισσε η ΚΤΜ και η Bosch, το οποίο όμως δεν πέρασε ποτέ στην παραγωγή.

Slip Mitigation System KTM

Μια δεύτερη, πιο σύνθετη εκδοχή της ιδέας προσθέτει δύο γωνιακές εξόδους που επιτρέπουν την κατεύθυνση των καυσαερίων προς τα αριστερά ή τα δεξιά, προσφέροντας μεγαλύτερη ώθηση στις στροφές, ακόμη και αν η κλίση δεν είναι τόσο μεγάλη.

yamaha

Αν και υπάρχουν δύο ξεχωριστά διπλώματα ευρεσιτεχνίας για τις εξατμίσεις κατά του wheelie και για τις στροφές, ο τελικός στόχος είναι να συνδυαστούν τα πλεονεκτήματα και των δύο σε ένα σύστημα πολλαπλών εξόδων με διάφορες βαλβίδες για την ανακατεύθυνση των καυσαερίων.

Τα οφέλη μπορεί να είναι μικρά σε μοτοσυκλέτες δρόμου, αλλά σε αγώνες όπου κάθε λεπτομέρεια μετράει, ίσως και να είναι σημαντικά, ειδικά με τους μελλοντικούς κανόνες σε MotoGP και WSBK που θα περιορίσουν τα σταθερά αεροδυναμικά βοηθήματα, τα οποία γίνονται όλο και μεγαλύτερα.