Phil Read - Πέθανε ο Πρίγκιπας της Ταχύτητας

Ο πρώτος αναβάτης που κέρδισε Παγκόσμιους Τίτλους σε 125, 250 και 500 κ.εκ.
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

7/10/2022

Σε ηλικία 83 ετών πέθανε στις 6/10/2022 o Phillip William Read, ο πρώτος αγωνιζόμενος μοτοσυκλέτας που κέρδισε Παγκόσμιους Τίτλους και στις τρεις κατηγορίες GP, στα 125, τα 250 και τα 500, ο αναβάτης που χάρισε στη Yamaha τον πρώτο της Παγκόσμιο Τίτλο στα GP, και ο αναβάτης που χάρισε τον τελευταίο Παγκόσμιο Τίτλο της στην MV Agusta.

Ο Read συμμετείχε σε αγώνες μοτοσυκλέτας από το 1961 έως το 1976, ενώ στην καριέρα του κέρδισε 7 Παγκόσμια Πρωταθλήματα με 52 νίκες και 121 βάθρα, και το 2013 του απονεμήθηκε ο τίτλος FIM Legend.

Ο Βρετανός αναβάτης γεννήθηκε στο Luton την 1η Ιανουαρίου του 1939, ενώ αγόρασε την πρώτη του μοτοσυκλέτα, μια Velocette KSS στα 16 του το 1955, την οποία ακολούθησε μια BSA Gold Star DBD32. Ξεκίνησε να αγωνίζεται το 1958 με μία Duke BSA Gold Star, και το 1960 κέρδισε το Junior Manx Grand Prix με μια Manx Norton σημειώνοντας ρεκόρ μέσης ωριαίας ταχύτητας. Συνέχισε να αγωνίζεται σε αγώνες δρόμου (Road Racing) όπως στο TT και στο North West 200.

Το 1963 ο Read αντικατέστησε τον αναβάτη Derek Minter στην Scuderia Duke Gilera Grand Prix team, για να τερματίσει 3ος στο ΤΤ, το οποίο κέρδισε ο Hailwood με την MV Agusta, ενώ το 1964 ο Read ανέβηκε μια θέση για να τερματίσει 2ος στον ίδιο αγώνα.

Το 1964, μετά τη διάλυση της ομάδας της Gilera, o Read χάρισε στη Yamaha τον πρώτο της Παγκόσμιο Τίτλο, όταν κέρδισε τα 250 κ.εκ., επίδοση που επανέλαβε την επόμενη χρονιά.

Ο Read, που είχε το ψευδώνυμο “Prince of Speed” (αλλά και το “Speedy Readie”), ήτοι ο Πρίγκηπας της Ταχύτητας, συνέχισε να φέρνει κορυφαίες θέσεις, όμως είχε την ατυχία να αγωνίζεται απέναντι στον μεγάλο Mike Hailwood, και τις περισσότερες φορές να τερματίζει δεύτερος πίσω από τον Mike “the Bike”, όπως ήταν γνωστός ο Hailwood.

To 1968 ο Read αγωνιζόταν με την εργοστασιακή Yamaha, η οποία του ζήτησε να επικεντρώσει τις προσπάθειες του στα 125, με τους Ιάπωνες να προορίζουν τον ομόσταυλο του Read, Bill Ivy, για Πρωταθλητή των 250. Ενώ ο Ivy τήρησε τη συμφωνία, αφήνοντας τον Read να κερδίσει τα 125 δίχως να τον ανταγωνιστεί, ο Read δεν τήρησε τη συμφωνία τους, και αφού εξασφάλισε τον τίτλο στα 125, αποφάσισε να παραβεί τις εντολές των Ιαπώνων, παλεύοντας ενάντια στον Ivy για τον τίτλο των 250. Οι δυο τους τερμάτισαν τη σεζόν με ισοβαθμία, με τον Read να κερδίζει τον τίτλο, λόγω καλύτερων χρόνων. Αυτή η ανυπακοή του Read του στοίχισε τόσο σε υστεροφημία, καθώς αρκετοί κατέκριναν την στάση του, όσο και αγωνιστικά, καθώς η Yamaha δεν του πρόσφερε ποτέ ξανά θέση σε ομάδα της.

Στα τέλη της ζωής του όμως η Yamaha τον τίμησε για την δόξα που της χάρισε, και ο Read παραμένει στα βιβλία της ιαπωνικής εταιρείας ως ένας από τους πιο σημαντικούς αγωνιζόμενους της.

Με την απόσυρση των ιαπωνικών εργοστασίων από τα GP το 1969, ο Read επικεντρώθηκε σε βρετανικούς και ευρωπαϊκούς αγώνες.

Η επιστροφή του στα GP έγινε το 1971 με μια ιδιωτική ομάδα που χρησιμοποιούσε μοτοσυκλέτες της Yamaha, με βελτιωμένο πλαίσιο, ξηρό συμπλέκτη και εξατάχυτο κιβώτιο, χωρίς υποστήριξη από το εργοστάσιο. Με αυτή τη μοτοσυκλέτα ο Read κέρδισε τον πέμπτο Παγκόσμιο Τίτλο του.

Το 1972, ο Read ξεκίνησε να αγωνίζεται με την εργοστασιακή MV Agusta στα 350, ενώ το 1973 αγωνίστηκε σε 2 κατηγορίες (350 & 500) κερδίζοντας τον τίτλο στη μεγάλη, τίτλο που υπερασπίστηκε με επιτυχία το 1974. Αυτή θα ήταν η τελευταία φορά που μια τετράχρονη μοτοσυκλέτα θα κέρδισε τίτλο στη μεγάλη κατηγορία, μέχρι την έλευση των MotoGP μοτοσυκλετών το 2002.

Στην MV Agusta ο Read αγωνίστηκε δίπλα στον Giacomo Agostini, με την έχθρα και την αντιπάθεια να είναι τα κύρια συναισθήματα που έτρεφαν ο ένας προς τον άλλο, με τους δυο τους να αποτελούν ένα από τα πιο αταίριαστα ζευγάρια που έγιναν ποτέ σε αγωνιστική ομάδα μοτοσυκλέτας. Ευτυχώς οι δυο τους συμφιλιώθηκαν αργότερα.

Το 1976 ο Read αγωνίστηκε με Suzuki ιδιωτικής ομάδας, ενώ στο τέλος της σεζόν αποσύρθηκε από τα GP.

Από το 1977, ξεκίνησε να αγωνίζεται ξανά στο ΤΤ, κερδίζοντας τον αγώνα F1 με ένα εργοστασιακό Honda CB750 SOHC και τον Senior αγώνα με μια Suzuki. Στο ίδιο μοτίβο συνέχισε και το 1978 με μια τέταρτη θέση και μια εγκατάλειψη, με τις επιδόσεις του να ωθούν τη Honda να παράγει μια έκδοση περιορισμένης παραγωγής του CB750F2 ως “Phil Read Replica”.

Ο τελευταίος αγώνας του Read ήταν στο ΙΟΜΤΤ του 1982, στην ηλικία των 43 ετών.

Το 1968 ο Read βρέθηκε να υποστηρίζει ένα project που στόχο είχε να προμηθεύσει το ευρύ κοινό με αγωνιστικούς κινητήρες. Με το όνομα Read Weslake, επρόκειτο για έναν πρωτότυπο τετράχρονο δικύλινδρο κινητήρα 500 κ.εκ. με τέσσερις βαλβίδες ανά κύλινδρο και εκκεντροφόρους που έπαιρναν κίνηση με γρανάζια. Αρχικά ο κινητήρας τοποθετήθηκε σε πλαίσιο Rickman Street Metisse, που είχε σχεδιαστεί για κινητήρα Triumph Bonneville. Ο Read θα ήταν αναβάτης εξέλιξης, όμως αποφάσισε πως το πλαίσιο της Metisse ήταν πολύ βαρύ, και προσπάθησε να το αντικαταστήσει με ένα άλλο του Ken Sprayson. Τελικά ο Read αποσύρθηκε από το project, το οποίο στη συνέχεια κατέρρευσε.

Πέρα από τους αγώνες στα GP και στον δρόμο (Road Racing),  ο Read είχε αγωνιστεί και σε αγώνες Endurance, όπως στις 24 ώρες του Le Mans, ενώ είχε κερδίσει δυο φορές στον αγώνα αντοχής Thruxton 500, το 1962 και το 1963. Παράλληλα, ήταν ο πρώτος ιδιώτης που κέρδισε Παγκόσμιο Τίτλο στα 250 κ.εκ. το 1964, και ο τελευταίος αναβάτης που κέρδισε Παγκόσμιο Τίτλο για την MV Agusta, το 1974.

Το 1967 ο Read μετακόμισε στο Guernsey, όπου ίδρυσε μια εταιρεία πώλησης σκαφών θαλάσσης. Κατά τη δεκαετία του 1970, ήταν dealer των κρανών της Premier, ενώ έδωσε το όνομα του σε μια σειρά τεχνικού ρουχισμού, και κρανών. Το 1979 άνοιξε αντιπροσωπεία της Honda στο Hersham του Surrey, ενώ την ίδια χρονιά η Βασίλισσα του απένειμε τον τίτλο MBE για τις υπηρεσίες του στον μηχανοκίνητο αθλητισμό.

Στην απονομή του ΜΒΕ τίτλου του, ο Read εμφανίστηκε στο παλάτι του Μπάκινγχαμ ντυμένος με φράκο και ημίψηλο καπέλο, οδηγώντας το επαναστατικό τότε Quasar, μια μοτοσυκλέτα με κουβούκλιο (ο πρόγονος του BMW C1) και με τα μαρσπιέ τοποθετημένα μπροστά. Ο Read ήταν αναμεμειγμένος στην προώθηση του Quasar, αλλά τελικά το project έληξε άδοξα, με μόνο 21 Quasar να κατασκευάζονται.

Προς το τέλος της ζωής του, ο Read ζούσε στο Canterbury του Kent, ενώ επισκεπτόταν πίστες στην Ευρώπη, κάνοντας αρχικά γύρους επίδειξης με μοτοσυκλέτες από την αγωνιστική του καριέρα, ενώ κατόπιν λόγω προβλημάτων υγείας (είχε σοβαρό ΧΑΠ μεταξύ άλλων), οδηγούσε ένα αναπηρικό αμαξίδιο.

O Phil Read πέθανε ειρηνικά στον ύπνο του, στις 6 Οκτωβρίου του 2022, αφήνοντας πίσω του τέσσερις γιούς, μια κόρη και έξι εγγόνια.

Cutting through rocks - Η συγκινητική προσωπική επανάσταση της Ιρανής Sara Shahvedi ξεκίνησε με μια μοτοσυκλέτα [VIDEO]

Πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε σε διάρκεια 8 ετών, και είναι υποψήφιο για Όσκαρ 2026
Cutting through rocks
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

6/3/2026

Για οκτώ χρόνια οι κινηματογραφιστές Mohammadreza Eyni και Sara Khaki ακολουθούσαν τη ζωή της Ιρανής Sara Shahvedi σε ένα χωριό στο βορειοδυτικό Ιράν, για να δημιουργήσουν το ντοκιμαντέρ Cutting through Rocks. Η προσωπική επανάσταση της Sara ξεκινά όταν ο πατέρας της της έμαθε να οδηγεί μοτοσυκλέτα, χαρίζοντάς της μια αίσθηση ελευθερίας που έλειπε από τα άλλα κορίτσια, και που στάθηκε η αρχή για έναν αγώνα που οδήγησε τη νεαρή αναβάτισα στο 100% ανδροκρατούμενο δημοτικό συμβούλιο της περιοχής της, κόντρα σε παραδόσεις και περιορισμούς, αναζητώντας δικαιοσύνη και ένα καλύτερο μέλλον.

“Πόσες από εσάς είστε ευτυχισμένες;" ρωτά η Sara Shahverdi τις γυναίκες που την ακούν σε μια προεκλογική συγκέντρωση, στο ντοκιμαντέρ. Καμία δεν απαντά. Και κάπως έτσι ξεκινά η προσπάθειά της για να εκλεχθεί στο δημοτικό συμβούλιο της περιοχής της, και να βοηθήσει να αλλάξει τη δυστυχία που χαρακτηρίζει τη ζωή των γυναικών στο Ιράν, με την καταπίεση από όλες τις πλευρές, τους γάμους από πολύ μικρή ηλικία, την κατάφορη αδικία στις κληρονομιές υπέρ των αρσενικών μελών της οικογένειας, κ.α. Παράλληλα, η Sara μαθαίνει με τη σειρά της στα νεαρά κορίτσια να οδηγούν μοτοσυκλέτα, και όπως αναφέρουν οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ, ενώ εκείνη ήταν η πρώτη γυναίκα που οδήγησε μοτοσυκλέτα στην περιοχή, πλέον μεγάλη μερίδα των γυναικών βρίσκονται καθημερινά στη σέλα!

Sara

Η Sara είναι επίμονη, θαρραλέα και δεν σηκώνει μύγα στο σπαθί της, αλλά μια από τις μεγάλες της νίκες είναι πως πέρα από τις γυναίκες, καταφέρνει να πείσει και πολλούς άντρες για την ανάγκη να αλλάξουν τα πράγματα. Γεννημένη σε πολυμελή οικογένεια, παντρεύτηκε στα δώδεκα χρόνια της, αλλά βρήκε το θάρρος να πάρει διαζύγιο και να ζήσει μόνη, να γίνει η μαμή του χωριού της, και τελικά να θέσει, με επιτυχία, υποψηφιότητα για το δημοτικό συμβούλιο.

Sara

Ως η πρώτη γυναίκα που επιχείρησε να ακολουθήσει πολιτική πορεία στο χωριό, κατάφερε να συγκεντρώσει τις περισσότερες ψήφους, ξεπερνώντας άνδρες και ηλικιωμένους που συνήθως είναι οι μόνο υποψήφιοι!

Sara

Η Sara θα χρησιμοποιήσει αυτή τη δύναμη για να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των γυναικών, βοηθώντας πολύ νεαρά κορίτσια να συνεχίσουν τις σπουδές τους και να αποφύγουν τους πρόωρους γάμους.

Sara

Ωστόσο, οι αγώνες και οι νίκες της δεν έρχονται χωρίς κινδύνους και κόστος: θα βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές κατηγορίες στο τοπικό δικαστήριο, το οποίο φτάνει μέχρι και να αμφισβητήσει το φύλο της.

Βραβεία

Έχοντας αποσπάσει βραβεία σε πολλά φεστιβάλ, όπως το Visions du Réel 2025, το San Francisco International Film Festival 2025 και το Hot Docs Canadian International Documentary Festival 2025, το Cutting Through Rocks κέρδισε επίσης το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στο Sundance Film Festival 2025 και το βραβείο Best Gex Doc Documentary στο Giffoni Film Festival 2025. Επιπλέον, είναι πλέον υποψήφιο για βραβείο Οσκαρ 2026 για το καλύτερο ντοκιμαντέρ! Τι ειρωνεία όμως... η Ιρανή πρωταγωνίστρια του φιλμ δεν θα μπορέσει να παρευρεθεί στα Όσκαρ, αφού υπάρχει απαγόρευση εισόδου των υπηκόων του Ιράν στις ΗΠΑ, που αυτή τη στιγμή διεξάγει πόλεμο εναντίον της χώρας.

Sara

Το Cutting Through Rocks είναι ένας ύμνος στη δύναμη του ανθρώπου να αλλάξει ότι δεν λειτουργεί στον κόσμο, πηγαίνοντας κόντρα σε έθιμα, παραδόσεις και καταπιέσεις που έχουν βαθιές ρίζες στην κοινωνία, κάνοντας μια προσωπική επανάσταση που στο πέρασμά της γκρεμίζει τείχη και στεγανά. Πάντα με τεράστιους κινδύνους που φτάνουν μέχρι και να απειλήσουν τη ζωή τους. Και εδώ η ιστορία μας, ξεκινά με κάτι τόσο απλό, όσο η οδήγηση μιας μοτοσυκλέτας.

Δείτε παρακάτω το τρέιλερ του ντοκιμαντέρ.