Τα νέας γενιάς χειριστήρια της Yamaha: Πολλά κουμπιά σε λίγο χώρο [Video]

Νέα προσέγγιση από τους Ιάπωνες στη σχεδίαση με βάση το μήκος των δακτύλων
Νέα χειριστήρια από τη Yamaha
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

29/7/2024

Η παρουσίαση του νέου Yamaha MT-09 Y-AMT ήταν μια καλή αφορμή για να στρέψουν οι Ιάπωνες την προσοχή και στα νέας σχεδίασης χειριστήρια της μοτοσυκλέτας που είναι πιο εργονομικά από τα προηγούμενα.

Το νέο Yamaha MT-09 φέρει ήδη τα νέα γενιάς χειριστήρια τιμονιού της ιαπωνικής εταιρείας, χειριστήρια που θα δούμε και σε άλλα μοντέλα της στο μέλλον, αν όχι στην ίδια ακριβώς μορφή τότε πολύ κοντά σε αυτή.

Δεν χωρά συζήτηση για το πόσο σημαντική είναι η εργονομία μιας μοτοσυκλέτας αφού αυτή καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τον χαρακτήρα της αλλά το πόσο άνετα νιώθει ένας αναβάτης στη σέλα της.

Νέα χειριστήρια από τη Yamaha

Τα χειριστήρια τιμονιού παίζουν αναμφίβολα τον δικό τους μεγάλο ρόλο στη διαμόρφωση της σωστής εργονομίας. Με τον αναβάτη να έχει πλέον τη δυνατότητα να διαχειρίζεται εν κινήσει έναν... σκασμό από ηλεκτρονικά συστήματα αλλά και να ελέγχει παράλληλα τις πληροφορίες που παρουσιάζονται στην οθόνη της μοτοσυκλέτας του, τα χειριστήρια του τιμονιού έχουν αποκτήσει περισσότερα κουμπιά από ποτέ, τα οποία είναι τοποθετημένα πολύ κοντά μεταξύ τους.

Το βασικό πρόβλημα των κατασκευαστών δεν είναι τόσο το πλήθος των ηλεκτρονικών που πρέπει να στριμώξουν αλλά το πώς θα ξεδιαλύνουν ένα δαιδαλώδες δίκτυο από πατέντες των άλλων κατασκευαστών που περιορίζουν τις επιλογές τους. Πρώτη τον χωρό έχει ανοίξει η BMW με το χαρακτηριστικό δαχτύλιο τύπου joystick 4 κατευθύνσεων, ένας από τους καλύτερους τρόπους για πλοήγηση σε μενού που ωστόσο έκλεισε την πόρτα για κάτι αντίστοιχο σε όλους τους υπόλοιπους.

Έτσι για τη σχεδίαση της νέας γενιάς χειριστηρίων της η Yamaha επέστρεψε "στα βασικά" βάζοντας στο επίκεντρο τις διαστάσεις του χεριού του αναβάτη και έχοντας ως στόχο να μειώσει το στρες και την απόσπαση προσοχής που μπορεί να προκύψει από την προσπάθειά να κάνει κάποιος μια ρύθμιση σε ένα σύστημα εν κινήσει ή απλά να ανάψει ένα φλας.

Τα νέα χειριστήρια σχεδιάστηκαν από το τμήμα Έρευνας και Εξέλιξης Human-Machine Interface Group των Ιαπώνων το οποίο ανήκει με τη σειρά του στο τμήμα Functional Module Development.

Νέα χειριστήρια από τη Yamaha

Τα χειριστήρια -ακόμη περισσότερο εκείνα στο αριστερό γκριπ- σχεδιάστηκαν έτσι ώστε ο αναβάτης να μπορεί να τα χρησιμοποιήσει κρατώντας παράλληλα σωστά το τιμόνι και οδηγώντας τη μοτοσυκλέτα του σε όλα τα σενάρια -όπως για παράδειγμα σε ευθεία και στροφή. Και ενώ μέχρι σήμερα οι σχεδιαστές της ιαπωνικής εταιρείας προσπαθούσαν να τοποθετήσουν ή να προσαρμόσουν ήδη υπάρχοντα χειριστήρια στα νέα του μοντέλα, τώρα προχώρησαν στη σχεδίαση των νέων από λευκό χαρτί.

Για να έχουν τους λιγότερους δυνατούς μηχανικούς συμβιβασμούς οι άνθρωποι της Yamaha χρησιμοποίησαν μιας νέας σχεδίασης εύκαμπτη τυπωμένη ηλεκτρονική πλακέτα ώστε το χειριστήριο να είναι όσο πιο στρογγυλό γίνεται, ενώ καθοριστικό ρόλο έπαιξε το μήκος των δακτύλων (συμπεριλαμβανομένων και των γαντιών), με τους σχεδιαστές να προσπαθούν να υπολογίσουν έναν μέσο όρο

Παράλληλα, τα χειριστήρια έπρεπε να έχουν μια φυσική και ποιοτική αίσθηση κατά τη χρήση τους καθώς και αυτό παίζει σύμφωνα με τη Yamaha σημαντικό ρόλο στην απόσπαση της προσοχής του αναβάτη. Για να παραμείνουν όσο το δυνατό πιο μαζεμένα σε διαστάσεις, το πλαστικό κάλυμμα των νέων χειριστηρίων αναπτύχθηκε με τη χρήση του πηλού - έχουμε συνηθίσει να ακούμε γι’ αυτόν περισσότερο στη σχεδίαση ολόκληρης της μοτοσυκλέτας. Οι σχεδιαστές αφαιρούσαν από το κάλυμμα όλο και περισσότερο υλικό και το διαμόρφωναν κατάλληλα κάθε φορά έως ότου έφτασαν μόνο στο απολύτως απαραίτητο. Δείτε περισσότερα στο ακόλουθο video.

 

Yamaha: Κατέθεσε πατέντα για ψαλίδι μεταβλητής γεωμετρίας

Ρυθμιζόμενο εν κινήσει ψαλίδι - Καλύτερη πρόσφυση και συμπεριφορά σε κάθε συνθήκη
Yamaha Swing Arm Patent
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/2/2026

Μέσα από μια νέα πατέντα, η Yamaha αποκαλύπτει μια ριζοσπαστική ιδέα όπου το ψαλίδι της μοτοσυκλέτας αλλάζει γεωμετρία ανάλογα με τις συνθήκες, προσαρμοζόμενο στις απαιτήσεις επιτάχυνσης, φρεναρίσματος και κλίσης.

Η γεωμετρία και η ακαμψία του ψαλιδιού αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς στον σχεδιασμό πλαισίου, ειδικά στον κόσμο των αγώνων όπου κάθε χιλιοστό και κάθε βαθμός παραμόρφωσης μπορεί να μεταφραστεί σε χρόνο στην πίστα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις για μέγιστη ταχύτητα στα ευθύγραμμα τμήματα της πίστας συγκρούονται με εκείνες για σταθερότητα και αίσθηση στο μέσο της στροφής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να λύσει η Yamaha με την πατέντα ενός ψαλιδιού μεταβλητής γεωμετρίας.

Τα τελευταία χρόνια, τα MotoGP έχουν δείξει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η αλλαγή στη γεωμετρία. Τα συστήματα ρύθμισης ύψους εμπρός και πίσω (ride height devices), που ξεκίνησαν ως απλές μηχανικές διατάξεις holeshot για τις εκκινήσεις, κλειδώνοντας προσωρινά τη μπροστινή ανάρτηση στη χαμηλή θέση της, χαμηλώνοντας έτσι το κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας και αποτρέποντας τις ανυψώσεις του εμπρός τροχού στα πρότυπα των συσκευών που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στoυς off-road αγώνες, εξελίχθηκαν σε ενεργοποιητές που χαμηλώνουν τη μοτοσυκλέτα στην έξοδο των στροφών, αυξάνοντας την πρόσφυση και περιορίζοντας τις σούζες. Παρότι τα μπροστινά συστήματα ride height απαγορεύτηκαν από το 2023 και όλα τα αντίστοιχα συστήματα θα απαγορευτούν πλήρως το 2027, η πατέντα της Yamaha δείχνει πού θα μπορούσε να φτάσει αυτή η τεχνολογία αν υπήρχε η σχετική ελευθερία.

Yamaha Swing Arm Patent

Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα

Στις σημερινές μοτοσυκλέτες MotoGP, το πίσω σύστημα ride height λειτουργεί μέσω ενός υδραυλικού "άξονα" που αντικαθιστά έναν από τους συνδέσμους της ανάρτησης. Όταν ο αναβάτης χρησιμοποιήσει το σχετικό χειριστήριο στην επιτάχυνση, το σύστημα "κλειδώνει" το πίσω μέρος χαμηλά για μέγιστη πρόσφυση, ενώ στο φρενάρισμα απελευθερώνεται ώστε το πίσω μέρος να σηκωθεί ξανά για καλύτερη είσοδο στη στροφή.

Η Yamaha όμως προχωρά πολύ πιο πέρα. Στη νέα πατέντα, το υδραυλικά κινούμενο στοιχείο δεν βρίσκεται στους συνδέσμους της ανάρτησης, αλλά μέσα στο ίδιο το ψαλίδι. Το ψαλίδι χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια άρθρωση στο κέντρο του. Το εμπρός τμήμα συνδέεται κανονικά με την ανάρτηση, ενώ το πίσω τμήμα, όπου και βρίσκεται ο τροχός, μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα πάνω ή κάτω μέσω του υδραυλικού μηχανισμού.

Το υδραυλικό στοιχείο ενεργοποιείται ωθώντας ένα έκκεντρο που αλλάζει το μήκος και τη γωνία του κάτω τμήματος του ψαλιδιού, επιτρέποντας στη γεωμετρία να μεταβάλλεται δυναμικά, με την περιστροφή γύρω από τον άξονα της άρθρωσης, ανάλογα με το αν η μοτοσυκλέτα επιταχύνει, στρίβει ή φρενάρει.

Yamaha Swing Arm Patent

Μακριά από τους αγώνες ή την παραγωγή

Σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα ride height, η πατέντα της Yamaha περιγράφει ένα σύστημα που ελέγχεται από ηλεκτρονικό ενεργοποιητή και αισθητήρες διαδρομής και φορτίου. Το σύστημα διαβάζει τι κάνει η μοτοσυκλέτα - αν δηλαδή επιταχύνει, αν βρίσκεται υπό κλίση ή αν επιβραδύνει - με την χρήση μιας αδρανειακής μονάδας ελέγχου (IMU) και προσαρμόζει ανάλογα τη γεωμετρία του ψαλιδιού σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό το επίπεδο ηλεκτρονικού ελέγχου δεν είναι επιτρεπτό υπό τους τρέχοντες κανονισμούς των MotoGP (πόσο μάλλον του WSBK, που στηρίζεται σε μοντέλα παραγωγής), κάτι που δείχνει ότι η πατέντα δεν στοχεύει άμεσα σε αγωνιστική εφαρμογή, αλλά μάλλον σε πειραματική έρευνα και συλλογή δεδομένων. Η Yamaha προσπαθεί να κατανοήσει τα οφέλη μιας μοτοσυκλέτας αν το ψαλίδι της πάψει να είναι ένα στατικό εξάρτημα και γίνει ένα δυναμικά προσαρμοζόμενο στοιχείο.

Yamaha Swing Arm Patent

Η ίδια η πατέντα αναφέρεται επίσης στις δυνάμεις της αλυσίδας κατά την επιτάχυνση και την επιβράδυνση και στο πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί για βελτιστοποίηση της πρόσφυσης και της σταθερότητας.

Υπερβολικά πολύπλοκο; Σχεδόν σίγουρα. Όμως, ακόμη και αν δεν δούμε ποτέ ένα τέτοιο ψαλίδι σε αγωνιστική ή παραγωγής μοτοσυκλέτα, τα δεδομένα που μπορεί να συλλέξει η Yamaha από μια τέτοια ιδέα ίσως επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται και θα εξελίσονται τα πλαίσια του μέλλοντος.