Ταξίδι - Ελληνόφωνα χωριά της απουλίας

4/5/2015

Στον ιταλικό νότο, μια άλλη, ξεχασμένη Ελλάδα, με υποδέχτηκε και με καλωσόρισε στην αγκαλιά της. Με τις πινακίδες των εννιά ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας να μου εύχονται ολόθερμα το… Kalos irtate, οι κάτοικοί τους, οι Γραικάνοι, μου πρόσφεραν ένα αλησμόνητο μάθημα Ιστορίας.
Calimera, Castrignano dei Greci, Corigliano d’ Otranto, Martano, Martignano, Soleto, Sternatia, Zollino, Melpignano. Εννιά συνολικά κωμοπόλεις και οικισμοί, που απλώνονται γεωγραφικά στο περίφημο "τακούνι της ιταλικής μπότας", απαρτίζουν την ελληνόφωνη περιοχή της Κάτω Ιταλίας (Απουλία), γνωστότερη ως Grecia Salentina. Πρόκειται για μια περιοχή 100 τετραγωνικών χιλιομέτρων νοτίως της πόλης Lecce, που κατοικείται από 40.000 κατοίκους, των οποίων τα ήθη, τα έθιμα, αλλά κυρίως η γλώσσα τους –η γραικάνικη διάλεκτος– αναδύουν άρωμα και πολιτισμό ελληνικό.
Ανατρέχοντας άλλωστε στα αρχαία κείμενα του Στράβωνα και του Ηρόδοτου, προκύπτουν αδιάσειστα στοιχεία αναφορικά με την ελληνικότητα της περιοχής, ενώ οι πρώτες αναφορές ξεκινούν από την Μινωική εποχή, όταν η σημερινή Απουλία ήταν η χώρα των Ιάπυγων, των Μεσσάπιων και των Λευκανών.
Παρά το γεγονός της μακραίωνης ελληνικής παρουσίας στην περιοχή της Απουλίας, οι σύγχρονες επιστημονικές απόψεις (στηριζόμενες φυσικά στις διαθέσιμες ιστορικές πηγές) δεν έχουν καταφέρει να αποσαφηνίσουν επαρκώς για το εάν το ελληνικό γλωσσικό στοιχείο της περιοχής έλκει την προέλευσή του από την αρχαιότητα ή προέκυψε κατά την βυζαντινή περίοδο, εξαιτίας της μετακίνησης ελληνικών πληθυσμών στην περιοχή –με την μορφή μεταναστευτικών κυμάτων– από την Πελοπόννησο.
Η διάλεκτος των Γκραίκων (όπως ονομάζουν τον εαυτό τους οι γηγενείς των ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας), από τις αρχές του 20ου αιώνα έχει αποτελέσει θέμα εκτεταμένης έρευνας και μελέτης από κορυφαίες προσωπικότητες της διεθνούς φιλολογικής κοινότητας. Ωστόσο, ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την προέλευση της γλώσσας δεν έχουν ακόμα προκύψει.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, εννιά δήμοι της περιοχής προχώρησαν στην δημιουργία ενός ενιαίου οργανισμού (Unione dei Comuni della Grecia Salentina), με σκοπό τη διάσωση της ελληνικής πολιτιστικής και ιστορικής τους κληρονομιάς. Παράλληλα, στο πανεπιστήμιο του Lecce, ιδρύθηκε και ξεκίνησε να λειτουργεί έδρα ελληνικής φιλολογίας.
Η δική μου γνωριμία με τα ελληνόφωνα χωριά της Grecia Salentina, που έγινε παρέα με μια λευκή Suzuki DL650A V-Strom, συνοδεύτηκε από την συγκλονιστική διαπίστωση ότι οι κάτοικοί της αποτελούν την πιο τρανή απόδειξη για την ελληνικότητα της συγκεκριμένης περιοχής. Αρκετοί ήταν εκείνοι που μου δήλωσαν απερίφραστα ότι είναι Γκραικάνοι, όχι μόνο στην κουλτούρα αλλά στη μνήμη και στην καρδιά. Παντού συνάντησα ονόματα ελληνικά: στα χωριά, στους δρόμους, στις επιγραφές καταστημάτων – ακόμα όμως και το τοπίο, ένα κλασικό οικοσύστημα ξερολιθιάς και ελιάς, θύμιζε έντονα αντίστοιχο ελληνικό.

Δίχως υπερβολή, η παρουσία μου στα χωριά των Γκραικάνων, μόνο χαρά και ενθουσιασμό προσέδιδε στους ντόπιους, αφού απέναντί τους είχαν ένα "λεντίτι" (αδελφό) από την Ελλάδα. Ενώ εγώ από την πλευρά, με έκπληξη συνειδητοποιούσα ότι η περιπλάνηση με την λευκή V-Strom 650 στα ελληνόφωνα χωριά της Grecia Salentina είχε μετουσιωθεί σε κάτι δυνατότερο και πιο συναρπαστικό από ένα συνηθισμένο ταξίδι στην ιταλική γη. Παραδόξως, το οδοιπορικό μου στην Απουλία είχε προσλάβει την μορφή μιας ενθουσιώδης αναζήτησης άλλου ενός χαμένου κρίκου της μακριάς αλυσίδας του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού.
Τι πήρα μαζί μου αποχαιρετώντας την ελληνόφωνη γη της Απουλίας; Ένα γκραικάνικο ερωτικό τραγούδι, που έκλεισα για πάντα μέσα
στην καρδιά μου:

"Orrio tto fengo pu su ste kanoni
orrio tto fengon io pu s’ oste panu su.
Esprize tikane, sekundu o chioni
jo llustro pu embie o fengo’pu cipanu.
Ma en io ttosso ciso mea spiandorro
Cino pu ferefse i kkardian emena,
io t’ ammai-ssu, a maddhia, o muson olo
Pou kante o fengo, kanononta esena!"

("Ωραίο το φεγγάρι που κοιτούσες.
Ωραίο το φεγγάρι που ήταν πάνω σου.
Άσπριζαν τα πάντα σαν το χιόνι
για το φως που το φεγγάρι έστελνε από εκεί ψηλά.
Μα δεν ήταν τόσο αυτή η μεγάλη λάμψη
αυτό που πλήγωσε την καρδιά μου,
όσο τα μάτια σου, τα μαλλιά, όλο το πρόσωπο
που μάγευαν το φεγγάρι που κοιτούσε εσένα!")

Κωνσταντίνος Μητσάκης

https://bit.ly/MOTO_680

Επικαιρότητα

Δημοπρατείται η Aprilia RS125R με την οποία ο Valentino Rossi νίκησε το πρώτο του Grand Prix

Η εργοστασιακή μοτοσυκλέτα του 1996 με την οποία ο "Γιατρός" κατέκτησε την πρώτη του νίκη στα GP125.

Aprilia 125 Grand Prix - First Vale winner -Aucion

Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

11/5/2026

Μία σημαντική αγωνιστική μοτοσυκλέτα για την σύγχρονη εποχή του μηχανοκίνητου αθλητισμού ετοιμάζεται να αλλάξει χέρια, καθώς η Aprilia RS125R του Valentino Rossi από τη σεζόν του 1996 βγαίνει στο σφυρί από τον οίκο Sotheby’s.

Η συγκεκριμένη δίχρονη αγωνιστική μοτοσυκλέτα δεν είναι απλώς μία εργοστασιακή 125 GP. Πρόκειται για τη μοτοσυκλέτα με την οποία ο Valentino Rossi πανηγύρισε την πρώτη του νίκη σε Grand Prix, στο Brno της Τσεχίας το 1996, βάζοντας τότε τα θεμέλια για μία από τις σπουδαιότερες καριέρες στην ιστορία των αγώνων ταχύτητας.

Η δημοπρασία θα πραγματοποιηθεί από τον οίκο πλειστηριασμών Sotheby’s, με την εκτιμώμενη τιμή πώλησης να κυμαίνεται μεταξύ 100.000 και 150.000 ευρώ. Ωστόσο, δεδομένου ότι πρόκειται για δημοπρασία χωρίς ελάχιστη τιμή, το τελικό ποσό θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από το ενδιαφέρον των συλλεκτών και των φίλων του Rossi όταν ανοίξει η διαδικασία στις 13 Μαΐου 2026. Για να παρακολουθήσετε ή να συμμετάσχετε στη δημοπρασία: rmsothebys.com/auctions/s0526/lots/r0015-1996-aprilia-rs125r.

Για τους φίλους των MotoGP, η συγκεκριμένη RS125R έχει ανεκτίμητη ιστορική σημασία. Πάνω σε αυτήν τη μοτοσυκλέτα ο νεαρός τότε Ιταλός ξεκίνησε την πορεία που αργότερα θα τον οδηγούσε σε 115 νίκες σε Grand Prix και σε εννέα παγκόσμιους τίτλους, μετατρέποντάς τον σε έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους αθλητές του πλανήτη.

Η μοτοσυκλέτα προέρχεται από την πρώτη σεζόν του Rossi στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα GP125 το 1996, όταν αγωνιζόταν με τη Scuderia AGV Aprilia και φυσικά έφερε ήδη το εμβληματικό νούμερο 46. Το αγωνιστικό χρώμα έχει διατηρηθεί στην αυθεντική του μορφή, όπως ακριβώς χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της σεζόν.

Η χρονιά είχε ξεκινήσει με έκτη θέση στο ντεμπούτο του, ενώ ακολούθησαν σταθερά αποτελέσματα σε πίστες όπως Jerez, Mugello και Suzuka. Το πρώτο βάθρο ήρθε στην Αυστρία με τρίτη θέση, πριν φτάσει η ιστορική νίκη στο Brno που ουσιαστικά σηματοδότησε την έναρξη ενός θρύλου.

Για τους συλλέκτες, ιδιαίτερη αξία έχει το γεγονός ότι η μοτοσυκλέτα συνοδεύεται από πλήρη εργοστασιακή τεκμηρίωση. Στο πακέτο περιλαμβάνονται τα επίσημα έγγραφα που επιβεβαιώνουν τη συμμετοχή της σε όλη τη σεζόν του 1996, έγγραφα μεταβίβασης που αποτυπώνουν το ιστορικό ιδιοκτησίας, καθώς και σημείωση του θρυλικού manager της ομάδας της Aprilia, Mauro Noccioli.

Ακόμη σημαντικότερο είναι στα έγγραφα φαίνεται ότι ο κινητήρας που βρίσκεται στη μοτοσυκλέτα είναι ο ίδιος με τον οποίο ο Rossi κατέκτησε εκείνη την πρώτη νίκη στο Brno.

Η Aprilia πούλησε τη μοτοσυκλέτα σε ιδιώτη τον Ιανουάριο του 1997, ενώ ο σημερινός κάτοχος την έχει στην ιδιοκτησία του από το 2013.

Για όποιον αναζητά ένα πραγματικό κομμάτι από την ιστορία των αγώνων Grand Prix, δύσκολα θα υπάρξει σύντομα, κάποια αντίστοιχης ιστορικής βαρύτητας μοτοσυκλέτα διαθέσιμη.