Ταξίδι - Ελληνόφωνα χωριά της απουλίας

4/5/2015

Στον ιταλικό νότο, μια άλλη, ξεχασμένη Ελλάδα, με υποδέχτηκε και με καλωσόρισε στην αγκαλιά της. Με τις πινακίδες των εννιά ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας να μου εύχονται ολόθερμα το… Kalos irtate, οι κάτοικοί τους, οι Γραικάνοι, μου πρόσφεραν ένα αλησμόνητο μάθημα Ιστορίας.
Calimera, Castrignano dei Greci, Corigliano d’ Otranto, Martano, Martignano, Soleto, Sternatia, Zollino, Melpignano. Εννιά συνολικά κωμοπόλεις και οικισμοί, που απλώνονται γεωγραφικά στο περίφημο "τακούνι της ιταλικής μπότας", απαρτίζουν την ελληνόφωνη περιοχή της Κάτω Ιταλίας (Απουλία), γνωστότερη ως Grecia Salentina. Πρόκειται για μια περιοχή 100 τετραγωνικών χιλιομέτρων νοτίως της πόλης Lecce, που κατοικείται από 40.000 κατοίκους, των οποίων τα ήθη, τα έθιμα, αλλά κυρίως η γλώσσα τους –η γραικάνικη διάλεκτος– αναδύουν άρωμα και πολιτισμό ελληνικό.
Ανατρέχοντας άλλωστε στα αρχαία κείμενα του Στράβωνα και του Ηρόδοτου, προκύπτουν αδιάσειστα στοιχεία αναφορικά με την ελληνικότητα της περιοχής, ενώ οι πρώτες αναφορές ξεκινούν από την Μινωική εποχή, όταν η σημερινή Απουλία ήταν η χώρα των Ιάπυγων, των Μεσσάπιων και των Λευκανών.
Παρά το γεγονός της μακραίωνης ελληνικής παρουσίας στην περιοχή της Απουλίας, οι σύγχρονες επιστημονικές απόψεις (στηριζόμενες φυσικά στις διαθέσιμες ιστορικές πηγές) δεν έχουν καταφέρει να αποσαφηνίσουν επαρκώς για το εάν το ελληνικό γλωσσικό στοιχείο της περιοχής έλκει την προέλευσή του από την αρχαιότητα ή προέκυψε κατά την βυζαντινή περίοδο, εξαιτίας της μετακίνησης ελληνικών πληθυσμών στην περιοχή –με την μορφή μεταναστευτικών κυμάτων– από την Πελοπόννησο.
Η διάλεκτος των Γκραίκων (όπως ονομάζουν τον εαυτό τους οι γηγενείς των ελληνόφωνων χωριών της Απουλίας), από τις αρχές του 20ου αιώνα έχει αποτελέσει θέμα εκτεταμένης έρευνας και μελέτης από κορυφαίες προσωπικότητες της διεθνούς φιλολογικής κοινότητας. Ωστόσο, ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την προέλευση της γλώσσας δεν έχουν ακόμα προκύψει.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, εννιά δήμοι της περιοχής προχώρησαν στην δημιουργία ενός ενιαίου οργανισμού (Unione dei Comuni della Grecia Salentina), με σκοπό τη διάσωση της ελληνικής πολιτιστικής και ιστορικής τους κληρονομιάς. Παράλληλα, στο πανεπιστήμιο του Lecce, ιδρύθηκε και ξεκίνησε να λειτουργεί έδρα ελληνικής φιλολογίας.
Η δική μου γνωριμία με τα ελληνόφωνα χωριά της Grecia Salentina, που έγινε παρέα με μια λευκή Suzuki DL650A V-Strom, συνοδεύτηκε από την συγκλονιστική διαπίστωση ότι οι κάτοικοί της αποτελούν την πιο τρανή απόδειξη για την ελληνικότητα της συγκεκριμένης περιοχής. Αρκετοί ήταν εκείνοι που μου δήλωσαν απερίφραστα ότι είναι Γκραικάνοι, όχι μόνο στην κουλτούρα αλλά στη μνήμη και στην καρδιά. Παντού συνάντησα ονόματα ελληνικά: στα χωριά, στους δρόμους, στις επιγραφές καταστημάτων – ακόμα όμως και το τοπίο, ένα κλασικό οικοσύστημα ξερολιθιάς και ελιάς, θύμιζε έντονα αντίστοιχο ελληνικό.

Δίχως υπερβολή, η παρουσία μου στα χωριά των Γκραικάνων, μόνο χαρά και ενθουσιασμό προσέδιδε στους ντόπιους, αφού απέναντί τους είχαν ένα "λεντίτι" (αδελφό) από την Ελλάδα. Ενώ εγώ από την πλευρά, με έκπληξη συνειδητοποιούσα ότι η περιπλάνηση με την λευκή V-Strom 650 στα ελληνόφωνα χωριά της Grecia Salentina είχε μετουσιωθεί σε κάτι δυνατότερο και πιο συναρπαστικό από ένα συνηθισμένο ταξίδι στην ιταλική γη. Παραδόξως, το οδοιπορικό μου στην Απουλία είχε προσλάβει την μορφή μιας ενθουσιώδης αναζήτησης άλλου ενός χαμένου κρίκου της μακριάς αλυσίδας του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού.
Τι πήρα μαζί μου αποχαιρετώντας την ελληνόφωνη γη της Απουλίας; Ένα γκραικάνικο ερωτικό τραγούδι, που έκλεισα για πάντα μέσα
στην καρδιά μου:

"Orrio tto fengo pu su ste kanoni
orrio tto fengon io pu s’ oste panu su.
Esprize tikane, sekundu o chioni
jo llustro pu embie o fengo’pu cipanu.
Ma en io ttosso ciso mea spiandorro
Cino pu ferefse i kkardian emena,
io t’ ammai-ssu, a maddhia, o muson olo
Pou kante o fengo, kanononta esena!"

("Ωραίο το φεγγάρι που κοιτούσες.
Ωραίο το φεγγάρι που ήταν πάνω σου.
Άσπριζαν τα πάντα σαν το χιόνι
για το φως που το φεγγάρι έστελνε από εκεί ψηλά.
Μα δεν ήταν τόσο αυτή η μεγάλη λάμψη
αυτό που πλήγωσε την καρδιά μου,
όσο τα μάτια σου, τα μαλλιά, όλο το πρόσωπο
που μάγευαν το φεγγάρι που κοιτούσε εσένα!")

Κωνσταντίνος Μητσάκης

https://bit.ly/MOTO_682

Επικαιρότητα

Η Ιταλία μόλις κατάργησε τα Τέλη Κυκλοφορίας για όλα τα δίκυκλα!

Ο νέος νόμος αφορά κάθε λογής δίκυκλο, καθώς και αυτοκίνητα μέχρι ένα όριο ισχύος

Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

17/9/2026

“Σήμερα η κυβέρνηση καταργεί έναν από τους πιο μισητούς φόρους για τους Ιταλούς.” Με αυτή τη δήλωση η πρωθυπουργός της χώρας, Giorgia Meloni, ανακοίνωσε την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026 την κατάργηση των ετήσιων τελών κυκλοφορίας για όλα τα δίκυκλα και για τα ΙΧ αυτοκίνητα ονομαστικής ισχύος έως 80 kW, δηλαδή 107 hp.

Ο νέος νόμος θα εφαρμοστεί από το 2027 και θα αφορά μόνο ένα όχημα ανά πολίτη, ωστόσο έχει ήδη συγκεντρώσει τα πυρά της αντιπολίτευσης ως “προεκλογική παροχή”, η οποία παράλληλα μιλά και για μια τρύπα στα κρατικά έσοδα που υπολογίζεται μεταξύ 6 και 7 δισεκατομμυρίων ευρώ. Oι επόμενες βουλευτικές εκλογές στην Ιταλία θα γίνουν μέσα στο 2027, πιθανότερα από το Φθινόπωρο και μετά.

Ο δεύτερος στην ιεραρχία της κυβέρνησης, Antonio Tajani, υπερασπίστηκε την απόφαση ως ένα λαϊκό μέτρο, δηλώνοντας πως, "σήμερα καταργούμε έναν άδικο και δυσβάσταχτο φόρο, ξεκινώντας από τα αυτοκίνητα και τα σκούτερ με τα οποία μετακινούνται κάθε μέρα οι οικογένειες."

H ουσία είναι πως το μέτρο δεν έχει προσωρινό χαρακτήρα αλλά μόνιμο, ανατρέποντας αυτό που στην Ιταλία θεσπίστηκε το 1953 ως “φόρος κυκλοφορίας” και από τη δεκαετία του 1980 μετασχηματίστηκε λογιστικά ως φόρος στην περιουσία.

Η κατάργηση των τελών αυτών εκτιμάται πως θα ευεργετήσει περίπου 13 εκατομμύρια ιδιοκτήτες αυτοκινήτων και 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες δικύκλων στην Ιταλία.

Για τα δίκυκλα ο φόρος αυτός – αποκαλούμενος bollo moto – υπολογίζεται βάσει διαφόρων παραμέτρων. Η βασική του χρέωση ξεκινά από την περιβαλλοντική κατάταξη του οχήματος ανάλογα με τις Euro προδιαγραφές που ικανοποιεί, με μικρότερο κόστος για τα πιο σύγχρονα και μεγαλύτερο για τα παλιότερα.

Στη συνέχεια προστίθεται ένας κλιμακούμενος φόρος που προκύπτει από μια πάγια χρέωση ανά kW πάνω από τα 11 kW, δηλαδή την ονομαστική απόδοση ενός α1 δικύκλου, ενώ η τιμή αυτή είναι διαφορετική ανάλογα με τις προδιαγραφές Euro του οχήματος, ξεκινώντας από 0,88 ευρώ ανά kW (από Euro 3 και μετά) και φτάνει ως 1,70 ευρώ ανά kW για τα μοντέλα Euro 0 (έτος 2000) και πίσω. Έτσι τα ακριβότερα τέλη για μια μοτοσυκλέτα θα είναι σε μοντέλα με μεγάλη ισχύ και ηλικία. Εκείνο που δεν έχει διευκρινιστεί, είναι το πώς θα πληρώνει τέλη κυκλοφορίας κάποιος με περισσότερα από ένα δίκυκλα στο όνομά του. Βάση του τρόπου που εξηγούμε παραπάνω, αν έχει ένα σκούτερ και μία μεγαλύτερη μοτοσυκλέτα, πράγμα πολύ συνηθισμένο στην Ιταλία, συμφέρει να απαγκιστρωθεί από το δεύτερο αντί για το πρώτο. Κι αυτό είναι το θέμα συζήτησης αυτή την στιγμή μεταξύ των Ιταλών συναδέλφων. Σε κάθε περίπτωση, όλα αυτά είναι πολύ μακρινά με το τι συμβαίνει εδώ πέρα.