Θανατηφόρα τροχαία: Η Ιταλία ανησυχεί για την μικρή πόλη που χάθηκε το 2023 - Σύγκριση με Ελλάδα
Στα 450 τα τροχαία ατυχήματα/μέρα πέρσι στους γείτονες - Τι δείχνει η σύγκριση με την Ελλάδα
Από τον
Θοδωρή Ξύδη
21/10/2024
Με οδηγούς και αναβάτες που έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά με τους Έλληνες και μεσογειακό ταπεραμέντο, η Ιταλία είναι από τις χώρες της ΕΕ που θρηνούν κάθε χρόνο την απώλεια μιας κωμόπολης.
Παραπονιόμαστε για την δική μας κατάσταση στους δρόμους, ωστόσο δίπλα μας, σε μία χώρα με παρόμοια μοτοσυκλετιστική κουλτούρα, που επίσης η διήθηση είναι μία πραγματικότητα και παρόλο που η εικόνα στους δρόμους είναι σε γενικές γραμμές καλύτερη, στην πράξη έχουν και αυτοί μεγάλες απώλειες.
Σύμφωνα με τη Λέσχη Αυτοκινήτου Ιταλίας (Automobile Club d'Italia -ACI) που απαρτίζεται από 98 τοπικές λέσχες (πάνω από ένα εκατ. μέλη συνολικά) και το Ιταλικό Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής, το 2023 σημειώθηκαν στη γειτονική χώρα 166.525 τροχαία ατυχήματα, ένας σοκαριστικός αριθμός που δεν είναι και ο μοναδικός που σοκάρει.
Ο παραπάνω αριθμός αντιστοιχεί σε 456 τροχαία ατυχήματα την ημέρα στα οποία τραυματίζονταν κατά μέσο όρο -ελαφριά ή βαρύτερα- 615 άνθρωποι, ενώ κάθε μέρα τη χρονιά που μας πέρασε έχαναν τη ζωή τους κατά μέσο όρο 8,3 άνθρωποι.
Στην Ιταλία παρουσιάστηκε πέρσι μείωση κατά 3,8% στους θανάτους σε τροχαία ατυχήματα έναντι του 2022, με τον αριθμό των νεκρών να φτάνει τους 3.039. Αναλογικά βέβαια με τον πληθυσμό της χώρας οι θάνατοι στην Ιταλία βρίσκονται σε χαμηλότερο επίπεδο σε σχέση με εκείνους στην Ελλάδα, με το 2023 να χάνουν τη ζωή τους στους δρόμους της χώρας μας 621 συμπολίτες μας.
Αν είχαμε το μέγεθος της Ιταλίας τότε οι θάνατοι στην Ελλάδα θα ξεπερνούσαν ελαφρώς τους 3.500 και ο μέσος όρος εκείνων που θα έχαναν τη ζωή τους καθημερινά θα βρισκόταν στα 9,6 άτομα. Μάλιστα, η Ιταλία που έχει αναλογικά λιγότερους νεκρούς "χρειάστηκε" για να φτάσει σε αυτόν τον αριθμό περισσότερα από 160 χιλιάδες ατυχήματα.
Στην Ελλάδα το 2023 τα καταγεγραμμένα ατυχήματα ήταν 15 φορές λιγότερα σε σχέση με αυτά της Ιταλίας, (ή περίπου 2,5 φορές λιγότερα αναλογικά) στα 11.201 και αυτό υποδεικνύει υψηλότερο βαθμό σφοδρότητας που σημαίνει ότι η σοβαρότητα των ελληνικών ατυχημάτων είναι πολύ μεγαλύτερη.
Δεν υπάρχει αντίστοιχος δείκτης αλλά πιστεύουμε πως αντιλαμβάνεστε εδώ την ειδοποιό διαφορά: Δεν φορούν κράνος οι Έλληνες αναβάτες, παραμελούν την ζώνη και αφήνουν παιδιά στο πίσω κάθισμα χωρίς καμία προστασία.
Με 621 νεκρούς στους δρόμους της επικράτειας της, το 2023 η Ελλάδα βρέθηκε στην 26η θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ αναφορικά με τα θανατηφόρα τροχαία που έγιναν στους δρόμους της με μέσο όρο 61 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων, ένα θλιβερό νούμερο, 33% πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 46 θανάτων ανά εκατομμύριο.
Οι ασφαλέστερες συνθήκες στις οποίες μπορεί να κυκλοφορεί κανείς σε δημόσιο δρόμο βρίσκονται στη Σουηδία, μια χώρα που έχει εντελώς διαφορετική κουλτούρα σε σχέση με την ελληνική και την ιταλική, όπου οι θάνατοι σε τροχαίο ανά εκατομμύριο βρίσκονται στους "μόλις" 22 όταν 400 άνθρωποι χάνουν κάθε εβδομάδα τη ζωή τους στους δρόμους της Ευρώπης.
H Ελληνική Μοτοσυκλετιστική Ομοσπονδία καταθέτει τη θέση της για τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Από τον
Σπύρο Τσαντήλα
6/4/2026
Τον περασμένο Ιούνιο ο Νόμος 5209/2025 μας σύστησε τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), με αρκετές αλλαγές και βασικό γνώμονα την αυστηροποίηση των ποινών για τους παραβάτες.
Η Ελληνική Μοτοσυκλετιστική Ομοσπονδία (ΕΛΜΟΤΟ) σε συνεργασία με τον νομικό της σύμβουλο, Θεόδωρο Γαζούλη, και τον σύμβουλό της σε θέματα οδικής ασφάλειας, Θανάση Χούντρα, παίρνει θέση με ένα δελτίο Τύπου στο οποίο σχολιάζει τα σημεία που θεωρεί προβληματικά και κάνει τις ανάλογες αντιπροτάσεις.
Προκύπτουν τέσσερα θέματα στα οποία η ΕΛΜΟΤΟ δηλώνει πως “αντιτάσσεται σθεναρά”:
1. Στις άδικες κυρώσεις του ΚΟΚ (πρόστιμο 75€ και αφαίρεση του διπλώματος οδήγησης για 20 ημέρες) για στάθμευση δίκυκλου σε πεζοδρόμιο, όταν εμφανώς δεν συνεπάγεται παρακώλυση των πεζών (ούτε βρίσκεται φυσικά σε διάδρομο τυφλών, ράμπα ΑΜΕΑ κλπ.).
2. Στις μη ρεαλιστικές ρυθμίσεις για την διήθηση δίκυκλων, η παράβαση των οποίων συνεπάγεται πρόστιμο 30€ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 10 ημέρες. Στην πράξη ο νέος ΚΟΚ μας κάνει παραβάτες “με το ζόρι” αγνοώντας ότι το δίκυκλο συμβάλλει σημαντικά στην αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος και στην μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, όπως αποδεικνύουν σοβαρές έρευνες.
3. Στις δρακόντειες κυρώσεις για υπέρβαση του ορίου ταχύτητας (το οποίο ο νέος ΚΟΚ μειώνει κατά 40% στις πόλεις) έστω και για 5 χλμ./ώρα.
4. Στην απουσία κατάλληλης δικαστικής προστασίας για τους οδηγούς και τους αναβάτες. Αναφερόμαστε στην αφαίρεση της δυνατότητας αμφισβήτησης της παράβασης σε πταισματοδικείο (δυνατότητα που υπήρχε παλαιότερα).
ΘΕΜΑ 1 - Κυρώσεις του ΚΟΚ, άρθρο 38 που ορίζει πρόστιμο 75€ και αφαίρεση του διπλώματος οδήγησης για 20 ημέρες για στάθμευση δίκυκλου σε πεζοδρόμιο.
Όσον αφορά στο πρώτο σημείο, η λογική της ΕΛΜΟΤΟ είναι φυσικότατη και εκφράζει αυτό που σκεφτόμαστε όλοι οι μοτοσυκλετιστές επί του θέματος. Περιγράφει μια “άστοχη προσέγγιση” από πλευράς νομοθέτη που βάλλει επί του συνόλου με αφορμή μια μερίδα μοτοσυκλετιστών που όντως δημιουργεί πρόβλημα.
Η πρότασή της είναι προφανώς να επιτρέπεται η στάθμευση μοτοσυκλετών στα πεζοδρόμια, υπό την προϋπόθεση να μην ενοχλεί τη διέλευση πεζών και να μην κλείνει τις διαγραμμίσεις κίνησης τυφλών και τις ράμπες ΑΜΕΑ. Επιπλέον, τονίζει ένα παράδοξο που δημιουργείται, καθώς ο ίδιος ΚΟΚ επιτρέπει τη χρήση του πεζοδρομίου από ποδήλατα και Ελαφριά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα (ΕΠΗΟ), παρότι αυτά είναι συγκρίσιμα με μοτοσυκλέτα σε επίπεδο όγκου που απασχολούν στο πεζοδρόμιο.
Η πρόταση της ΕΛΜΟΤΟ: Χρειάζεται διαμόρφωση και διευκρίνηση ώστε να αρθούν οι προφανείς αδικίες, οπότε όλα τα δίκυκλα, ποδήλατα μοτοσυκλέτες και ΕΠΗΟ, να έχουν την ίδια δυνατότητα χρήσης των πεζοδρομίων για τη στάθμευσή τους.
Με δεδομένο πάντα ότι η στάθμευσή τους δεν συνεπάγεται παρακώλυση των πεζών (ούτε βρίσκεται φυσικά σε διάδρομο τυφλών, ράμπα ΑΜΕΑ κλπ.).
ΘΕΜΑ 2 - Ρυθμίσεις για την διήθηση δίκυκλων, η παράβαση των οποίων συνεπάγεται πρόστιμο 30€ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 10 ημέρες.
Η κίνηση των δικύκλων μεταξύ λωρίδων (διήθηση) νομιμοποιήθηκε για πρώτη φορά με αυτήν την αναθεώρηση του ΚΟΚ και την επιτρέπει μόνο όταν “η κυκλοφορία είναι πυκνή, τα οχήματα καταλαμβάνουν ολόκληρο το οδόστρωμα και κινούνται με την ταχύτητα του προπορευόμενου (πρακτικά, σε ακινητοποιημένη ή πολύ αργή κυκλοφορία)”.
Το πρώτο σημείο ασάφειας είναι ξεκάθαρο από τη διατύπωση: πόση είναι η “πολύ αργή” ταχύτητα; Στις προηγμένες χώρες που έχουν νομοθετήσει επί της διήθησης εδώ και δεκαετίες, ο ορισμός είναι σαφής και μπορεί να οριστεί αριθμητικά με σαφήνεια βάσει της ταχύτητας των αυτοκινήτων στον δρόμο.
Η ΕΛΜΟΤΟ τονίζει πως η διήθηση είναι πιο επικίνδυνη ανάμεσα σε σταματημένα οχήματα, γιατί τότε είναι που ανοίγουν πόρτες και τότε είναι που εμφανίζονται πεζοί από το πουθενά διασχίζοντας δρόμους μακριά από διαβάσεις απλά γιατί προέκυψε η ευκαιρία με όλα τα αυτοκίνητα ακινητοποιημένα.
Η πρόταση της ΕΛΜΟΤΟ:
Να γίνει αναδιατύπωση σχετικά με τη διήθηση στα επίμαχα θέματα, ταχύτητας και συνθηκών:
Η διήθηση επιτρέπεται μόνο όταν η κυκλοφορία είναι πυκνή, τα οχήματα καταλαμβάνουν ολόκληρο το οδόστρωμα και κινούνται με την ταχύτητα του προπορευόμενου.
Η ταχύτητα του δικύκλου δεν υπερβαίνει τα +20 χλμ./ώρα (επιπλέον) της ταχύτητας (η οποία θα είναι μικρή, δηλαδή έως 20 χλμ./ώρα) των οχημάτων στα οποία πραγματοποιεί τη διήθηση.
Οι οδηγοί πρέπει να έχουν αναμμένα τα φώτα διασταύρωσης, να παραχωρούν προτεραιότητα, να τηρούν ασφαλή πλευρική απόσταση από άλλα οχήματα, να μειώνουν ταχύτητα και να ακινητοποιούνται αν χρειάζεται για αποφυγή κινδύνου.
Συμπληρωματικά και για λόγους ασφαλείας, θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνει και ότι:
Με ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να γίνεται μεταξύ στοίχου αυτοκινήτων και πεζοδρομίων για ενδεχόμενες κακοτεχνίες των δρόμων, φρεάτια κλπ.
Απαγορεύεται η διήθηση σε οδούς έξω από σχολικές μονάδες και επί σημασμένων διαβάσεων πεζών όπου οι πεζοί έχουν προτεραιότητα.
Θα πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή και με υποχρεωτική στάση (STOP) όταν διασχίζουν διασταυρώσεις οδών όπου τα ακινητοποιημένα οχήματα έχουν αφήσει χώρο ώστε να μην μπλοκάρουν τη διασταύρωση.
ΘΕΜΑ 3 - Σχετικά με τις δρακόντειες κυρώσεις για υπέρβαση του ορίου ταχύτητας (το οποίο ο νέος ΚΟΚ μειώνει κατά 40% στις πόλεις) έστω και για 5 χλμ./ώρα.
Ένα από τα πιο καυτά θέματα του νέου ΚΟΚ, ειδικά σε συνδυασμό με τις νέες κάμερες τεχνητής νοημοσύνης που έχει δρομολογήσει η κυβέρνηση. Για την ΕΛΜΟΤΟ ένα πρόβλημα είναι πως η ακριβής τήρηση των ορίων ταχύτητας σημαίνει πως οι οδηγοί όλων των οχημάτων θα πρέπει να έχουν διαρκώς το βλέμμα στα όργανα – ώστε να μην εγκληματήσουν κινούμενοι με 31 km/h σε ζώνη των 30 – με αποτέλεσμα να αποσπάται συχνότερα η προσοχή τους από την οδήγηση.
Επιπλέον θέτει ένα θέμα με την ακρίβεια των οργάνων και το τι ακριβώς θα τιμωρείται, όταν συχνά το σφάλμα ενός κοντέρ ή ενός ραντάρ μπορεί να είναι μεγαλύτερο της υπέρβασης του ορίου για την οποία τιμωρείται κάποιος.
Η πρόταση της ΕΛΜΟΤΟ:
Καθώς δεν ορίζεται ρητά κάποιο όριο «ανοχής» στον νέο ΚΟΚ, να αναφερθεί ότι για την επιβολή προστίμου θα υπολογίζονται οι ενδεχόμενες αποκλίσεις των οργάνων μέτρησης και άλλων συνθηκών που επηρεάζουν την ακρίβεια της μέτρησης, ΑΛΛΑ μέχρι του ποσοστού 10% ή των 1Οχλμ/ώρα, ό,τι από τα δύο είναι ευνοϊκότερο για τον οδηγό.
Αυτό «επιτρέπει» τα μικρά και ακούσια λάθη, δίνει αίσθηση δικαίου και ταυτόχρονα κάνει αποδεκτή την αυστηροποίηση των μεγαλύτερων αποκλίσεων, που το πιθανότερο να γίνονται με επίγνωση από τον οδηγό.
Υπογραμμίζουμε ότι τα όρια ταχύτητας πρέπει να είναι εύλογα.
ΘΕΜΑ 4 - Απουσία κατάλληλης δικαστικής προστασίας για τους οδηγούς και τους αναβάτες, καθώς αφαιρέθηκε η δυνατότητα αμφισβήτησης της παράβασης σε πταισματοδικείο (δυνατότητα που υπήρχε παλαιότερα).
Εδώ τα πράγματα είναι λίγο-πολύ ξεκάθαρα. Το Σύνταγμα της χώρας, αλλά και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση δικαιωμάτων του Ανθρώπου ορίζουν πως δικαίωμα δικαστικής προστασίας πρέπει να υπάρχει σε κάθε περίπτωση και για όλους.
Επίσης υπάρχει και το Δίκαιο της ανάγκης με βάση το οποίο όταν διακυβεύεται η ανθρώπινη ζωή επιτρέπονται παραβάσεις του ΚΟΚ (υπέρβαση ορίου ταχύτητας, παράνομη στάθμευση κλπ.).
Η πρόταση της ΕΛΜΟΤΟ: Ναι στη δικαστική προστασία που υπήρχε παλαιότερα, με βελτιώσεις.
