Yamaha YZF-R1 & YZF-R1M – Τέλος εποχής για το superbike της Iwata

Η μη συμμόρφωση με τους αυστηρότερες Euro5+ προδιαγραφές ρύπων θέτουν αυτομάτως το YZF-R1 εκτός ευρωπαϊκής αγοράς
motomagYamaha YZF-R1 & YZF-R1M – Τέλος εποχής για το superbike της Iwata
Από τον

Αλέξανδρο Λαμπράκη

22/2/2024

Σύμφωνα με πληροφορίες που μας έρχονται από την Αγγλία, η Yamaha δεν σκοπεύει να δαπανήσει τον χρόνο και το χρήμα που χρειάζεται, προκειμένου τα YZF-R1 και YZF-R1M να συμμορφωθούν με της Euro5+ προδιαγραφές, κατά συνέπεια από το 2025 που λήγει η παράταση για την ταξινόμηση των Euro 5 μοτοσυκλετών δεν θα μπορούν να πωλούνται στις χώρες της Ε.Ε.

Τα τελευταία χρόνια, η supersport κατηγορία έχει γνωρίσει μεγάλη εξειδίκευση, στοχεύοντας όλο και περισσότερο στη χρήση πίστας, περιορίζοντας έτσι το κοινό της. Αυτό, σε συνδυασμό με την στροφή του κοινού σε μοτοσυκλέτες που εκπληρώνουν πολλούς και διαφορετικούς σκοπούς, όπως οι Adventure, οδήγησαν την άλλοτε κραταιά κατηγορία στις πωλήσεις, σε πτώση. Το κοινό που τις επιλέγει είναι πλέον πολύ μικρότερο, σε σύγκριση με πριν από 20 χρόνια, όπου από όποια καφετέρια και αν περνούσες απέξω, έβλεπες μία σειρά από superbike και supersport μοτοσυκλέτες. Εννοείται ότι η διαρκής οικονομική στενότητα, επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τον τρόπου που κινείται η αγορά, η οποία πλέον έχει αλλάξει ρότα και έχει παρουσιάσει διαφορετικές ανάγκες, σε σχέση με τότε.

Yamaha YZF-R1 & YZF-R1M – Τέλος εποχής για το superbike της Iwata

Ήδη η Yamaha, από το 2020 και μετά, αποφάσισε να βγάλει από την παραγωγή το YZF-R6, διατηρώντας μόνο την έκδοση RACE, η οποία δεν βγάζει πινακίδα και στοχεύει αποκλειστικά όσους θέλουν ένα τετρακύλινδρο supersport 600 κυβικών για την πίστα. Το 2025 φαίνεται ότι σειρά έχει, τουλάχιστον για την Ευρώπη, το superbike της Iwata, το οποίο πιθανότατα θα συνεχίσει να παράγεται, όμως μόνο σε μία αντίστοιχη έκδοση με την RACE του R6. Τουλάχιστον έτσι φανερώνουν πληροφορίες που μας έρχονται από την Αγγλία, η οποία βέβαια πλέον δεν είναι μέλος της Ε.Ε.

Η απόφαση αυτή, αναμφίβολα επηρεάστηκε από την ζήτηση και το κατά πόσο αυτή θα μπορέσει να καλύψει το κόστος των εγκρίσεων τύπου. Αποτελεί, όμως ταυτόχρονα και μία δήλωση του Ιαπωνικού εργοστασίου για το μέλλον, το οποίο μας είχε εν μέρει αποκαλύψει ο μέχρι πολύ πρόσφατα President & CEO της Yamaha, Eric de Seynes, στα πλαίσια της EICMA 2023. Η συνέντευξη του έχει δημοσιευθεί στο τεύχος του Δεκεμβρίου 2023, αυτό όμως που μπορούμε να σας πούμε είναι ότι η εταιρεία των τριών διαπασών έχει αρχίσει να αλλάζει κατεύθυνση. Το YZF-R1 αποτελεί το πιο πρόσφατο παράδειγμα, ως προς την αλλαγή των στόχων, με το R&D να κοιτάζει στο μέλλον, σε μία αγορά, αλλά και κοινωνία, που θέτει διαφορετικές προτεραιότητες με πριν.

Yamaha YZF-R1 & YZF-R1M – Τέλος εποχής για το superbike της Iwata

Ξεκινώντας το 1998, το YZF-R1 δημιούργησε ένα φανατικό κοινό γύρω από το όνομά του, κατακτώντας πολλά πρωταθλήματα. To 2002 άφησε πίσω το καρμπυρατέρ, με την τροφοδοσία να περνά στην εποχή του injection, ενώ δύο χρόνια αργότερα η Yamaha έφερε εισαγωγή ram-air, ακτινικά τοποθετημένες δαγκάνες (αντί για τις συμβατικές μέχρι τότε) και steering damper στο τιμόνι.

Yamaha YZF-R1 & YZF-R1M – Τέλος εποχής για το superbike της Iwata

Το 2009 είδε την εμφάνιση του crossplane τετρακύλινδρου εν σειρά κινητήρα, προσδίδοντας μία ξεχωριστή χροιά, κάνοντας το YZF-R1 να ξεχωρίζει από μακριά, μόνο από τον ήχο του. Η τελευταία μεγάλη ανανέωση ήρθε το 2015, με σημαντικές αλλαγές στην εμφάνιση και την παρουσίαση της "ειδικής" έκδοσης M, με τεχνολογία απευθείας από τα MotoGP.

Yamaha YZF-R1 & YZF-R1M – Τέλος εποχής για το superbike της Iwata

Δυστυχώς, όπως όλα δείχνουν αυτή ήταν και η τελευταία μεγάλη ανανέωση για το ιαπωνικό superbike, με τις επόμενες χρονιές να χαρακτηρίζονται από μικρές βελτιώσεις και συμμορφώσεις με τους εκάστοτε περιορισμούς ρύπων (Euro4, Euro5). Η συμμετοχή της Yamaha στα Motul WSBK, μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι πιθανότατα δεν θα ακολουθήσει τον δρόμο της Suzuki, η οποία έβγαλε εντελώς το GSX-R1000R από την γκάμα της στην Ευρώπη, μόλις μερικά χρόνια μετά την παρουσίαση του τελευταίου μοντέλου της. Αντιθέτως, λόγω της ανάγκης των μέχρι τώρα κανονισμών των Motul WSBK που επιβάλουν η αγωνιστική μοτοσυκλέτα να βασίζεται σε έκδοση παραγωγής, πιστεύουμε ότι η Yamaha θα κρατήσει στην γκάμα της το YZF-R1, χωρίς όμως να μπορεί να βγάλει πινακίδα. Ένα τέλος εποχής, το οποίο είχαμε προβλέψει στο MOTO, χρόνια πριν, καθώς βλέπαμε την ολοένα μεγαλύτερη εξειδίκευση της κατηγορίας, η οποία έπαυε πλέον να έχει κάποιο ιδιαίτερο νόημα για χρήση στον δημόσιο δρόμο.

Yamaha YZF-R1 & YZF-R1M – Τέλος εποχής για το superbike της Iwata στην ΕυρώπηYamaha YZF-R1 & YZF-R1M – Τέλος εποχής για το superbike της Iwata στην Ευρώπη

 

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις