BMW: Νέο πλαίσιο για πολυκύλινδρους κινητήρες και στο βάθος τρικύλινδρος!

Μινιμαλιστική αρχιτεκτονική με αγωνιστικές ρίζες
1
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

10/5/2023

Η BMW κατέθεσε μια νέα σειρά από σχέδια-πατέντες για ένα νέο πλαίσιο αλουμινίου που προορίζεται για εν σειρά πολυκύλινδρους κινητήρες. Η βασική φιλοσοφία σχεδιασμού που ακολουθεί βασίζεται στη χρήση του κινητήρα ως ενεργού τμήματος του πλαισίου, με στόχο τη μείωση του βάρους και την ταυτόχρονη αύξηση της ακαμψίας του πλαισίου. Φυσικά υπάρχουν ήδη δεκάδες μοτοσυκλέτες στην παραγωγή που τα πλαίσιά τους έχουν σχεδιαστεί ώστε ο κινητήρας να αποτελεί μέρος ή ακόμα και το σύνολο του πλαισίου, όπως είναι τα Ducati Panigale V2 όπου ουσιαστικά έχουμε ένα μικρό υποπλαίσιο εμπρός που βιδώνει στην κεφαλή του εμπρός κυλίνδρου για να δένει το πιρούνι και ένα εξίσου μικρό υποπλαίσιο πίσω που δένει στην πίσω κεφαλή και τα κάρτερ για την στήριξη της σέλας και της βάσης του άξονα του ψαλιδιού. Όμως και πολύ πριν την ακραία φιλοσοφία μινιμαλισμού των “πλαισίων” στα Panigale V2, υπήρχαν μοτοσυκλέτες από τη δεκαετία του 1930 που είχαν τον κινητήρα ως ενεργό δομικό τμήμα.

Η διαφορά σε αυτά τα σχέδια της BMW και ο βασικός λόγος που οι Γερμανοί επιθυμούν την κατοχύρωση της πατέντας, βρίσκεται στον τρόπο σύνδεσης του υποπλαισίου με τον κινητήρα. Στα σχέδια φαίνεται ξεκάθαρα πως το υποπλαίσιο αυτό χρησιμοποιεί τις βίδες που δένει η κεφαλή στα κάρτερ, κάτι που δεν έχουμε ξαναδεί έως σήμερα.

Το σύνηθες είναι η κεφαλή του κινητήρα να έχει ειδικές βάσεις και πάνω σε αυτές να δένει το υποπλαίσιο με μικρού μήκους βίδες. Το πλεονέκτημα των σχεδίων της BMW είναι πως δεν χρειάζεται ειδικές βάσεις, οπότε δεν χρειάζεται και επιπλέον υλικό στο σημείο σύνδεσης, άρα έχουμε μείωση στο βάρος. Ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό πλεονέκτημα είναι πως το υποπλαίσιο δεν χρειάζεται να αγκαλιάσει την κεφαλή, οπότε το μήκος και το πλάτος (άρα και το βάρος) του υποπλαισίου είναι σαφώς μικρότερα σε σύγκριση με εκείνα που δένουν γύρω από την κεφαλή ή τα κάρτερ του κινητήρα. Ειδικά το πλεονέκτημα στο πλάτος είναι πολύ σημαντικό για τις περιπτώσεις των πολυκύλινδρων εν σειρά κινητήρων, διότι επηρεάζει την εργονομία της θέσης οδήγησης στην περιοχή των ποδιών και φυσικά το κόψιμο του τιμονιού δεξιά-αριστερά.

2

Εννοείται πως υπάρχουν και κάποια μειονεκτήματα, τα οποία θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας στην περίπτωση που μιλάμε για μοτοσυκλέτες καθημερινής χρήσης και όχι για κάποια αγωνιστική ή περιορισμένης χρήσης όπως είναι τα superbike.

Το βασικότερο μειονέκτημα είναι πως ανάλογα την κλίση των κυλίνδρων προς τα εμπρός, επηρεάζεται αντίστοιχα και ο σχεδιασμός του υποπλαισίου, άρα και η ακαμψία του.

Από την εποχή των πλαισίων GENESIS της Yamaha όπου το μπλοκ των κυλίνδρων του κινητήρα είχε κλίση 45⁰ προς τον εμπρός τροχό, ώστε να μεταφέρουν το βάρος του κινητήρα όσο πιο κοντά μπορούσαν σε αυτόν, με στόχο τη σταθερότητα, έχουμε φτάσει στους σχεδόν κάθετους κυλίνδρους ως προς το έδαφος και στην όσο το δυνατόν “συμπίεση” ολόκληρου του βάρους του κινητήρα ανάμεσα στα μπούτια του αναβάτη για ευελιξία και μείωση της αίσθησης βάρους.

QJMOTOR: Κινούμενα φτερά με έλεγχο από IMU - Υπόσχονται καλύτερο φρενάρισμα, επιτάχυνση και στρίψιμο

Πατέντα με ενεργά αεροδυναμικά πτερύγια – Στον δρόμο της CFMOTO V4 SR-RR
Winglets
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

7/7/2026

Η QJMOTOR φαίνεται πως μπαίνει σε διαδικασία εξέλιξης της ενεργής αεροδυναμικής, καθώς μια νέα πατέντα αποκαλύπτει σύστημα με ανεξάρτητα κινούμενα αεροδυναμικά πτερύγια, τα οποία ελέγχονται από τη αδρανειακή μονάδα μετρήσεων (IMU) μεταβάλλοντας την αεροδυναμική της μοτοσυκλέτας σε πραγματικό χρόνο.

Ένας ακόμη μεγάλος κατασκευαστής από την Κίνα δείχνει ότι θεωρεί την ενεργητική αεροδυναμική πεδίο εξέλιξης στις supersport μοτοσυκλέτες.

Η μοτοσυκλέτα που απεικονίζεται στα σχέδια της πατέντας θυμίζει τις SRK 800 RR και SRK 921 RR, δύο μοντέλα που ήδη διατίθενται με σταθερά αεροδυναμικά πτερύγια. Ωστόσο, το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται στα ίδια τα μοντέλα, αλλά στο σύστημα που είναι ενσωματωμένο στα πλαϊνά του φέρινγκ.

Σε αντίθεση με τα συμβατικά φτερά, τα οποία έχουν σταθερή κλίση, τα νέα πτερύγια της QJMOTOR μπορούν να κινούνται ανεξάρτητα μεταξύ τους, ελεγχόμενα με βάση τα δεδομένα από την IMU της μοτοσυκλέτας. Έτσι, είναι σε θέση να προσαρμόζουν τη θέση τους ανάλογα με τις συνθήκες οδήγησης και τις κινήσεις της μοτοσυκλέτας.

Winglets

Διαφορετική αεροδυναμική για κάθε φάση της οδήγησης

Η πιο ενδιαφέρουσα δυνατότητα του συστήματος είναι ότι τα δύο φτερά δεν είναι απαραίτητο να κινούνται ταυτόχρονα. Η ανεξάρτητη λειτουργία τους ανοίγει τον δρόμο ώστε να επηρεάζουν ακόμη και την είσοδο της μοτοσυκλέτας στη στροφή, λειτουργώντας θεωρητικά με τρόπο αντίστοιχο με τα πηδάλια roll ενός αεροσκάφους.

Παρότι δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσο ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να προσφέρει πραγματικό πλεονέκτημα στην πίστα ή αν θα επηρέαζε την αίσθηση στο τιμόνι, η πατέντα δείχνει ότι η QJMOTOR εξετάζει σοβαρά αυτή την προοπτική.

Περισσότερη κάθετη δύναμη στο φρενάρισμα

Η πιο άμεση εφαρμογή αφορά το δυνατό φρενάρισμα. Σύμφωνα με την περιγραφή της πατέντας, τα φτερά μπορούν να περιστρέφονται προς τα κάτω όταν ο αναβάτης φρενάρει έντονα.

Με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται τόσο η αεροδυναμική αντίσταση όσο και η κάθετη δύναμη στον εμπρός τροχό. Η μεγαλύτερη αντίσταση συμβάλλει στη μείωση της ταχύτητας, ενώ η αυξημένη φόρτιση θα μπορούσε να επιτρέψει δυνατότερο φρενάρισμα πριν το ελαστικό φτάσει στα όρια της πρόσφυσης.

Λιγότερες σούζες χωρίς απώλεια επιδόσεων

Κατά την επιτάχυνση, το σύστημα θα μπορούσε να λειτουργεί αντίστροφα. Σήμερα οι σύγχρονες superbike βασίζονται στον συνδυασμό ηλεκτρονικού ελέγχου σούζας, σταθερών φτερών και της διαχείρισης του γκαζιού από τον αναβάτη για να κρατούν τον εμπρός τροχό στο έδαφος.

Ωστόσο, ο ηλεκτρονικός έλεγχος συχνά περιορίζει την ισχύ του κινητήρα, ενώ τα σταθερά αεροδυναμικά πτερύγια δημιουργούν μόνιμη αντίσταση στον αέρα, ακόμη και όταν δεν απαιτείται επιπλέον κάθετη δύναμη.

Με τα κινούμενα winglets, η επιπλέον κάθετη δύναμη θα μπορούσε να παράγεται μόνο όταν χρειάζεται και στη συνέχεια τα πτερύγια να επιστρέφουν σε θέση με μικρότερη αεροδυναμική αντίσταση. Θεωρητικά, αυτό θα επέτρεπε ισχυρότερη επιτάχυνση χωρίς την αντίστοιχη απώλεια τελικής ταχύτητας.

Winglets

Διερευνώντας τον δρόμο

Η QJMOTOR δεν είναι η πρώτη κινεζική εταιρεία που επενδύει στην ενεργή αεροδυναμική. Η CFMOTO είχε παρουσιάσει στην EICMA 2025 το πρωτότυπο V4 SR-RR, το οποίο διέθετε επίσης ενεργά αεροδυναμικά πτερύγια.

Η παρουσίαση είχε τραβήξει αμέσως τα βλέμματα δημοσιογράφων και επισκεπτών, δείχνοντας ότι τα εργοστάσια της Κίνας θεωρούν την ενεργητική αεροδυναμική έναν από τους βασικούς τομείς εξέλιξης των σπορ μοτοσυκλετών του μέλλοντος.

Η επόμενη μεγάλη μάχη

Προς το παρόν, δεν υπάρχουν δημόσια δεδομένα σε σχέση με το πόσο μεγάλο πρακτικό πλεονέκτημα προσφέρουν τα ενεργητικά αεροδυναμικά βοηθήματα σε σχέση με τα συμβατικά σταθερής κλίσης. Η τεχνολογία βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο και βρίσκεται κυρίως στο επίπεδο των πρωτοτύπων και των πατεντών.

Winglets

Παρ' όλα αυτά, το γεγονός ότι τόσο η CFMOTO όσο και η QJMOTOR εξελίσσουν αντίστοιχα συστήματα δείχνει ότι η ενεργητική αεροδυναμική ίσως αποτελέσει το επόμενο πεδίο ανταγωνισμού στην κατηγορία των supersport και superbike μοτοσυκλετών. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν οι αναβάτες θα εμπιστευτούν ένα σύστημα που θα μεταβάλλει συνεχώς την αεροδυναμική της μοτοσυκλέτας τόσο στον δρόμο όσο και στην πίστα, με την εμπειρία να δείχνει ότι η φυσική πορεία των συστημάτων είναι από αχρείαστα, ανασφαλή και υπερβολικά σύνθετα, σε απαραίτητα και κάποιες φορές μέχρι και υποχρεωτικά.