Κράνος μοτοσυκλέτας με έμπνευση από τις ζώνες ασφαλείας αυτοκινήτων

Νέα πατέντα της Autoliv φέρνει τον μηχανισμό αδράνειας στους ιμάντες του κράνους
Autoliv
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

6/4/2026

Η Autoliv μεταφέρει την τεχνολογία των ζωνών ασφαλείας στα κράνη μοτοσυκλέτας, με στόχο την καλύτερη εφαρμογή και αυξημένη προστασία σε περίπτωση σύγκρουσης.

Η σουηδική Autoliv, η μεγαλύτερη προμηθεύτρια συστημάτων παθητικής ασφάλειας στον κόσμο δεν είναι άγνωστη στον χώρο της μοτοσυκλέτας, παρότι ο κύριος τομέας που δραστηριοποιείται αφορά τα αυτοκίνητα.

Autoliv

Με στόχο να συμβάλει στη προστασία ζωών, η εταιρεία επενδύει έντονα στην ασφάλεια και των δύο τροχών. Μετά από προηγούμενες τεχνολογίες που έχει παρουσιάσει, όπως ενσωματωμένοι αερόσακοι σε μοτοσυκλετιστικά μπουφάν και σακίδια ή αυτόνομα γιλέκα-αερόσακοι, αλλά και συνεργασίες όπως αυτή με την ιταλική Airoh για κράνη με αερόσακο ή τη Yamaha για τον αερόσακο του Tricity, τώρα στρέφεται σε μια διαφορετική αλλά εξίσου ενδιαφέρουσα κατεύθυνση, την εφαρμογή της τεχνολογίας ζωνών ασφαλείας στους ιμάντες του κράνους.

Autoliv

Η βασική ιδέα πίσω από τη νέα πατέντα είναι η ενσωμάτωση ενός μηχανισμού προέντασης και αδράνειας, ακριβώς στη λογική του μηχανισμού που χρησιμοποιείται στις σύγχρονες ζώνες τριών σημείων στα αυτοκίνητα. Πρόκειται για ένα σύστημα που επιτρέπει στον ιμάντα να ξετυλίγεται ελεύθερα όταν τραβιέται ομαλά, τον ασφαλίζει και μαζεύει αυτόματα, αλλά και τον κλειδώνει άμεσα σε περίπτωση έντονης κίνησης, όπως σε ένα ατύχημα.

Στην περίπτωση του κράνους, αυτό μεταφράζεται σε έναν ιμάντα που προσαρμόζεται αυτόματα στο κεφάλι του αναβάτη. Ο χρήστης τραβά τον ιμάντα για να φορέσει το κράνος και, μόλις αυτό τοποθετηθεί και ο ιμάντας κλείσει, ο μηχανισμός σαν ζώνη αυτοκινήτου τον σφίγγει αυτόματα, εξαλείφοντας τον κίνδυνο να παραμείνει χαλαρός. Είναι μια προσέγγιση που ουσιαστικά αφαιρεί την ανθρώπινη αβλεψία, η οποία αποτελεί συχνά κρίσιμο παράγοντα σε ζητήματα ασφάλειας.

Autoliv

Παράλληλα, το σύστημα μελετά και εφαρμογές με έναν πρόσθετο ιμάντα που περνά πίσω από τον αυχένα, εμπνευσμένο από τις ζώνες τριών σημείων. Αυτό το στοιχείο αυξάνει τη σταθερότητα του κράνους, ειδικά τη στιγμή που ενεργοποιείται ο μηχανισμός κλειδώματος, περιορίζοντας περαιτέρω την πιθανότητα μετακίνησης του κράνους.

Autoliv

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο της πατέντας είναι η ευκολία χρήσης. Σύμφωνα με την περιγραφή, ο αναβάτης δεν χρειάζεται καν να ανοίξει τον ιμάντα για να φορέσει ή να αφαιρέσει το κράνος. Αρκεί να τραβήξει τους ιμάντες στην άκρη ώστε να δημιουργηθεί αρκετός χώρος, να τοποθετήσει το κράνος και στη συνέχεια το σύστημα αναλαμβάνει να το ασφαλίσει στη σωστή θέση.

Σε περίπτωση ατυχήματος, ο μηχανισμός αδράνειας ενεργοποιείται άμεσα, εμποδίζοντας οποιαδήποτε χαλάρωση των ιμάντων. Με αυτόν τον τρόπο, το κράνος παραμένει σταθερά στη θέση του, μεγιστοποιώντας την προστασία του αναβάτη.

Autoliv

Η Autoliv δεν σταματά εκεί. Το σύστημα συνοδεύεται και από ηλεκτρονική επιτήρηση: αισθητήρες στον μηχανισμό κλειδώματος ανιχνεύουν αν ο ιμάντας δεν έχει ασφαλίσει σωστά και ειδοποιούν τον χρήστη μέσω δονήσεων, ηχητικών σημάτων ή ακόμη και οπτικών ενδείξεων στη ζελατίνα. Για την τροφοδοσία αυτών των λειτουργιών, η εταιρεία διερευνά λύσεις όπως ενσωματωμένα ηλιακά πάνελ ή μικρές γεννήτριες που αξιοποιούν τη ροή του αέρα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, προς το παρόν, πρόκειται για πατέντα και όχι για έτοιμο προϊόν σε στάδιο παραγωγής. Ωστόσο, η λογική πίσω από τη συγκεκριμένη προσέγγιση είναι αρκετά σαφής, αν η σωστή εφαρμογή του κράνους μπορεί να γίνει αυτόματη και αλάνθαστη, τότε ένα κρίσιμο κομμάτι της ασφάλειας όλων μας βελτιώνεται σημαντικά.

Autoliv

Σε έναν κόσμο όπου πολλά ατυχήματα δεν οφείλονται μόνο στην έλλειψη εξοπλισμού αλλά και στη λανθασμένη χρήση του, η ιδέα της Autoliv δείχνει όχι απλώς ενδιαφέρουσα, αλλά και σημαντική. Αν και μένει να δούμε αν θα περάσει στην παραγωγή, πώς θα επηρεάσει το συνολικό βάρος του κράνους και το εάν η υλοποίηση αυτής της καινοτομίας είναι κάτι που θα αγκαλιάσει ο κόσμος της μοτοσυκλέτας. Σε κάθε περίπτωση η πατέντα αυτή αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς ένα μέλλον όπου η τεχνολογία αναλαμβάνει ενεργό ρόλο στην προστασία ζωών.

 

 

Pokemon και δράκοι - Φτερά και κέρατα στις ουρές των MotoGP μοτοσυκλετών

Στην κορυφή μετρά και η παραμικρή λεπτομέρεια
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

23/9/2022

Κατά τη διάρκεια των δοκιμαστικών του Mugello στον αγώνα του 2022, ο αναβάτης εξέλιξης της Aprilia, Lorenzo Savadori, εμφανίστηκε με ένα εντυπωσιακό αεροδυναμικό βοήθημα στην ουρά, που θύμιζε πολύ την αεροτομή των F1 μονοθεσίων. Στη συνέχεια, το Noale  εγκατέλειψε το συγκεκριμένο βοήθημα, όμως λίγους μήνες μετά, η Ducati έκανε τη δική της κίνηση όσον αφορά στα βοηθήματα ουράς, που δείχνουν να έχουν έρθει για να μείνουν, ενώ στα δοκιμαστικά του Motegi την εταιρεία του Borgo Panigale ακολούθησε και η Suzuki.

Διπλά φαίρινγκ, πλαϊνά “φτερά”, σχισμές που θυμίζουν βράγχια στο φέρινγκ (S 1000 RR) και τρύπες εκατέρωθεν του προβολέα (CBR900RR), αεροτομή “κουτάλι” στο κάτω μέρος του πίσω τροχού, και τώρα αεροδυναμικά βοηθήματα στην ουρά. Ο πειραματισμός στα αεροδυναμικά βοηθήματα έχει μεγάλη ιστορία, και ακόμα μεγαλύτερο μέλλον.

Καθώς διάφοροι κατασκευαστές του MotoGP μείωναν το μέγεθος των πλαϊνών αεροδυναμικών “φτερών” των μοτοσυκλετών τους, αναζητώντας τρόπους για να αυξήσουν την ταχύτητα τους, η Aprilia εφοδίασε τη μοτοσυκλέτα του Savadori στα δοκιμαστικά του Mugello στα τέλη Μαΐου του 2022, με μια νέα αεροτομή στην ουρά. Ο Aleix Espargaro μπορεί να μην δοκίμασε την αεροτομή αυτή, δήλωσε όμως τα εξής: “Είδα τα δεδομένα από την αεροσήραγγα και έχουν ενδιαφέρον. Εκ πρώτης όψεως η αεροτομή δείχνει ένα απλό τέχνασμα του marketing, όμως κάνει διαφορά. Ναι, θυμίζει την F1, αλλά φορτίζει με βάρος κάποια σημεία και πλέον στο MotoGP αναζητούμε τις λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά. Θέλουμε μεγαλύτερη φόρτιση του πίσω μέρους της μοτοσυκλέτας, δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω περισσότερο φρένο κινητήρα και πιέζω την ομάδα να μου βρουν τρόπο να φορτίσω περισσότερο το πίσω μέρος.”

Παρά τις δηλώσεις του Espargaro για ενδιαφέροντα αποτελέσματα στις δοκιμές της αεροτομής, η Aprilia στη συνέχεια εξαφάνισε το εν λόγω βοήθημα, και κανείς δεν ξανάκουσε για αυτό.

Απ’ ότι φαίνεται η αεροτομή της Aprilia φόρτιζε μεν την ουρά της μοτοσυκλέτας, πακτώνοντας την στο έδαφος στις ευθείες με ψηλές ταχύτητες, όμως στις στροφές η δύναμη του αέρα ανέπτυσσε πλευρικές δυνάμεις που δεν ήταν επιθυμητές.  

Φτάνουμε στο  Βρετανικό GP του Silverstone, στις αρχές Αυγούστου του 2022, με τη Ducati να παίρνει τη σκυτάλη από την Aprilia, παρουσιάζοντας μια νέα σειρά αεροδυναμικών βοηθημάτων για την ουρά της Desmosedici GP, που έγιναν γνωστό και ως “ουρά Στεγόσαυρου”, “Ουρά δράκου” ή ακόμα και ως… “Pokemon”. Μια νέα εποχή αεροδυναμικών… φτερών και κεράτων έδειχνε να ανατέλλει.

Δεν ξεχνάμε πως η Ducati είναι εδώ και χρόνια πρωτοπόρα στην αεροδυναμική των αγωνιστικών μοτοσυκλετών, καθώς ήταν ο πρώτος κατασκευαστής που παρουσίασε τα γνωστά, και κοινά πλέον, αεροδυναμικά βοηθήματα στα πλάγια του φαίρινγκ των MotoGP και Superbike μοτοσυκλετών, φτερά που έχουν πλέον προσαρμοστεί ακόμα και σε γυμνά μοντέλα παραγωγής.

Οι πρώτοι αναβάτες που δοκίμασαν τα συγκεκριμένα βοηθήματα στην ουρά των MotoGP μοτοσυκλετών τους ήταν οι Enea Bastianini και Jorge Martin. Τα βοηθήματα είναι τέσσερα εξογκώματα στο πάνω μέρος της ουράς που θυμίζουν φτερά, δύο από κάθε πλευρά που αλληλοκαλύπτονται, τοποθετημένα με κλίση.

Αρχικά κανείς δεν γνώριζε ποιος ακριβώς ήταν ο στόχος της Ducati με τα συγκεκριμένα φτερά, ενώ ο Martin δήλωσε μεταξύ άλλων πως “ένιωθα πως δυσκολευόμουν λίγο περισσότερο να αλλάξω κατεύθυνση, όμως στην ευθεία είχα καλύτερη αίσθηση”.

Ο Bastianini δήλωσε πως “στο φρενάρισμα η μοτοσυκλέτα είναι πιο σταθερή, και νομίζω πως αυτό είναι το δυνατό τους σημείο.”

Τα “φτερά Στεγόσαυρου” είναι σχεδιασμένα ώστε το φτερό που βρίσκεται στο εσωτερικό της στροφής να φορτίζει τον πίσω τροχό, όταν η μοτοσυκλέτα είναι υπό κλίση (όπου ο αναβάτης έχει βγάλει το σώμα του εκτός της μοτοσυκλέτας, αφήνοντας τον αέρα να κάνει τη δουλειά του με τα φτερά), και την ίδια στιγμή το απέναντι φτερό να μην παράγει κάποια αντίθετη ή ενοχλητική δύναμη.

Μια ακόμα λειτουργία των αεροδυναμικών αυτών βοηθημάτων είναι να εξομαλύνει τη ροή του αέρα στο πίσω μέρος της μοτοσυκλέτας, κατευθύνοντας τον στο κέντρο, μειώνοντας τις αναταράξεις και βοηθώντας στην επίτευξη μεγαλύτερης τελικής ταχύτητας.

Σιγά-σιγά τα συγκεκριμένα βοηθήματα εξαπλώθηκαν σε περισσότερες MotoGP μοτοσυκλέτες της Ducati, ενώ πλέον τα χρησιμοποιούν οι Francesco Bagnaia, Jack Miller, Enea Bastianini, Luca Marini, Jorge Martin, και πιο πρόσφατα απ’ όλους ο Johann Zarco. Ακόμα δεν τα έχουν φορέσει οι Fabio di Giannantonio, Marco Bezzecchi.

Καθώς τα GP διαδέχονται το ένα το άλλο, τα συγκεκριμένα “φτερά” της Ducati έχουν αλλάξει ελαφρώς σε σχήμα, όμως σε γενικές γραμμές παραμένουν στην ίδια λογική με τα πρώτα.

Η πιο πρόσφατη εξέλιξη στο θέμα είναι η είσοδος της Suzuki στο κλαμπ με τις “φτερωτές ουρές”-λίγο πριν την έξοδο της από το MotoGP-, όπου στο GP του Motegi αποφασίστηκε να οδηγήσει ο δοκιμαστής της φίρμας Takuya Tsuda, και αντικαταστάτης του τραυματία Mir, με δυο αεροδυναμικά βοηθήματα στην ουρά που κάποιοι χαρακτήρισαν ως… “αυτιά λαγού”.

Ενδιαφέρον έχει το γεγονός πως μόλις το έμαθε ο Alex Rins επέμεινε να οδηγήσει κι εκείνος με αυτά τα βοηθήματα. Όταν η Suzuki αρνήθηκε, τους έκανε την εξής πρόταση: “αν είμαι γρήγορος τα πρώτα λεπτά, θα έρθω στα pits και θα μου βάλετε την ουρά με τα βοηθήματα.”  Η Suzuki δέχθηκε, ο Ισπανός ανέβηκε στην κορυφή των χρόνων τα πρώτα λεπτά, μπήκε στα pits και όταν βγήκε ξανά είχε την ουρά με τα αυτιά του λαγού. Πώς τα πήγε με αυτήν; Όχι και τόσο καλά, όμως χωρίς να φταίει η ουρά, καθώς είχε βγει κίτρινη σημαία και ο Rins δεν κατάφερε να σημειώσει γρήγορο χρόνο στα λεπτά που απέμεναν.

Κι η ετυμηγορία του; “Ένιωσα πιο σταθερή τη μοτοσυκλέτα όσον αφορά στο πίσω μέρος. Με τα δεδομένα της τηλεμετρίας, συγκρίνοντας την πρώτη μου έξοδο στα δοκιμαστικά με τη δεύτερη, ήμουν ικανός να φρενάρω λίγο πιο δυνατά μέσα στη στροφή. Τουλάχιστον με λιγότερα κουνήματα. Αν τα δεδομένα που έχουν συλλέξει οι τεχνικοί είναι καλά, θα χρησιμοποιήσουμε τα βοηθήματα και στον αγώνα.”

Τέλος, να θυμίσουμε την περίπτωση του Dominique Aegerter που το 2016 είχε εμφανιστεί στο τεστ του Κατάρ με τη Moto2 μοτοσυκλέτα της Kalex να φέρει δυο carbon “φτερά” στην ουρά, στο κάτω όμως μέρος της. Αυτά είχαν στόχο να… μεγιστοποιήσουν τις αναταράξεις στο πίσω μέρος της μοτοσυκλέτας ώστε να εμποδίζουν το slip-streaming και να… φρενάρουν τους αναβάτες που τον ακολουθούσαν! Άκρως επικίνδυνη εφεύρεση, που βοήθησε τελικά τον Μάρτιο του 2016, τη Dorna να απαγορεύσει τα αεροδυναμικά βοηθήματα σε Moto2 & Moto3.

Τώρα αναμένουμε να δούμε, αν μετά τις Aprilia, Ducati και Suzuki θα ακολουθήσουν κι άλλοι κατασκευαστές στη νέα αυτή κατεύθυνση, ή αν θα… βγάλουν τις ουρές τους απ’ έξω. Και φυσικά μην αποκλείουμε την πιθανότητα να δούμε σύντομα τις εν λόγω “φτερωτές ουρές” να περνούν και στις μοτοσυκλέτες παραγωγής, είτε από τα εργοστάσια, είτε από τρίτους κατασκευαστές. Και οι αεροδυναμικές αναζητήσεις συνεχίζονται ασταμάτητες.