Airbus APWorks Light Rider - H πρώτη 3D printed μοτοσυκλέτα

Από τον

Βασίλη Καραχάλιο

28/9/2016

 

Η πρώτη "εκτυπωμένη" μοτοσυκλέτα, από το κράμα Scalmalloy, ζυγίζει μόλις 35 κιλά! Η ελαφρότητά της αυτή δικαιολογεί τους τροχούς, τα φρένα και τις αναρτήσεις που προέρχονται από mountain bike, και δεν έχουν λόγο να είναι βαρύτερα όλα αυτά, με τόσο μικρό συνολικό βάρος.

Το Light Rider όμως αντιπροσωπεύει κάτι πολύ πιο σημαντικό από μια ακόμα πρόταση για ηλεκτρική μοτοσυκλέτα. Κι ο λόγος είναι η μέθοδος κατασκευής του πλαισίου, σε συνδυασμό με το κράμα που χρησιμοποιείται.

Το Scalmalloy: Πρόκειται για νέο υλικό, εξελιγμένο από το Airbus Group (κι όλοι ξέρουμε τι – κυρίως – φτιάχνει η Airbus, έ;).  Είναι ένα κράμα αλουμινίου, μαγνησίου και σκανδίου (Sc, ατομικός αριθμός 21, αργυρόλευκο μέταλλο, έχει καταταχθεί και στις σπάνιες γαίες), που εξελίχθηκε ειδικά για την κατασκευή εξελασμένων εξαρτημάτων υψηλής αντοχής. Παράλληλα, έχει εξαιρετική αντοχή στην κόπωση, τομέα όπου πάσχουν τα συνήθη κράματα αλουμινίου. Και φυσικά, είναι κατάλληλο για 3D printing, όπως και για κατασκευές με την μέθοδο των πρόσθετων στρώσεων (ALM, Additive Layer Manufacturing). To Scalmalloy είναι πολύ ανθεκτικό στην διάβρωση και το ίδιο ανθεκτικό με το τιτάνιο.

Η ΑPWorks: Μια εταιρία του Αirbus Group, εξειδικευμένη στα προηγμένα υλικά, το 3D printing και τις κατασκευές με την μέθοδο ALM. Παράγει μια μεγάλη γκάμα μεταλλικών εξαρτημάτων για ένα ευρύ φάσμα πελατών – βιομηχανιών, από την αεροναυπηγική και την διαστημική έως τις αυτοκινήτου και ρομποτικής.

 

Το Light Rider φτιάχτηκε για να αναδείξει τόσο τις ιδιότητες του νέου κράματος, όσο και τις προηγμένες κατασκευαστικές δυνατότητες της APWorks. Mε μόλις 35 κιλά συνολικό βάρος, ο ηλεκτροκινητήρας των 8 ίππων του δίνει μια τελική γύρω στα 80 km/h και μια επιτάχυνση 0-45 km/h σε 3 δευτερόλεπτα (για μια αναλογία με τις βενζινοκίνητες μοτοσυκλέτες, αντίστοιχο χρόνο κάνει το Ducati Scrambler Sixty2, με 400cc, 34,7 ίππους και 185 κιλά βάρους). Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του είναι το πλαίσιό του, με την οργανική μορφή και την "βιονική" δομή, που τα κομμάτια του εκτυπώνονται ξεχωριστά και μετά συγκολλώνται σε περιβάλλον αδρανούς αερίου, με ηλεκτρόδιο βολφραμίου. Η APWorks λέει πως χρησιμοποίησε έναν αλγόριθμο για να εξελίξει την δομή του πλαισίου, έτσι ώστε να κρατήσει το βάρος στο ελάχιστο δυνατό, αλλά και την αντοχή του σε επίπεδα κατάλληλα για καθημερινή χρήση. Η εμφάνισή του είναι αποτέλεσμα προγραμματισμού του αλγόριθμου, που χρησιμοποίησε βιολογικές δομές και φυσικές διαδικασίες ανάπτυξης ως πρότυπα. Η μίμηση της φύσης από εκτυπωτές 3D!

Οι σωλήνες αυτού του οργανικής εμφάνισης χωροδικτυώματος είναι κούφιοι, κι έχουν ενσωματωμένα κανάλια για το πέρασμα καλωδίων ή σωλήνων υγρών φρένων, σχηματίζοντας παράλληλα κι ό,τι άλλο χρειάζεται ένα πλαίσιο, όπως για παράδειγμα τα μαρσπιέ.

Ο Joachim Zettler,  CEO της Airbus APWorks, λέει για το Light Rider, που μοιάζει κάπως με την εικόνα των σημερινών μοτοσυκλετών, αλλά ταυτόχρονα και σαν συγγενής τους από το μακρινό μέλλον: "Αυτή η σύνθετη δομή του πλαισίου, που διακλαδίζεται με τους κούφιους σωλήνες της, δεν θα μπορούσε να έχει παραχθεί με συμβατικές μεθόδους παραγωγής. Οι εξελίξεις στην τεχνική των πρόσθετων στρώσεων μας επιτρέπουν αυτή τη "βιολογική" σχεδίαση που φανταστήκαμε για το Light Rider. Με αυτή την τεχνολογία, οι περιορισμοί των συμβατικών μεθόδων δεν υπάρχουν πια".

 

Κάθε μέρος του πλαισίου έχει κατασκευαστεί με 3D laser εκτυπωτή, τύπου DMLS (Direct Metal Laser Sintering) που λιώνει σωματίδια του κράματος Scalmalloy, εκτυπώνοντας χιλιάδες στρώσεις που η κάθε μία έχει πάχος μόλις 60 μικρά. Όλα τα "παρελκόμενα" ενός συμβατικού πλαισίου, από σπειρώματα, βάσεις, διόδους για καλώδια ή ντίζες ή σωληνάκια, τα πάντα εκτυπώνονται εξ αρχής, κάτι που από μόνο του μειώνει το βάρος σε σχέση με ένα συμβατικό αλουμινένιο πλαίσιο τουλάχιστον κατά 30%.

Το μήνυμα που φέρνει το Light Rider είναι πως η τεχνολογία για μαζική παραγωγή εκτυπωμένων πλαισίων μοτοσυκλετών είναι υπαρκτή, μαζί με ένα νέο κράμα που σε συνδυασμό με το 3D printing μπορεί να κατεβάσει σημαντικά το βάρος των μοτοσυκλετών, όχι μόνο γιατί θα έχουν ελαφρύτερο πλαίσιο, αλλά και γιατί με αυτές τις μεθόδους κατασκευής θα εξαλειφθούν πλήθος έξτρα εξαρτημάτων, που με την σειρά τους ανεβάζουν σημαντικά το βάρος. Επιπλέον, η μορφή του πλαισίου θα μπορεί να ακολουθεί πολύ καλύτερα τις διαδρομές των φορτίων που δέχεται, ακριβώς στα σημεία που χρειάζεται, και μόνο σε αυτά.

  

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις