Άμεσος ψεκασμός από την Honda: Γιατί είναι κακή ιδέα

Τα προβλήματα που δημιούργησε και η λύση τους
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

29/8/2019

Τα σχέδια μιας πατέντας της Honda που δείχνει έναν νέο εν σειρά κινητήρα (οι δημοσιογραφικές εικασίες θέλουν να είναι για τα μελλοντικά Africa Twin 850-1100cc) έχουν δημιουργήσει μια μικρή αναστάτωση, διότι φαίνεται ξεκάθαρα το σύστημα τροφοδοσίας άμεσου ψεκασμού, καθώς επίσης και οι διπλοί εκκεντροφόροι με ενδιάμεσα κοκκοράκια στη θέση του μονού Unicam που έχει ο σημερινός κινητήρας των Africa Twin.

Σε θεωρητικό επίπεδο ο άμεσος ψεκασμός (το μπεκ ψεκάζει μέσα στο θάλαμο καύσης) έχει μόνο πλεονεκτήματα, διότι προσφέρει μεγαλύτερη ακρίβεια στην τροφοδοσία του κινητήρα σε σχέση με τον έμμεσο ψεκασμό (το μπεκ - ή τα μπεκ στις superbike) με διπλά μπεκ ανά κύλινδρο - ψεκάζει στον αυλό εισαγωγής. Αυτή η ακρίβεια στην τροφοδοσία μειώνει την κατανάλωση καυσίμου – άρα και τις εκπομπές CO2 – και αυξάνει την απόδοση του κινητήρα. Για να δουλέψει σωστά όμως απαιτεί να έχει μια δική του αντλία πολύ υψηλής πίεσης (στην πατέντα της Honda παίρνει κίνηση από τον εκκεντροφόρο εξαγωγής) κάτι που προσθέτει περιπλοκότητα και δημιουργεί χωροταξικά προβλήματα.

Το καλό είναι πως η τεχνολογία του άμεσου ψεκασμού χρησιμοποιείται σε επίπεδο παραγωγής ήδη δέκα χρόνια από την αυτοκινητοβιομηχανία και η αξιοπιστία του είναι δοκιμασμένη. Επίσης αυτή η δεκαετής εξέλιξη στα αυτοκίνητα έχει κάνει τα συστήματα άμεσου ψεκασμού μικρότερα σε μέγεθος και πιο αποδοτικά. Τότε γιατί έχουμε αρνητική στάση απέναντι σε αυτή την ιδέα της Honda; Διότι στα σχέδια της πατέντας φαίνεται πως ο άμεσος ψεκασμός θα έχει μόνο ένα μπεκ μέσα στο θάλαμο καύσης κι αυτό ήταν το βασικό πρόβλημα που είχαν οι πρώτης γενιά κινητήρες άμεσου ψεκασμού στα αυτοκίνητα.

Όταν ο έμμεσος ψεκασμός ψεκάζει βενζίνη στον αυλό εισαγωγής, η βενζίνη καθαρίζει την βαλβίδα από τα κατάλοιπα της καύσης που συσσωρεύονται γύρω της. Όμως με τον άμεσο ψεκασμό η βενζίνη μπαίνει κατευθείαν στο θάλαμο καύσης, με αποτέλεσμα να μην καθαρίζει τα κατάλοιπα της καύσης και με το πέρασμα του χρόνου να μαζεύεται “κάρβουνο” γύρω και πίσω από τη βαλβίδα εισαγωγής. Το πρόβλημα αυτό λύθηκε από τις αυτοκινητοβιομηχανίες με την χρήση ενός δευτερεύοντος συστήματος έμμεσου ψεκασμού στον αυλό εισαγωγής, όπου ανά τακτά χρονικά διαστήματα ψεκάζει βενζίνη με σκοπό τον καθαρισμό των κατάλοιπων της καύσης γύρο και πίσω από τη βαλβίδα εισαγωγής. Στην πατέντα της Honda δεν φαίνεται να υπάρχει κάπου δεύτερο μπεκ στον αυλό εισαγωγής.

Μπορεί όμως να το βάλουν μέσα στο φιλτροκούτι ψεκάζοντας βενζίνη στην είσοδο του αυλού εισαγωγής όπως τα δευτερεύοντα μπεκ στα superbike με τους μεταβλητού μήκους αυλούς εισαγωγής. Σε αυτά τα σχέδια δεν φαίνεται το φιλτροκούτι, όποτε ελπίζουμε πως δεν θα ζήσουμε ως μοτοσυκλετιστές τις ιστορίες “ψεκαπνίσματος” κινητήρων που κατέκλεισαν τα αυτοκινητιστικά forum μόλις τα αυτοκίνητα με κινητήρες άμεσου ψεκασμού πρώτης γενιάς ξεπέρασαν τα 80.000 χιλιόμετρα στο οδόμετρό τους.  

       

Yamaha: Κατέθεσε πατέντα για ψαλίδι μεταβλητής γεωμετρίας

Ρυθμιζόμενο εν κινήσει ψαλίδι - Καλύτερη πρόσφυση και συμπεριφορά σε κάθε συνθήκη
Yamaha Swing Arm Patent
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/2/2026

Μέσα από μια νέα πατέντα, η Yamaha αποκαλύπτει μια ριζοσπαστική ιδέα όπου το ψαλίδι της μοτοσυκλέτας αλλάζει γεωμετρία ανάλογα με τις συνθήκες, προσαρμοζόμενο στις απαιτήσεις επιτάχυνσης, φρεναρίσματος και κλίσης.

Η γεωμετρία και η ακαμψία του ψαλιδιού αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς στον σχεδιασμό πλαισίου, ειδικά στον κόσμο των αγώνων όπου κάθε χιλιοστό και κάθε βαθμός παραμόρφωσης μπορεί να μεταφραστεί σε χρόνο στην πίστα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις για μέγιστη ταχύτητα στα ευθύγραμμα τμήματα της πίστας συγκρούονται με εκείνες για σταθερότητα και αίσθηση στο μέσο της στροφής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να λύσει η Yamaha με την πατέντα ενός ψαλιδιού μεταβλητής γεωμετρίας.

Τα τελευταία χρόνια, τα MotoGP έχουν δείξει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η αλλαγή στη γεωμετρία. Τα συστήματα ρύθμισης ύψους εμπρός και πίσω (ride height devices), που ξεκίνησαν ως απλές μηχανικές διατάξεις holeshot για τις εκκινήσεις, κλειδώνοντας προσωρινά τη μπροστινή ανάρτηση στη χαμηλή θέση της, χαμηλώνοντας έτσι το κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας και αποτρέποντας τις ανυψώσεις του εμπρός τροχού στα πρότυπα των συσκευών που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στoυς off-road αγώνες, εξελίχθηκαν σε ενεργοποιητές που χαμηλώνουν τη μοτοσυκλέτα στην έξοδο των στροφών, αυξάνοντας την πρόσφυση και περιορίζοντας τις σούζες. Παρότι τα μπροστινά συστήματα ride height απαγορεύτηκαν από το 2023 και όλα τα αντίστοιχα συστήματα θα απαγορευτούν πλήρως το 2027, η πατέντα της Yamaha δείχνει πού θα μπορούσε να φτάσει αυτή η τεχνολογία αν υπήρχε η σχετική ελευθερία.

Yamaha Swing Arm Patent

Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα

Στις σημερινές μοτοσυκλέτες MotoGP, το πίσω σύστημα ride height λειτουργεί μέσω ενός υδραυλικού "άξονα" που αντικαθιστά έναν από τους συνδέσμους της ανάρτησης. Όταν ο αναβάτης χρησιμοποιήσει το σχετικό χειριστήριο στην επιτάχυνση, το σύστημα "κλειδώνει" το πίσω μέρος χαμηλά για μέγιστη πρόσφυση, ενώ στο φρενάρισμα απελευθερώνεται ώστε το πίσω μέρος να σηκωθεί ξανά για καλύτερη είσοδο στη στροφή.

Η Yamaha όμως προχωρά πολύ πιο πέρα. Στη νέα πατέντα, το υδραυλικά κινούμενο στοιχείο δεν βρίσκεται στους συνδέσμους της ανάρτησης, αλλά μέσα στο ίδιο το ψαλίδι. Το ψαλίδι χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια άρθρωση στο κέντρο του. Το εμπρός τμήμα συνδέεται κανονικά με την ανάρτηση, ενώ το πίσω τμήμα, όπου και βρίσκεται ο τροχός, μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα πάνω ή κάτω μέσω του υδραυλικού μηχανισμού.

Το υδραυλικό στοιχείο ενεργοποιείται ωθώντας ένα έκκεντρο που αλλάζει το μήκος και τη γωνία του κάτω τμήματος του ψαλιδιού, επιτρέποντας στη γεωμετρία να μεταβάλλεται δυναμικά, με την περιστροφή γύρω από τον άξονα της άρθρωσης, ανάλογα με το αν η μοτοσυκλέτα επιταχύνει, στρίβει ή φρενάρει.

Yamaha Swing Arm Patent

Μακριά από τους αγώνες ή την παραγωγή

Σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα ride height, η πατέντα της Yamaha περιγράφει ένα σύστημα που ελέγχεται από ηλεκτρονικό ενεργοποιητή και αισθητήρες διαδρομής και φορτίου. Το σύστημα διαβάζει τι κάνει η μοτοσυκλέτα - αν δηλαδή επιταχύνει, αν βρίσκεται υπό κλίση ή αν επιβραδύνει - με την χρήση μιας αδρανειακής μονάδας ελέγχου (IMU) και προσαρμόζει ανάλογα τη γεωμετρία του ψαλιδιού σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό το επίπεδο ηλεκτρονικού ελέγχου δεν είναι επιτρεπτό υπό τους τρέχοντες κανονισμούς των MotoGP (πόσο μάλλον του WSBK, που στηρίζεται σε μοντέλα παραγωγής), κάτι που δείχνει ότι η πατέντα δεν στοχεύει άμεσα σε αγωνιστική εφαρμογή, αλλά μάλλον σε πειραματική έρευνα και συλλογή δεδομένων. Η Yamaha προσπαθεί να κατανοήσει τα οφέλη μιας μοτοσυκλέτας αν το ψαλίδι της πάψει να είναι ένα στατικό εξάρτημα και γίνει ένα δυναμικά προσαρμοζόμενο στοιχείο.

Yamaha Swing Arm Patent

Η ίδια η πατέντα αναφέρεται επίσης στις δυνάμεις της αλυσίδας κατά την επιτάχυνση και την επιβράδυνση και στο πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί για βελτιστοποίηση της πρόσφυσης και της σταθερότητας.

Υπερβολικά πολύπλοκο; Σχεδόν σίγουρα. Όμως, ακόμη και αν δεν δούμε ποτέ ένα τέτοιο ψαλίδι σε αγωνιστική ή παραγωγής μοτοσυκλέτα, τα δεδομένα που μπορεί να συλλέξει η Yamaha από μια τέτοια ιδέα ίσως επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται και θα εξελίσονται τα πλαίσια του μέλλοντος.