Αυτή είναι πατέντα του Facebook για αυτόνομη μοτοσυκλέτα

Αυτόνομη και ηλεκτρική
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

11/6/2019

Πατέντα κατέθεσε στο τέλος του προηγούμενου μήνα το Facebook για κάτι το οποίο μοιάζει με δυσκίνητο και δυσλειτουργικό πατίνι. Ξεκάθαρα όμως η πατέντα το χαρακτηρίζει ως μοτοσυκλέτα από την κορυφή ως το τέλος του κειμένου, και υπάρχει λόγος για κάτι τέτοιο…

Καταρχήν μιλάμε για μία άσκηση τεχνολογίας που έχει ήδη αποδώσει τους πρώτους καρπούς και είναι ένα στάδιο πιο ψηλά στην εξέλιξη από ένα απλό σχέδιο. Το Facebook δούλεψε στην ιδέα ενός αυτόνομου, ρομποτικού συστήματος που ισορροπεί από μόνο του, με την προσέγγιση που κυριαρχεί αυτή την εποχή για τέτοιες υλοποιήσεις, και η οποία λέει πως αν είναι να σχεδιάσεις κάτι τέτοιο, θα πρέπει να το κάνεις από το απόλυτο μηδέν, ξεφεύγοντας από κάθε πεπατημένη οδό και επαναπροσδιορίζοντας κάθε διάταξη.

Αυτό που βλέπουμε στην πατέντα είναι ο πλήρης επαναπροσδιορισμός της διάταξης και της συνδεσμολογίας για να εξυπηρετήσουν καλύτερα τον νέο του σκοπό. Το πώς θα χρησιμοποιηθούν από εκεί και πέρα είναι άλλο κεφάλαιο. Από μία μοτοσυκλέτα με κινητήρα εσωτερικής καύσης σε τελείως διαφορετική κατασκευή από αυτή, αλλά πάνω στην ίδια αρχή, έως πέδιλα με τροχούς για ρομπότ που κινούνται σε κλειστούς χώρους όπως σε νοσοκομεία κτλ…

Το βασικό στοιχείο που ξεχωρίζει στα σχέδια που έχει καταθέσει το Facebook, είναι η πλήρης απαλλαγή των τροχών από κάθε καλωδίωση, ντίζα και οτιδήποτε άλλο μπορεί να τους περιορίσει να περιστρέφονται κατά 360 μοίρες. Αυτό είναι το πρώτο πλεονέκτημα, το δεύτερο είναι πως κερδίζει σε αντοχή και σε ταχεία αποκατάσταση σε περιβάλλοντα που οι συνθήκες είναι δύσκολες, όπως το πεδίο της μάχης, οι πυρκαγιές κτλ..

Μιλάμε λοιπόν για μία ιδέα που μπορεί να είναι κατάλληλη για ένα πεζό ρομπότ που θα φορά τα πέδιλα αυτά και θα κινείται σαν με πατίνια, ή για μία βάση που θα γίνει μία μοτοσυκλέτα που θα ισορροπεί από μόνη της. Το γιατί να κάνει κάποιος κάτι τέτοιο θα το δούμε μετά…

Με κωνικά γρανάζια η κίνηση μεταδίδεται ανεξάρτητα από του που κοιτούν οι τροχοί, και με την βάση τους σε δαχτυλίδια η περιστροφή των τροχών μπορεί να ατέρμονη. Για αυτό τον λόγο οι δισκόπλακες έχουν τοποθετηθεί εκτός των τροχών και παραδόξως σε αυτό το πρώιμο σχέδιο δεν γίνεται ανάκτηση ενέργειας, αν και αυτό είναι αντικείμενο επόμενου βήματος και το σχέδιο αυτό δεν είναι απαραίτητα συνυφασμένο με την ηλεκτροκίνηση. Παράλληλα και η γωνία κάμπερ μπορεί να αλλάξει ανεξάρτητα για τον κάθε τροχό, όπως ανεξάρτητα μπορούν να περιστραφούν και να ρυθμίσουν την ταχύτητά τους, πραγματοποιώντας έτσι επί τόπου στροφές. Με διπλή μετάδοση κίνησης που δεν είναι απαραίτητα κακό, αλλά αναρτήσεις που αναγκάζονται να κουβαλήσουν μπόλικο βάρος, τίποτα στο σχέδιο δεν φαντάζει ιδανικό για την μοτοσυκλέτα όπως την ξέρουμε. Πέρα από το γεγονός πως ισορροπεί από μόνη της…

Αυτή την στιγμή δεν μπορεί κανείς να φανταστεί αυτό το σχέδιο να αντέχει μεγαλύτερες δυνάμεις ή να δέχεται κανονικούς τροχούς μοτοσυκλέτας, όμως δεν ξεκινούν έτσι τα σχέδια που εξερευνούν νέες τεχνολογίες. Αυτόνομη οδήγηση για ρομπότ μοτοσυκλετιστές, ή πατίνια για ανθρωποειδή ή αυτόνομα καροτσάκια που μπορούν να μανουβράρουν σε στενούς διαδρόμους, όλα αυτά κι ακόμη περισσότερα μπορούν να βασιστούν στο σχέδιο που κατέθεσε το Facebook στο μακρινό μέλλον…

Αν περιοριστούν εκεί καλά θα κάνουν, κι όλα αυτά λίγο ενδιαφέρουν τον μοτοσυκλετιστικό κόσμο. Γιατί όμως το Facebook ή κάθε τεχνολογικός κολοσσός τελευταία, να μπαίνει στην διαδικασία να αναζητά την λύση για αυτόνομες μοτοσυκλέτες; Διότι στο μέλλον αυτές θα είναι το «πρόβλημα» για ένα πλήρως αυτόνομο και πλήρως ελεγχόμενο περιβάλλον στους δημόσιους δρόμους. Ακριβώς αυτό που δεν φαντάζεται κανείς μοτοσυκλετιστής να θέλει να ζήσει… Τα αυτοκίνητα μπορούν σήμερα κιόλας να κινηθούν ανεξάρτητα, να παρκάρουν μόνα τους και στους δημόσιους δρόμους του αύριο οι μοτοσυκλέτες θα είναι οι μόνες που δεν ελέγχονται, διότι απλά η «φυσική» που διέπει την τεχνολογία τους, δεν είναι και το ευκολότερο πράγμα να αποτυπώσεις ψηφιακά, όπως δεν είναι και το περπάτημα άλλωστε. Έρευνες όπως η παραπάνω, το Motobot της Yamaha, η μοτοσυκλέτα της Honda που σαν σκυλάκι ακολουθεί τον ιδιοκτήτη της, και τόσα ακόμη παραδείγματα, είναι ασκήσεις που αποσκοπούν ακριβώς σε αυτό. Την πλήρη αποκωδικοποίηση της οδήγησης μοτοσυκλέτας από ένα ρομπότ. Κάπου στον δρόμο προς αυτό τον στόχο δημιουργήθηκε και μία διαφορετική ιδέα πως το ίδιο το όχημα μπορεί να αλλάξει, δεν χρειάζεται να μείνουμε σε μία διάταξη που μετρά αιώνες ολόκληρους, μιας και αφαιρώντας τον έλεγχο από τον άνθρωπο οι δυνατότητες είναι διαφορετικές. Η παραπάνω πατέντα βασίζεται σε αυτή την λογική, κι ένα κομμάτι της αναφέρει πως πρόκειται για αυτόνομο όχημα κι ένα άλλο το περιγράφει ως όχημα μεταφοράς…

Κι αν τώρα έχουμε κατανοήσει τους λόγους για τους οποίους γίνεται αυτή η εξερεύνηση των τεχνολογιών, που μπορεί να εμπλέκεται το Facebook σε αυτό; Όπως ακριβώς και η μεγάλη νέμεσης, η Google, το Facebook έχει ανακαλύψει πως χρειάζεται να πηγαίνει μπροστά την τεχνολογία για να διατηρήσει κάτι που κανείς άλλος στον κόσμο δεν έχει, κι άρα κανείς άλλος δεν μπορεί να του βρει λύση στο πρόβλημα ή καλύτερα οι μόνοι που μπορούν, έχουν το ίδιο πρόβλημα… Έτσι λοιπόν τέτοιες λύσεις εξυπηρετούν την χωροταξία πολυεπίπεδων εγκαταστάσεων που μπορούν περαιτέρω να συρρικνωθούν αν οι διάδρομοι δεν χρειάζεται να είναι τόσο μεγάλοι. Αν το κέρδος από μία τέτοια λύση δικαιολογεί ένα τεράστιο κόστος έρευνας και εξέλιξης κι αν αυτό που θα βρουν μπορούν να το διαθέσουν κι αλλού, έχοντας περισσότερο κέρδος, τότε δεν υπάρχει λόγος να μην το κάνουν… Αυτή είναι η προσέγγιση του Facebook που μπαίνει σε μία λίστα με όλους όσους ψάχνουν μία αυτόνομη μοτοσυκλέτα ή μία μοτοσυκλέτα στην οποία ο αναβάτης δεν θα χρειάζεται να κρατήσει την ισορροπία του αλλά θα το κάνει μόνη της… Κι όσοι περισσότεροι ασχολούνται με αυτό, τόσο πιο βέβαιο είναι πως θα το δούμε να συμβαίνει…

Πατέντα Kawasaki για τροφοδοσία με υγροποιημένο υδρογόνο - Ο πεντακύλινδρος κινητήρας του H2 HySE

Οι Ιάπωνες επιμένουν πως το υδρογόνο είναι προτιμότερη λύση από τις μπαταρίες
kawasaki h2 hyse
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

27/4/2026

Σε ένα από τα ισχυρότερα αναχώματα στην προτεινόμενη λαίλαπα της βεβιασμένης Ηλεκτροκίνησης εξελίσσεται η χρήση υδρογόνου ως καύσιμο στους κινητήρες εσωτερικής καύσης και οι Ιάπωνες πρωτοπορούν στο θέμα αυτό, έχοντας στήσει εδώ και μερικά χρόνια την κοινοπραξία HySE με συμμετοχή των περισσότερων κατασκευαστών μοτοσυκλετών και αυτοκινήτων της χώρας.

Η Kawasaki είναι μια από τις πιο δραστήριες εταιρείες στον τομέα αυτόν, όσον αφορά στη Μοτοσυκλέτα τουλάχιστον, έχοντας ήδη παρουσιάσει το λειτουργικό πρωτότυπο H2 HySE που έκανε γύρους επίδειξης στις πίστες των Le Mans και Suzuka στα περιθώρια των αγώνων Endurance σε Γαλλία και Ιαπωνία πέρυσι.

kawasaki-h2-hyse

Αυτό το φουτουριστικό πρωτότυπο ωστόσο επιδεικνύει με μια ματιά το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η τεχνολογία υδρογόνου: την αποθήκευσή του. Οι γιγάντιες βαλίτσες του H2 HySE είναι απαραίτητες για να φιλοξενήσουν κάμποσα κάνιστρα υδρογόνου υπό πολύ υψηλή πίεση μα, ακόμη κι έτσι, η αυτονομία της μοτοσυκλέτας αυτής φέρεται να είναι ακόμη μη ανταγωνιστική συγκριτικά με μιας βενζινοκίνητης.

Η χρήση αερίου υδρογόνου έχει τα προβλήματά της, γι’ αυτό στο Akashi εξετάζουν ως λύση το υγροποιημένο υδρογόνο, καθώς έτσι θα μπορεί να χωρέσει περισσότερο στη μοτοσυκλέτα. Αυτό ακριβώς είναι και το αντικείμενο της πιο πρόσφατης ευρεσιτεχνίας που κατοχύρωσε η Kawasaki στην Ιαπωνία.

kawasaki-h2-hyse
Η ευρεσιτεχνία της Kawasaki μπορεί να εφαρμοστεί σε διάφορους τύπους κινητήρων, όπως λ.χ. σε έναν V8 που θα μοιάζει με V10

Στο σχέδιο βλέπουμε έναν κινητήρα που μοιάζει πεντακύλινδρος σε σειρά, ωστόσο στην πραγματικότητα είναι τετρακύλινδρος – ως ήταν εξαρχής ο κινητήρας του H2 HySE με τον υπερσυμπιεστή. Μόνο που ο ακριανός κύλινδρος στη δεξιά πλευρά του κινητήρα δεν λειτουργεί όπως οι υπόλοιποι τέσσερεις και αντί να ωθεί τον στρόφαλο, παίρνει κίνηση απ’ αυτόν για να αντλήσει καύσιμο.

Εξηγούμαι αναλυτικότερα, γιατί τα νούμερα που συνοδεύουν την πατέντα της Kawasaki έχουν ιδιαίτερο τεχνικό ενδιαφέρον.

Στα χαρτιά, το υδρογόνο έχει μεγαλύτερη ενεργειακή πυκνότητα από τη βενζίνη ανά μονάδα μάζας. Αυτό σημαίνει πως ένα κιλό υδρογόνου έχει περίπου τριπλάσια αποθηκευμένη ενέργεια από ένα κιλό βενζίνης. Αν όμως μιλήσουμε για ενέργεια ανά μονάδα όγκου, τότε η κατάσταση αντιστρέφεται ραγδαία, καθώς στον ίδιο όγκο η (υγρή) βενζίνη έχει ασύγκριτα περισσότερη ενέργεια από το (αέριο) υδρογόνο. Ενδεικτικά, αναφέρει πως ακόμη κι αν συμπιέσουμε το υδρογόνο στα 700 bar (πάνω από 10.000 psi), στο ίδιο όγκο η βενζίνη έχει εξαπλάσια ενέργεια αποθηκευμένη.

kawasaki-h2-hyse

Και το πρόβλημα στη μοτοσυκλέτα είναι πως ο δεσμευτικός παράγοντας δεν είναι τόσο το βάρος, όσο ο διαθέσιμος χώρος για αποθήκευση του υδρογόνου, δηλαδή ο όγκος.

Η ιδέα της Kawasaki είναι προφανέστατη: το υγροποιημένο υδρογόνο απαιτεί πολύ μικρότερο όγκο για την αποθήκευσή του, άρα θα μπορούμε να φορτώσουμε μεγαλύτερη ποσότητα στη μοτοσυκλέτα χωρίς να απαιτεί βαλίτσες σε μέγεθος μικρής καλύβας. Μόνο που δεν είναι τόσο απλό το θέμα.

Το υγροποιημένο υδρογόνο έχει τα δικά του προβλήματα. Πρώτον, πρέπει να διατηρείται σε εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία για να μην εξαερωθεί, άρα το δοχείο αποθήκευσής του θα πρέπει να είναι άριστα μονωμένο για να διατηρεί το υδρογόνο σε υγρή φάση.

​ kawasaki h2 hyse
Στο σχέδιο της Kawasaki το υγρό υδρογόνο ψεκάζεται μέσω δύο μπεκ τόσο απευθείας στον θάλαμο καύσης (29) όσο και στην εισαγωγή του αέρα (28)

Μετά προκύπτει ένα θέμα με την πίεση που δεν θα έχουμε πλέον στο δοχείο του. Στα 700 και 1000 bar, μόλις ανοίξει δίοδος στο κύκλωμα τροφοδοσίας το αέριο θα εκτοξευτεί με μεγάλη πίεση. Δεν θα συμβεί το ίδιο με το υγρό όμως, οπότε τώρα χρειαζόμαστε τρόμπες για να δημιουργήσουν την απαιτούμενη πίεση στη γραμμή τροφοδοσίας.

Η προτεινόμενη λύση της Kawasaki στο θέμα είναι ένα δίδυμο από αντλίες, μια παραδοσιακή σαν αυτή που έχουν οι περισσότεροι κινητήρες της αγοράς ήδη για τη βενζίνη και μια δεύτερη την οποία στα σχέδια των Ιαπώνων υποδύεται το πέμπτο πιστόνι στον τετρακύλινδρο κινητήρα. Η Kawasaki λέει πως αυτός ο έξτρα κύλινδρος μπορεί να δημιουργήσει πίεση τουλάχιστον 1500 psi για να οδηγήσει το υγρό υδρογόνο στον θάλαμο καύσης.

Τα παραπάνω προφανώς και δεν λύνουν όλα τα ζητήματα της Υδρογονοκίνησης, αλλά αν μη τι άλλο δείχνουν πως οι Ιάπωνες επιμένουν πολύ ζεστά στο θέμα. Η Kawasaki μάλιστα δείχνει πολύ πρόθυμη να αναλάβει ρόλο πρωτοπόρου, καθώς εκτός από τη μοτοσυκλέτα κι ένα UTV που θα φορέσει τον ίδιο κινητήρα, έχει αναλάβει να εξελίξει ένα πλοίο ειδικά σχεδιασμένο για τη μεταφορά υγροποιημένου υδρογόνου, το οποίο υπολογίζεται να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2026.

​ kawasaki h2 hyse

Αυτή τη στιγμή πάντως δεν είμαστε ακόμη κοντά στο σημείο που το υδρογόνο μπορεί να αντικαταστήσει το πετρέλαιο και τη βενζίνη στις μεταφορές, ειδικά όταν βάλουμε στην εξίσωση και όλους τους χωροταξικούς περιορισμούς που ισχύουν στα δίκυκλα. Πλησιάζουμε όμως και η δουλειά που κάνει η κοινοπραξία HySE βρίσκεται στην πρώτη γραμμή τεχνολογικής καινοτομίας.

Μετά, θα απομένει το πιο δύσκολο βήμα απ’ όλα: το δίκτυο ανεφοδιασμού, το πρόβλημα που πια ξεφεύγει από τον έλεγχο των εργοστασίων και της επιστήμης για να κυλιστεί στη λάσπη πολιτικών και επιχειρηματικών λογικών.