BMW-πατέντα: Βάζει "ανεμιστήρες" για να βελτιώσει πρόσφυση και σταθερότητα

Νέα ενεργά αεροδυναμικά βοηθήματα - Έμπνευση από τον κόσμο της Formula 1 και των hypercars
BMW πατέντα αεροδυναμική ground effect
Από το

motomag

27/5/2025

Το σύστημα που φαίνεται σε πατέντες της BMW παρουσιάζει μια φτερωτή που παρέχει ροή αέρα υψηλής πίεσης, σε ακροφυσία προς διάφορες κατευθύνσεις, ώστε να συμβάλει στην πρόσφυση της μοτοσυκλέτας όχι μόνο υπό κλίση αλλά και κατά την επιτάχυνση ή επιβράδυνση της.

Η BMW δείχνει έντονο ενδιαφέρον για τα ενεργά αεροδυναμικά συστήματα σε μοτοσυκλέτες υψηλών επιδόσεων τους τελευταίους μήνες, καταθέτοντας σειρά από πατέντες που περιλαμβάνουν κινούμενα πτερύγια, ακόμη και ενεργές εξατμίσεις που ενισχύουν τη ροή αέρα προς τη σωστή κατεύθυνση για βελτίωση της πρόσφυσης στις στροφές.

Ωστόσο, η πιο πρόσφατη ιδέα της εταιρείας πάει ένα βήμα παραπέρα χρησιμοποιώντας αγωγούς για να κατευθύνει αέρα υψηλής πίεσης, που δημιουργείται από μία φτερωτή, προς όποια κατεύθυνση απαιτείται, αυξάνοντας τα όρια της πρόσφυσης και συνεπώς βελτιστοποιώντας την απόδοση σε όλες τις συνθήκες κίνησης της μοτοσυκλέτας.

BMW πατέντες  ground effect 2025

Η ιδέα της χρήσης “ανεμιστήρων” για την ενίσχυση της αεροδυναμικής απόδοσης έχει ιστορία που φτάνει πίσω στις δεκαετίες του ’60, με τα αυτοκίνητα Chaparral στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού να εισάγουν φτερωτές κινούμενες από αυτόνομο δίχρονο μοτέρ στο Chaparral 2C το 1965 και αργότερα, το 1970, χρησιμοποιώντας δύο πίσω φτερωτές στο Chaparral 2J που σε συνδυασμό με τις “φούστες” των οχημάτων, δημιουργούσαν με στενώσεις έντονο ground effect και εκμεταλλεύονταν την υποπίεση που δημιουργείται κάτω από το αμάξωμα για να το "κολλήσουν" στο έδαφος.

Αργότερα, οι ιδέες για περαιτέρω εκμετάλλευση του “ground effect” και των ενεργών αεροδυναμικών βοηθημάτων πέρασαν στη F1 αρχικά από την Lotus Type 78 και στην συνέχεια από την Brabham BT46 και BT46B, με την τελευταία να εκμεταλλεύεται μια μεγάλη φτερωτή, θεωρητικά ψύξης, για να "ρουφάει" τον αέρα από το κάτω μέρος του μονοθέσιου ακόμη πιο γρήγορα και να μπορέσει να κερδίσει τα μονοθέσια της Lotus που εκμεταλλεύονταν πλήρως το ground effect αλλά “παθητικά”. 

Αν και το μονοθέσιο σημείωσε επιτυχία με νίκη στο μοναδικό Grand Prix που συμμετείχε, η τεχνολογία αποσύρθηκε από τη βρετανική ομάδα έπειτα από ανεπίσημες ενστάσεις άλλων ομάδων.

BMW πατέντες  ground effect 2025

Στη 10ετία του '70 η εκμετάλλευση του "ground effect" είχε φτάσει σε τέτοιο επίπεδο που οι αεροτομές των μονοθεσίων είχαν μικρύνει χαρακτηριστικά σε μέγεθος, έχοντας σχεδόν διακοσμητικό ρόλο. Από τότε οι κανονισμοί προσπαθούν να το περιορίσουν -σε κάποιες μορφές αγώνων έχει απαγορευτεί πλήρως- λόγω ασφάλειας- αφού αν ένα αγωνιστικό βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε αυτό και περάσει λίγος αέρας κάτω από το πάτωμα σε ανασήκωση (για παράδειγμα από ανωμαλία στο οδόστρωμα) τότε η τεχνητή "βεντούζα" εξαφανίζεται και το πιο πιθανό είναι το αγωνιστικό να ξεκινήσει... πτήση.

Στον δρόμο το ground effect με χρήση φτερωτής το εκμεταλλεύεται το hypercar T.50 της εταιρείας του θρυλικού Gordon Murray που είχε σχεδίαση και το μονοθέσιο της Brabham. Το T.50 χρησιμοποιεί φτερωτή στο πίσω μέρος που περιστρέφεται στις 7000 σ.α.λ. και παράγει έως και 220 κιλά κάθετης δύναμης ρουφώντας τον αέρα κάτω από το πάτωμα του αυτοκινήτου. Η πιο ακραία εφαρμογή στον κόσμο των hypercars βρίσκεται στο McMurtry Spéirling, ένα ηλεκτρικό μονοθέσιο 1.000 ίππων που παράγει 2.000 κιλά κάθετης δύναμης ακόμη και εν στάσει, επιτρέποντας στο όχημα να... μείνει ανάποδα σε ταβάνι χάρη στην παραγόμενη κάθετη δύναμη.

Η BMW, ωστόσο, στοχεύει σε διαφορετικού είδους υποβοήθηση. Η νέα της πατέντα περιγράφει ένα σύστημα με φτερωτή που τραβά αέρα και τον κατευθύνει μέσω αγωγών σε ακροφύσια υψηλής πίεσης τοποθετημένα σε διάφορα σημεία της μοτοσυκλέτας. Πτερύγια μέσα στο σύστημα αγωγών επιτρέπουν την αλλαγή κατεύθυνσης της ροής του αέρα, ώστε να κατευθύνεται όπου χρειάζεται: προς τα πίσω για επιτάχυνση, προς τα εμπρός για φρενάρισμα, προς τα πάνω για κάθετη δύναμη ή στο πλάι για βελτίωση της πρόσφυσης στις στροφές. Εδώ η BMW δεν εκμεταλλεύεται την επιτάχυνση του αέρα που δημιουργείται για να "κολλήσει" τη μοτοσυκλέτα στο έδαφος αξιοποιώντας το φαινόμενο της αρχής επίδρασης του εδάφους αλλά μέσω των ακροφυσίων χρησιμοποιεί αυτόν τον αέρα ως προώθηση. 

BMW πατέντες  ground effect 2025

 

Η Bosch είχε πειραματιστεί με ένα τέτοιο σύστημα, πολύ πιο απλοποιημένο βέβαια και το είχε παρουσιάσει το 2018. Το σύστημα ήταν επί της ουσίας μια "αμπούλα" με αέριο σε πολύ υψηλή πίεση, η οποία ενεργοποιούνταν αν ο εμπρός τροχός έχανε την πρόσφυσή του. Έτσι πίεζε στιγμιαία το εμπρός τροχό ξανά στο έδαφος και γινόταν με αυτόν τον τρόπο ανάκτηση της πρόσφυσης. Το πρόβλημα με το σύστημα υποβοήθησης της Bosch ήταν ότι ήθελε νέα αμπούλα κάθε φορά που ενεργοποιούνταν, ενώ θεωρητικά αυτό που απασχολεί τους μηχανικούς της BMW, αν έχουν σκοπό να βάλουν την πατέντα στην παραγωγή, είναι πώς θα παράξουν με ανεμιστήρες της ταχύτητα που χρειάζεται να έχει ο αέρας ώστε το σύστημα να δικαιολογεί την ύπαρξή του και να προκύπτει όντως κάποιο όφελος στη συμπεριφορά της μοτοσυκλέταςστην επιβράδυνση, την επιτάχυνση ή τη στροφή.

Bosch

 

Η Ten Kate Racing εξέλιξε Yamaha YZF-R6 με crossplane στρόφαλο [VIDEO]

Ένα εντελώς διαφορετικό R6 Crossplane με ήχο που θυμίζει MotoGP και πολύ βελτιωμένη απόδοση
ten kate r6 crossplane
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

17/3/2026

Η τεχνολογία Crossplane αναπτύχθηκε από τη Yamaha στο MotoGP και έχει περάσει σε αρκετές μοτοσυκλέτες παραγωγής της, ξεκινώντας από τη superbike R1 το 2009 πριν εξαπλωθεί και σε άλλους κινητήρες της ιαπωνικής εταιρείας, όπως τον δικύλινδρο CP2 και τον τρικύλινδρο CP3.

Πρόκειται για μια αρχιτεκτονική κατά την οποία οι εδράσεις των μπιελών στον στρόφαλο τοποθετούνται σε γωνίες 90 μοιρών μεταξύ τους, δημιουργώντας μια σειρά ανάφλεξης που ενισχύει τη ροπή, κάνει την απόδοση γραμμικότερη και βοηθά το πίσω λάστιχο να βρίσκει περισσότερη πρόσφυση, ενώ παράλληλα δημιουργεί έναν χαρακτηριστικό, βραχνό ήχο.

Η ολλανδική Ten Kate Racing συνεργάζεται με τη Yamaha στο WSBK από το 2019 και στα πλαίσια αυτής της σύμπραξης έτρεξε για αρκετά χρόνια με R6 στην κατηγορία Supersport, γεγονός που της έδωσε την ιδέα να εξερευνήσει την crossplane τεχνολογία και για την τετρακύλινδρη εξακοσάρα μοτοσυκλέτα.

Το αποτέλεσμα πολλής δουλειάς από την Ten Kate είναι ένας πρωτότυπος crossplane στρόφαλος ειδικά σχεδιασμένος για το R6, ο οποίος κουμπώνει ως έχει κατευθείαν στον κινητήρα της Yamaha, απαιτώντας μόνο προσαρμογές σε επίπεδο χαρτογραφήσεων για να δουλέψει σωστά με τη στάνταρ GYTR R6 ECU.

 

ten kate crossplane r6

Ελλείψει αντικραδασμικού άξονα από το R6, οι Ολλανδοί ενσωμάτωσαν αντίβαρα από βολφράμιο στον στρόφαλο ώστε να αποσβέσουν τους όποιους κραδασμούς θα μπορούσε να γεννήσει η νέα αρχιτεκτονική του άξονα.

Το αποτέλεσμα δείχνει ήδη από το δυναμόμετρο κάποια πρώτα οφέλη: οι 118 ίπποι του R6 ανέρχονται σε περίπου 128 στο R6 Crossplane, ενώ και η ροπή ωφελείται σε απόλυτη τιμή ελαφρώς, από 6,3 kgm σε 6,6 και με το μέγιστό της να έχει σκαρφαλώσει κατά σχεδόν 4.000 στροφές ψηλότερα (14.200 από 10.500).

Ωστόσο, όπως τονίζει η Ten Kate, η ουσία δεν βρίσκεται στις μέγιστες τιμές, αλλά στην αίσθηση της οδήγησης που προσφέρει η μοτοσυκλέτα: αμεσότερη απόκριση στο γκάζι, αυξημένη πρόσφυση, περισσότερη εμπιστοσύνη στον αναβάτη.

Επί του παρόντος η Ten Kate δηλώνει πως δεν έχει πλάνα να διαθέσει εμπορικά τον στρόφαλο ή τη μοτοσυκλέτα, ισχυριζόμενη πως θα διατηρήσει το ένα και μοναδικό Ten Kate Yamaha YZF-R6 Crossplane πρωτότυπο ως δείγμα της τεχνολογικής ικανότητά της. Παρόλα αυτά στην ιστοσελίδα της έχει προσθέσει μια τιμή €49.900 (χωρίς ΦΠΑ) κάτω από τη φωτογραφία της μοτοσυκλέτας της, μαζί με έναν σύνδεσμο για επικοινωνία.

Σε κάθε περίπτωση, αξίζει να απολαύσετε στο σχετικό βίντεο τον ήχο αυτής της R6 Crossplane που δεν μοιάζει με καμιά τετρακύλινδρη supersport που έχετε ακούσει στο παρελθόν.