BMW: Πατέντες για χειρόφρενο ενσωματωμένο στον άξονα που πιθανόν θα φέρει immobilizer

Με τρεις διαφορετικούς τρόπους η δυνατότητα εφαρμογής
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

19/10/2022

Η ιδέα του χειρόφρενου στις μοτοσυκλέτες δεν είναι νέα. Σύγχρονες μοτοσυκλέτες όπως το Honda Africa Twin στην έκδοση DCT, τα σκούτερ της BMW εκτός της σειράς των 400 κ. εκ. και πολλά ακόμη δίκυκλα με αυτόματη μετάδοση την χρησιμοποιούν. Ωστόσο στα προαναφερθέντα παραδείγματα πρόκειται ουσιαστικά για μία πρόσθετη δαγκάνα που με μηχανικό τρόπο πιάνει στο φρένο μετά από εντολή του αναβάτη.

Στην προκειμένη περίπτωση όμως οι πατέντες αφορούν ένα σύστημα το οποίο θα εφαρμόζει στον άξονα τελικής μετάδοσης, τον οποίο παραδοσιακά χρησιμοποιεί η BMW σε πολλά από τα μοντέλα της.

Η ιδέα προέρχεται από τον εργαζόμενο της εταιρείας, Thomas Ringholz. Σύμφωνα με αυτή ένα επιπλέον σύστημα πέδησης βρίσκεται τοποθετημένο στο σύστημα αρθρώσεων πίσω από τα γρανάζια μετάδοσης. Με τη χρήση σιαγώνων ή ενός ιμάντα πέδησης το σύστημα θα σφίγγει υδραυλικά πάνω στον άξονα αποτρέποντάς τον να κινηθεί. Η πρώτη σκέψη είναι πως δεν θα είναι δυνατή η ενεργοποίησή του κατά τη διάρκεια της οδήγησης, παρά μόνο όταν η μοτοσυκλέτα είναι σταθμευμένη.

Για ακόμη μεγαλύτερη ασφάλεια υπάρχει η πρόβλεψη να γίνεται η εμπλοκή του με την διαμεσολάβηση immobilizer, ενώ για την εφαρμογή του συστήματος υπάρχουν τρεις διαφορετικές επιλογές. Πρώτη στην λίστα είναι μηχανικά μέσω ντίζας και αντίστοιχης μανέτας στο τιμόνι. Με τον τρόπο αυτό ο αναβάτης θα μπορεί να το ενεργοποιήσει με αμεσότητα όταν παρκάρει και να το απενεργοποιήσει χωρίς να είναι απαραίτητο να γυρίσει τον διακόπτη. Καλό αυτό για τις περιπτώσεις που θέλεις να σπρώξεις την μοτοσυκλέτα ή να την μανουβράρεις μπρος-πίσω σβηστή. Η επόμενη λύση είναι ηλεκτρομαγνητικά, όπου ξανά η παρέμβαση του αναβάτη είναι αναγκαία, ώστε να δώσει την εντολή, αλλά σε αυτή την περίπτωση θα υπάρχει ένας σερβομηχανισμός που θα παρεμβάλλεται. Κάτι τέτοιο βέβαια προσθέτει βάρος και πολυπλοκότητα. Τρίτη και τελευταία λύση είναι η αυτόματη λειτουργία. Σε αυτή την περίπτωση το σύστημα θα μπλοκάρει τον άξονα αυτόματα μόλις η μοτοσυκλέτα παρκάρει και σταματήσει κάθε κινησή της, δίνοντας ένα μικρό χρονικό περιθώριο αντίστοιχο ίσως με τον χρόνο που παραμένουν ανοικτά τα φώτα ώστε ο αναβάτης να απομακρύνεται με ασφάλεια από το σημείο που την έχει παρκάρει.

Η αυτόματη λειτουργία που εμπλέκει τους αισθητήρες της μοτοσυκλέτας, μπορεί να αφαιρεί την ουσία της έννοιας «χειρόφρενο» από το σύστημα αλλά ανοίγει το παράθυρο και για άλλες χρήσεις, συνδυαστικά των συμβατικών φρένων, όπως σε περιπτώσεις που ανιχνεύεται έντονη πίεση στην μανέτα και υψηλή ταχύτητα με το σύστημα να αυξάνη την δύναμη των φρένων. Η μοτοσυκλέτα μπορεί να αποφασίζει τότε την εμπλοκή του συστήματος, σε συνδυασμό με την ECU που είναι σε θέση να αποφασίζει για το μέγεθος του φρένου κινητήρα, ενεργώντας απευθείας στο άνοιγμα των βαλβίδων ανεξάρτητα της γκαζιέρας και πάντα σε συνδυασμό με τις ρυθμίσεις του αναβάτη.

Μπορεί επίσης να γίνει ένα ένα πιο άμεσο hill assist για την βοήθεια του αναβάτη να ξεκινήσει σε έντονες ανωφέρειες, ενώ θα απενεργοποιείται με τη χρήση του γκαζιού, όπως ακριβώς συμβαίνει και τώρα που το βοήθημα αυτό είναι ένας απλός αλγόριθμος που παίρνει δεδομένα από την IMU και διατάζει το πίσω φρένο.

Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν δικλείδα ασφαλείας σε περίπτωση που το αρθρωτό σύστημα του άξονα έχει κάποιο πρόβλημα, προκειμένου να αποφευχθεί ένα ενδεχόμενο ατύχημα.

Το πρώτο μοντέλο που είναι πιο πιθανό να έχει ένα τέτοιο σύστημα, είναι το R18. Αυτή τη στιγμή είναι η από τις βαρύτερες μοτοσυκλέτες στην γκάμα της BMW και με σημαντικά αποθέματα ροπής, κάνοντας το σύστημα αυτό να βρίσκει την πιο πρακτική εφαρμογή του ώστε να βοηθήσει τον αναβάτη, ειδικά σε ανισόπεδες επιφάνειες με έντονη κλίση. O εκτεθειμένος στην θέα άξονάς του κάνει τα πράγματα ακόμη πιο εύκολα για την τοποθέτηση του συστήματος. Πάνω σε αυτόν άλλωστε, μοιάζει να είναι βασισμένα τα σχέδια που το απεικονίζουν.

Δεν αποκλείεται αργότερα να δούμε κάτι αντίστοιχο και σε άλλα μοντέλα της BMW που λειτουργούν με άξονα τελικής μετάδοσης.

Λύσεις με αρθρωτό σύστημα πέδησης, χρησιμοποιούνται από τους Γερμανούς (και όχι μόνο) ήδη από τη δεκαετία του 1920 με χαρακτηριστικό παράδειγμα το BMW R 42. Ενώ εφαρμογή έχει δει και σε αγωνιστικές μοτοσυκλέτες της εταιρείας. Ωστόσο σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις δεν χρησιμοποιούνταν ως χειρόφρενο, αλλά ως το φρένο πέδησης με τη χρήση μοχλού στα δεξιά της μοτοσυκλέτας. Σε κάθε περίπτωση είναι κάτι που η BMW έχει δοκιμάσει στο παρελθόν και συγκεκριμένα για το R18 προσδίδει και μία νότα πιστότητας με την εποχή που πρεσβεύει.

Honda: Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά! - Έρχεται για να προσφέρει έλεγχο ακριβείας

Θα κάνει τη διαφορά πρώτα στους αγώνες - Τι δείχνουν οι πατέντες
Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

8/5/2026

Η Honda θέλει να δώσει απόλυτο έλεγχο στον αναβάτη αναφορικά με τον έλεγχο της ροπής που παράγει ένας ηλεκτρικός κινητήρας σε όλες τις ταχύτητες κίνησης και από στάση, με τις πατέντες να δείχνουν ότι εξελίσσει εικονικό συμπλέκτη ακριβώς για αυτόν τον σκοπό.

Το "πώς και δεν το είχε σκεφτεί κανείς" μέχρι τώρα είναι η πρώτη σκέψη κοιτάζοντας τις πατέντες της Honda, όμως αυτό δεν είναι ακριβώς αλήθεια αφού πριν από την ιαπωνική εταιρεία παρόμοια συστήματα φαίνεται να εξετάσουν και οι KYMCO και Zero. Η ιαπωνική εταιρεία που "πολεμά" τη μανέτα του συμπλέκτη σχεδόν από την ίδρυσή της ώστε να φτιάξει όσο το δυνατό πιο φιλικές προς όλους μοτοσυκλέτες, τώρα θέλει να το επαναφέρει, τουλάχιστον στα ηλεκτρικά.

Ο "ηλεκτρονικός" συμπλέκτης της Honda δεν είναι ηλεκτρονικός ούτε συμπλέκτης, όπως ίσως διαβάσετε  αλλού, αλλά virtual, με το λογισμικό να έχει εδώ τον πρώτο ρόλο στην προσομοίωση της συμπεριφοράς του συμπλέκτη ενός συμβατικού κινητήρα εσωτερικής καύσης.

Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά

Οι πατέντες δείχνουν το σύστημα να έχει εφαρμοστεί στο ηλεκτρικό concept Honda CR Electric Proto της HRC, την ηλεκτρική MX των Ιαπώνων με τους μηχανικούς της Honda να έχουν σκεφτεί κάθε μικρή λεπτομέρεια για να φέρουν την αίσθηση που λαμβάνει ο αναβάτης πιο κοντά σε εκείνη μιας συμβατικής μοτοσυκλέτας. 

Στα αριστερά του τιμονιού βλέπουμε να υπάρχει κανονικά μανέτα μόνο που δεν ενώνεται φυσικά με συμπλέκτη, αφού ο τελευταίος όπως είπαμε δεν υπάρχει. Αυτό που κάνει η μανέτα είναι να ελέγχει τη ροή του ρεύματος ανεξάρτητα από το πόσο περιστρέφει ο αναβάτης το δεξιό γκριπ, όπως δηλαδή ελέγχει τη ροπή που φτάνει στον πίσω τροχό ένας συμβατικός συμπλέκτης.

Στις πατέντες η Honda πάει και ένα βήμα παραπέρα με την εγκατάσταση μικρών ηλεκτρικών μοτέρ στο τιμόνι για τη δημιουργία τεχνητών κραδασμών ώστε η αίσθηση που έχει ο αναβάτης να είναι ακόμη πιο κοντά σε εκείνη μιας συμβατικής μοτοσυκλέτας όταν χειρίζεται τη μανέτα του συμπλέκτη και του "γκαζιού".

Αυτό που επίσης έχει μεγάλη σημασία, και ο εικονικός συμπλέκτης της Honda προσπαθεί να προσομοιώσει, είναι να δίνει τη δυνατότητα στον αναβάτη να "στροφάρει" τον κινητήρα και έπειτα να απελευθερώνει τη μανέτα για γρήγορες "συμβατικές" εκκινήσεις, οι οποίες τουλάχιστον στους αγώνες παίζουν μεγάλο ρόλο. 

Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά

Η ιαπωνική εταιρεία έχει ήδη πειραματιστεί στην πράξη τοποθετώντας συμβατικό συμπλέκτη και βολάν στην ηλεκτρική της trial μοτοσυκλέτα, για βελτίωση της ισορροπίας μέσω της μεγάλης περιστρεφόμενης μάζας του βολάν, αφού δεν υπάρχει κάτι που να περιστρέφεται σε έναν ηλεκτρικό κινητήρα όταν η μοτοσυκλέτα δεν κινείται, αλλά και για έξτρα ώθηση-κλωτσιά από χαμηλά όταν ο αναβάτης επιθυμήσει κάτι τέτοιο για να ξεπεράσει ένα εμπόδιο. Με το νέο ηλεκτρονικό της σύστημα θέλει να το κάνει αυτό χωρίς βολάν και φυσικό συμπλέκτη.

Το σύστημα θα μπορούσε να έχει εφαρμογή και σε μοτοσυκλέτες δρόμου μαζικής παραγωγής προσφέροντας τις υπηρεσίες του τόσο σε περιβάλλον πόλης όσο και στην εκτός δρόμου οδήγηση.

Virtual συμπλέκτης για ηλεκτρικά

Πηγή: MCNA