BMW: Πατέντες για χειρόφρενο ενσωματωμένο στον άξονα που πιθανόν θα φέρει immobilizer

Με τρεις διαφορετικούς τρόπους η δυνατότητα εφαρμογής
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

19/10/2022

Η ιδέα του χειρόφρενου στις μοτοσυκλέτες δεν είναι νέα. Σύγχρονες μοτοσυκλέτες όπως το Honda Africa Twin στην έκδοση DCT, τα σκούτερ της BMW εκτός της σειράς των 400 κ. εκ. και πολλά ακόμη δίκυκλα με αυτόματη μετάδοση την χρησιμοποιούν. Ωστόσο στα προαναφερθέντα παραδείγματα πρόκειται ουσιαστικά για μία πρόσθετη δαγκάνα που με μηχανικό τρόπο πιάνει στο φρένο μετά από εντολή του αναβάτη.

Στην προκειμένη περίπτωση όμως οι πατέντες αφορούν ένα σύστημα το οποίο θα εφαρμόζει στον άξονα τελικής μετάδοσης, τον οποίο παραδοσιακά χρησιμοποιεί η BMW σε πολλά από τα μοντέλα της.

Η ιδέα προέρχεται από τον εργαζόμενο της εταιρείας, Thomas Ringholz. Σύμφωνα με αυτή ένα επιπλέον σύστημα πέδησης βρίσκεται τοποθετημένο στο σύστημα αρθρώσεων πίσω από τα γρανάζια μετάδοσης. Με τη χρήση σιαγώνων ή ενός ιμάντα πέδησης το σύστημα θα σφίγγει υδραυλικά πάνω στον άξονα αποτρέποντάς τον να κινηθεί. Η πρώτη σκέψη είναι πως δεν θα είναι δυνατή η ενεργοποίησή του κατά τη διάρκεια της οδήγησης, παρά μόνο όταν η μοτοσυκλέτα είναι σταθμευμένη.

Για ακόμη μεγαλύτερη ασφάλεια υπάρχει η πρόβλεψη να γίνεται η εμπλοκή του με την διαμεσολάβηση immobilizer, ενώ για την εφαρμογή του συστήματος υπάρχουν τρεις διαφορετικές επιλογές. Πρώτη στην λίστα είναι μηχανικά μέσω ντίζας και αντίστοιχης μανέτας στο τιμόνι. Με τον τρόπο αυτό ο αναβάτης θα μπορεί να το ενεργοποιήσει με αμεσότητα όταν παρκάρει και να το απενεργοποιήσει χωρίς να είναι απαραίτητο να γυρίσει τον διακόπτη. Καλό αυτό για τις περιπτώσεις που θέλεις να σπρώξεις την μοτοσυκλέτα ή να την μανουβράρεις μπρος-πίσω σβηστή. Η επόμενη λύση είναι ηλεκτρομαγνητικά, όπου ξανά η παρέμβαση του αναβάτη είναι αναγκαία, ώστε να δώσει την εντολή, αλλά σε αυτή την περίπτωση θα υπάρχει ένας σερβομηχανισμός που θα παρεμβάλλεται. Κάτι τέτοιο βέβαια προσθέτει βάρος και πολυπλοκότητα. Τρίτη και τελευταία λύση είναι η αυτόματη λειτουργία. Σε αυτή την περίπτωση το σύστημα θα μπλοκάρει τον άξονα αυτόματα μόλις η μοτοσυκλέτα παρκάρει και σταματήσει κάθε κινησή της, δίνοντας ένα μικρό χρονικό περιθώριο αντίστοιχο ίσως με τον χρόνο που παραμένουν ανοικτά τα φώτα ώστε ο αναβάτης να απομακρύνεται με ασφάλεια από το σημείο που την έχει παρκάρει.

Η αυτόματη λειτουργία που εμπλέκει τους αισθητήρες της μοτοσυκλέτας, μπορεί να αφαιρεί την ουσία της έννοιας «χειρόφρενο» από το σύστημα αλλά ανοίγει το παράθυρο και για άλλες χρήσεις, συνδυαστικά των συμβατικών φρένων, όπως σε περιπτώσεις που ανιχνεύεται έντονη πίεση στην μανέτα και υψηλή ταχύτητα με το σύστημα να αυξάνη την δύναμη των φρένων. Η μοτοσυκλέτα μπορεί να αποφασίζει τότε την εμπλοκή του συστήματος, σε συνδυασμό με την ECU που είναι σε θέση να αποφασίζει για το μέγεθος του φρένου κινητήρα, ενεργώντας απευθείας στο άνοιγμα των βαλβίδων ανεξάρτητα της γκαζιέρας και πάντα σε συνδυασμό με τις ρυθμίσεις του αναβάτη.

Μπορεί επίσης να γίνει ένα ένα πιο άμεσο hill assist για την βοήθεια του αναβάτη να ξεκινήσει σε έντονες ανωφέρειες, ενώ θα απενεργοποιείται με τη χρήση του γκαζιού, όπως ακριβώς συμβαίνει και τώρα που το βοήθημα αυτό είναι ένας απλός αλγόριθμος που παίρνει δεδομένα από την IMU και διατάζει το πίσω φρένο.

Επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν δικλείδα ασφαλείας σε περίπτωση που το αρθρωτό σύστημα του άξονα έχει κάποιο πρόβλημα, προκειμένου να αποφευχθεί ένα ενδεχόμενο ατύχημα.

Το πρώτο μοντέλο που είναι πιο πιθανό να έχει ένα τέτοιο σύστημα, είναι το R18. Αυτή τη στιγμή είναι η από τις βαρύτερες μοτοσυκλέτες στην γκάμα της BMW και με σημαντικά αποθέματα ροπής, κάνοντας το σύστημα αυτό να βρίσκει την πιο πρακτική εφαρμογή του ώστε να βοηθήσει τον αναβάτη, ειδικά σε ανισόπεδες επιφάνειες με έντονη κλίση. O εκτεθειμένος στην θέα άξονάς του κάνει τα πράγματα ακόμη πιο εύκολα για την τοποθέτηση του συστήματος. Πάνω σε αυτόν άλλωστε, μοιάζει να είναι βασισμένα τα σχέδια που το απεικονίζουν.

Δεν αποκλείεται αργότερα να δούμε κάτι αντίστοιχο και σε άλλα μοντέλα της BMW που λειτουργούν με άξονα τελικής μετάδοσης.

Λύσεις με αρθρωτό σύστημα πέδησης, χρησιμοποιούνται από τους Γερμανούς (και όχι μόνο) ήδη από τη δεκαετία του 1920 με χαρακτηριστικό παράδειγμα το BMW R 42. Ενώ εφαρμογή έχει δει και σε αγωνιστικές μοτοσυκλέτες της εταιρείας. Ωστόσο σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις δεν χρησιμοποιούνταν ως χειρόφρενο, αλλά ως το φρένο πέδησης με τη χρήση μοχλού στα δεξιά της μοτοσυκλέτας. Σε κάθε περίπτωση είναι κάτι που η BMW έχει δοκιμάσει στο παρελθόν και συγκεκριμένα για το R18 προσδίδει και μία νότα πιστότητας με την εποχή που πρεσβεύει.

Η Παγκόσμια Πρωταθλήτρια Suzuki RG500 του Barry Sheene στο σφυρί

Η μοτοσυκλέτα του δεύτερου και τελευταίου Παγκοσμίου Τίτλου του Βρετανού θρύλου
Suzuki RG500 Gamma Barry Sheene
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

3/3/2026

Η Suzuki RG500 XR14 με την οποία ο Βρετανός θρύλος των αγώνων μοτοσυκλέτας Barry Sheene κατέκτησε τον δεύτερο Παγκόσμιο τίτλο του το 1977, βγαίνει σε δημοπρασία στις 26 Απριλίου από τον Οίκο Bonhams στο Spring Stafford Sale, σε τιμή… λογική θα λέγαμε για τη συλλεκτική της αξία.

Η μοτοσυκλέτα του τίτλου του Sheene ήταν σχεδόν άφαντη όσον αφορά στην αγορά συλλεκτικών μοντέλων για σχεδόν 40 χρόνια, καθώς βρίσκεται στην ιδιοκτησία του τρέχοντος συλλέκτη από το 1987. Η μοτοσυκλέτα δίδεται σε “as last raced” κατάσταση, που σημαίνει πως χρήζει ριζικής αναπαλαίωσης αν ο νέος της ιδιοκτήτης θελήσει να τη δει να βγάζει και πάλι λευκό καπνό από τα 4 τελικά της.

“Η πώληση της RG500 του Barry Sheene είναι μια πραγματικά μοναδική ευκαιρία”, δήλωσε ο Ben Walker, Διευθυντής Διεθνούς Τμήματος Συλλεκτικών Μοτοσυκλετών της Bonhams. “Μοτοσυκλέτες αυτού του επιπέδου σπάνια εμφανίζονται, πόσο μάλλον μια που ανήκε στον αείμνηστο μεγάλο Barry Sheene.”

Sheene

Η μοτοσυκλέτα φέρει τον αριθμό πλαισίου 1201 και τον κινητήρα RR1202RG500, επιβεβαιώνοντας την αυθεντικότητα της ως μοτοσυκλέτα του 1977. Τα σωζόμενα σύγχρονα εργοστασιακά αρχεία αγώνων της Suzuki καταγράφουν μόνο δύο πλαίσια XR14 που χρησιμοποιήθηκαν από τον Sheene εκείνη τη σεζόν: τα πλαίσια 1201 και 1202, με τρεις κινητήρες -1201, 1202 και 1204.

Barry Sheene

Καβάλα στη συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα ο Sheene ήταν ο απόλυτος κυρίαρχος στη σεζόν του 1977, αντιμετωπίζοντας την εργοστασιακή ομάδα της Yamaha με τους έτερους θρύλους Giacomo Agostini, Johnny Cecotto και Steve Baker.

Κατά τη διάρκεια εκείνης της χρονιάς, ο Sheene κέρδισε 6 από τους 11 γύρους, τερμάτισε δεύτερος και έκτος σε άλλους δύο, και στέφθηκε για 2η -και τελευταία- φορά Παγκόσμιος Πρωταθλητής. Ο Βρετανός κατέκτησε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα τερματίζοντας με μεγάλη βαθμολογική διαφορά μπροστά από τον δεύτερο στην κατάταξη, Baker.

Barry Sheene

Επιπλέον, η νίκη του Sheene στο Βελγικό GP του 1977 κατεγράφη ως το ταχύτερο Grand Prix στην ιστορία, με τη μέση ταχύτητα αγώνα του αναβάτη του RG να βρίσκεται στα… 217,369 χλμ/ώρα! Την επόμενη χρονιά, η διαδρομή στο Spa-Francorchamps αντικαταστάθηκε από μια μικρότερη και ασφαλέστερη πίστα, γεγονός που σημαίνει ότι το ρεκόρ του Sheene θα παρέμενε ακατάρριπτο!

Barry Sheene

Πέρα από τις αγωνιστικές του δάφνες και την εκρηκτική του προσωπικότητα, ο Sheene ξεχώρισε και για έναν διαφορετικό αγώνα που έδωσε, για την αυξημένη ασφάλεια των αναβατών. Στον δεύτερο γύρο της σεζόν του 1977, που διεξήχθη στην πίστα Salzburgring, σημειώθηκε ένα σοβαρό δυστύχημα στον αγώνα των 350 κ.εκ., με τον Hans Stadelmann να χάνει τη ζωή του, και με τους  Johnny Cecotto, Dieter Braun και Patrick Fernandez να τη γλιτώνουν με σοβαρούς τραυματισμούς. Η έλλειψη ιατρικών εγκαταστάσεων στον χώρο επιδείνωσε την κατάσταση και αποκάλυψε την αδιαφορία και την ψυχρότητα των διοργανωτών απέναντι στην ασφάλεια των ανταγωνιστών. Ο Sheene και οι περισσότεροι αναβάτες της κατηγορίας 500 αρνήθηκαν να αγωνιστούν, παρά την προσφορά των διοργανωτών να πληρωθούν διπλάσια από την κανονική αμοιβή εκκίνησης. Για τις ενέργειές του, η FIM εξέδωσε επίσημες προειδοποιήσεις ειδικά προς τον Sheene αλλά και προς άλλους αναβάτες.

Barry Sheene

Η RG500 που θα βγει στο σφυρί στη δημοπρασία του βρετανικού οίκου διατηρεί την εμβληματική κόκκινη, κίτρινη και λευκή βαφή της Suzuki, μαζί με τον κίτρινο-μαύρο αριθμό 7, τον τυχερό αριθμό του Sheene. Με τον εμβληματικό square four κινητήρα και τέσσερις εξατμίσεις, συμβατικό πιρούνι, ατσάλινο σωληνωτό πλαίσιο και δυο δίσκους στα φρένα μπροστά με… μονοπίστονες (!) δαγκάνες, η εργοστασιακή μοτοσυκλέτα της δημοπρασίας παραμένει πιστή στην αυθεντική αγωνιστική της μορφή. Κομπλέ με τους χορηγούς στο φαίρινγκ: Texaco-Heron, Champion, Forward Trust, Michelin, Brut, Faberge στην ουρά, και με τα αυτοκόλλητα Team Titan, Hamamatsu.

Και μιας και πιάσαμε τους χορηγούς απολαύστε την σουρεαλιστική τηλεοπτική διαφήμιση που είχε γυρίσει τότε ο Barry Sheene, προωθώντας την κολόνια Brut, κάνοντας… ντους με αυτήν!

RG 500

Η μοτοσυκλέτα προσφέρεται χωρίς όριο τιμής και σύμφωνα με Βρετανούς εκτιμητές αναμένεται να φτάσει περίπου στις 160.000–200.000 βρετανικές λίρες, δηλαδή κοντά στα 184.000–230.000 ευρώ με την τρέχουσα ισοτιμία. Γνώμη μας είναι πως μια τέτοια μοτοσυκλέτα θα έπρεπε να πωληθεί σε πολύ υψηλότερη τιμή, ενώ αναμένουμε να δούμε αν και οι συλλέκτες θα έχουν την ίδια άποψη.

Sheene

Σημειώστε τέλος πως φέτος συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον πρώτο τίτλο του Sheene το 1976, και οι εορτασμοί περιλαμβάνουν μοναδικά γεγονότα στο Goodwood, όπου δεκάδες αγωνιστικές μοτοσυκλέτες από την καριέρα του Βρετανού Πρωταθλητή θα εμφανιστούν ζωντανά στην πίστα.