BMW - Τέλος στα "τσιγκελωτά μουστάκια" θέλουν να βάλουν οι Βαυαροί

Νέες πατέντες δείχνουν φαίρινγκ για superbike χωρίς αεροτομές
BMW Motorrad πατέντα αεροδυναμική αεροτομές 2025
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

3/1/2025

Οι ολοένα και μεγαλύτερες αεροτομές στα superbike μπορεί να έχουν σημαντικά οφέλη στη συμπεριφορά τους όμως λειτουργούν αντιστρόφως ανάλογα στον τομέα της αισθητικής και η BMW προσπαθεί να βρει λύση και σε αυτόν τον τομέα.  

Τα αεροδυναμικά βοηθήματα έχουν μπει για τα καλά στην κορυφαία κατηγορία των superbikes και από τους αγώνες μεταφέρονται και στις μοτοσυκλέτες παραγωγής, οι οποίες έχουν αρχίσει να μοιάζουν όλο και περισσότερο με... διπλάνα του 1ου ΠΠ. 

Με λίγα λόγια η αισθητική έχει αρχίσει να πηγαίνει περίπατο σε μία κατηγορία μοτοσυκλέτας που επηρεάζεται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη από τις εξελίξεις που οδηγούν σε αυξημένη συνολική απόδοση -αφού ο στόχος είναι η νίκη στους αγώνες. Ωστόσο αυτή η κατηγορία τα προηγούμενα χρόνια έχει καταφέρει να μας δώσει μερικές από τις ομορφότερες μοτοσυκλέτες όλων των εποχών και αυτό φαίνεται πως επιδιώκει να (ξάνα)κάνει η BMW παρά την έλευση των αεροδυναμικών βοηθημάτων που είναι από τα μεγαλύτερα στα δικά της superbikes.

BMW Motorrad πατέντα αεροδυναμική αεροτομές 2025
Οι αεραγωγοί στο κάτω μέρος της καρίνας στην πατέντα της BMW

Σύμφωνα και με τις πατέντες που έχουν δει τα φώτα της δημοσιότητας τον τελευταίο καιρό, οι Βαυαροί το ψάχνουν γενικότερα με την αεροδυναμική απόδοση των μοτοσυκλετών τους προσπαθώντας να αυξήσουν την κάθετη δύναμη που ασκείται στα ελαστικά και να μειώσουν παράλληλα την αεροδυναμική αντίσταση (drag) περιορίζοντας τα εμφανή αεροδυναμικά βοηθήματα ή τουλάχιστον το μέγεθός τους.

Στην αρχή της χρονιάς που μας πέρασε οι Βαυαροί κατέθεσαν προς κατοχύρωση πατέντες για ένα "κρυφό" σύστημα αεραγωγών που βρίσκεται κάτω από το εμπρός μέρος της καρίνας. Το σύστημα λειτουργεί μέσω της διαφοράς πίεσης που δημιουργείται στις δύο πλευρές της μοτοσυκλέτας όταν αυτή βρίσκεται υπό κλίση και επί της ουσίας "ρουφά" τη μοτοσυκλέτα προς το έδαφος αυξάνοντας έτσι την πρόσφυση των ελαστικών. 

Κάτι παρόμοιο δηλαδή με αυτό που κάνει ήδη η Aprilia με την εξωτική RSV4 X ex3ma των 230 ίππων, η οποία χρησιμοποιεί τη σχεδίαση των πλαϊνών τμημάτων του φαίρινγκ για να το πετύχει, αξιοποιώντας τα "μαθήματα" που έχει πάρει στο MotoGP.

Τώρα νέες πατέντες των Βαυαρών δείχνουν την προσπάθεια που κάνουν για να μειώσουν την αεροδυναμική αντίσταση μιας μοτοσυκλέτας εκμεταλλευόμενοι καλύτερα τη ροή του αέρα γύρω από το σώμα της.

Στις νέες πατέντες η BMW παρουσιάζει "οπές" στο φαίρινγκ εκατέρωθεν της ζελατίνας, λίγο πιο μπροστά από τα χέρια του αναβάτη όταν αυτά κρατούν τα κλιπόν. Στόχος αυτών των οπών είναι να κατευθύνουν πιο ομαλά τον αέρα γύρω από τον αναβάτη μειώνοντας έτσι την αεροδυναμική αντίσταση χωρίς τη χρήση μικρών σπόιλερ στην άκρη του φέρινγκ, τα οποία θα μεγάλωναν παράλληλα και τη μετωπική επιφάνεια της μοτοσυκλέτας. 

Κυρίαρχο ρόλο στην αξιοποίηση των οπών παίζει ο μεγάλος κεντρικά τοποθετημένος αεραγωγός στο φαίρινγκ, εκεί όπου συνήθως βρίσκεται το ram air. Ο αέρας που περνά από εκεί με μεγάλη ταχύτητα ανακατευθύνεται προς τα χέρια του αναβάτη και βγαίνει από τις μικρές οπές του φαίρινγκ προς τα πάνω σε γωνία 90 μοιρών. Έτσι μπορεί να μειωθεί η αεροδυναμική αντίσταση ή να αυξηθεί σημαντικά η κάθετη δύναμη που ασκείται με μικρό αναλογικά κόστος σε αεροδυναμική αντίσταση.

Η εκμετάλλευση της ροής του αέρα από την BMW με αυτόν τον τρόπο εξομοιώνει επί της ουσίας τη λειτουργία της πτέρυγας Gurney, που πήρε το όνομά της από τον εφευρέτη της Dan Gurney. Ως αγωνιζόμενος, μηχανικός αλλά και ιδιοκτήτης ομάδας, ο Αμερικανός που απεβίωσε το 2018 σε ηλικία 86 ετών, είναι σε γενικές γραμμές άγνωστος στο κόσμο των δύο τροχών. Όχι όμως και στα αυτοκίνητα που θεωρείται μεγάλη μορφή παγκοσμίως -πέρασε και από τη Formula 1, κέρδισε και το Le Mans. Εκτός από την πτέρυγα Gurney "ευθύνεται" και για μια αγωνιστική παράδοση που ξεκίνησε ο ίδιος και είναι το κούνημα της σαμπάνιας και τοπ σπρέι που ακολουθεί από τους αγωνιζόμενους πάνω στο βάθρο!

Αρκετά όμως με τον Gurney, ας γυρίσουμε στην πτέρυγά του, η οποία εξακολουθεί να δίνει το "παρών" στους αγώνες -και στη Formula 1- παρόλο που είναι σχεδόν "αόρατη". Επί της ουσίας πρόκειται για ένα μικρό χείλος που τοποθετείται στο πίσω μέρος μιας αεροτομής και την τρέχει από τη μία άκρη μέχρι την άλλη σε γωνία 90 μοιρών προσφέροντας τα οφέλη για τα οποία μιλήσαμε νωρίτερα. 

Η BMW μάλιστα αναφέρει στις σχετικές πατέντες ότι το σύστημα αεραγωγών και οπών θα μπορούσε να τοποθετηθεί και σε άλλα σημεία του φαίρινγκ (π.χ. στα πλαϊνά) και να αξιοποιηθεί για την αύξηση της πρόσφυσης, με τα ανοίγματα των αεραγωγών να ελέγχονται ηλεκτρονικά και ανάλογα με το ζητούμενο, ως ένα ενεργό σύστημα αεροδυναμικής βελτίωσης. Το φαίρινγκ θα μπορούσε παράλληλα να είναι πιο στενό μειώνοντας την μετωπική επιφάνεια.

Για να δούμε τι από όλα αυτά θα μπορούσε να φτάσει στις μοτοσυκλέτες παραγωγής της BMW και να βάλει τέλος στα "μουστάκια" τους που γίνονται όλο και μεγαλύτερα.

Yamaha: Κατέθεσε πατέντα για ψαλίδι μεταβλητής γεωμετρίας

Ρυθμιζόμενο εν κινήσει ψαλίδι - Καλύτερη πρόσφυση και συμπεριφορά σε κάθε συνθήκη
Yamaha Swing Arm Patent
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/2/2026

Μέσα από μια νέα πατέντα, η Yamaha αποκαλύπτει μια ριζοσπαστική ιδέα όπου το ψαλίδι της μοτοσυκλέτας αλλάζει γεωμετρία ανάλογα με τις συνθήκες, προσαρμοζόμενο στις απαιτήσεις επιτάχυνσης, φρεναρίσματος και κλίσης.

Η γεωμετρία και η ακαμψία του ψαλιδιού αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς στον σχεδιασμό πλαισίου, ειδικά στον κόσμο των αγώνων όπου κάθε χιλιοστό και κάθε βαθμός παραμόρφωσης μπορεί να μεταφραστεί σε χρόνο στην πίστα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις για μέγιστη ταχύτητα στα ευθύγραμμα τμήματα της πίστας συγκρούονται με εκείνες για σταθερότητα και αίσθηση στο μέσο της στροφής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να λύσει η Yamaha με την πατέντα ενός ψαλιδιού μεταβλητής γεωμετρίας.

Τα τελευταία χρόνια, τα MotoGP έχουν δείξει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η αλλαγή στη γεωμετρία. Τα συστήματα ρύθμισης ύψους εμπρός και πίσω (ride height devices), που ξεκίνησαν ως απλές μηχανικές διατάξεις holeshot για τις εκκινήσεις, κλειδώνοντας προσωρινά τη μπροστινή ανάρτηση στη χαμηλή θέση της, χαμηλώνοντας έτσι το κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας και αποτρέποντας τις ανυψώσεις του εμπρός τροχού στα πρότυπα των συσκευών που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στoυς off-road αγώνες, εξελίχθηκαν σε ενεργοποιητές που χαμηλώνουν τη μοτοσυκλέτα στην έξοδο των στροφών, αυξάνοντας την πρόσφυση και περιορίζοντας τις σούζες. Παρότι τα μπροστινά συστήματα ride height απαγορεύτηκαν από το 2023 και όλα τα αντίστοιχα συστήματα θα απαγορευτούν πλήρως το 2027, η πατέντα της Yamaha δείχνει πού θα μπορούσε να φτάσει αυτή η τεχνολογία αν υπήρχε η σχετική ελευθερία.

Yamaha Swing Arm Patent

Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα

Στις σημερινές μοτοσυκλέτες MotoGP, το πίσω σύστημα ride height λειτουργεί μέσω ενός υδραυλικού "άξονα" που αντικαθιστά έναν από τους συνδέσμους της ανάρτησης. Όταν ο αναβάτης χρησιμοποιήσει το σχετικό χειριστήριο στην επιτάχυνση, το σύστημα "κλειδώνει" το πίσω μέρος χαμηλά για μέγιστη πρόσφυση, ενώ στο φρενάρισμα απελευθερώνεται ώστε το πίσω μέρος να σηκωθεί ξανά για καλύτερη είσοδο στη στροφή.

Η Yamaha όμως προχωρά πολύ πιο πέρα. Στη νέα πατέντα, το υδραυλικά κινούμενο στοιχείο δεν βρίσκεται στους συνδέσμους της ανάρτησης, αλλά μέσα στο ίδιο το ψαλίδι. Το ψαλίδι χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια άρθρωση στο κέντρο του. Το εμπρός τμήμα συνδέεται κανονικά με την ανάρτηση, ενώ το πίσω τμήμα, όπου και βρίσκεται ο τροχός, μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα πάνω ή κάτω μέσω του υδραυλικού μηχανισμού.

Το υδραυλικό στοιχείο ενεργοποιείται ωθώντας ένα έκκεντρο που αλλάζει το μήκος και τη γωνία του κάτω τμήματος του ψαλιδιού, επιτρέποντας στη γεωμετρία να μεταβάλλεται δυναμικά, με την περιστροφή γύρω από τον άξονα της άρθρωσης, ανάλογα με το αν η μοτοσυκλέτα επιταχύνει, στρίβει ή φρενάρει.

Yamaha Swing Arm Patent

Μακριά από τους αγώνες ή την παραγωγή

Σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα ride height, η πατέντα της Yamaha περιγράφει ένα σύστημα που ελέγχεται από ηλεκτρονικό ενεργοποιητή και αισθητήρες διαδρομής και φορτίου. Το σύστημα διαβάζει τι κάνει η μοτοσυκλέτα - αν δηλαδή επιταχύνει, αν βρίσκεται υπό κλίση ή αν επιβραδύνει - με την χρήση μιας αδρανειακής μονάδας ελέγχου (IMU) και προσαρμόζει ανάλογα τη γεωμετρία του ψαλιδιού σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό το επίπεδο ηλεκτρονικού ελέγχου δεν είναι επιτρεπτό υπό τους τρέχοντες κανονισμούς των MotoGP (πόσο μάλλον του WSBK, που στηρίζεται σε μοντέλα παραγωγής), κάτι που δείχνει ότι η πατέντα δεν στοχεύει άμεσα σε αγωνιστική εφαρμογή, αλλά μάλλον σε πειραματική έρευνα και συλλογή δεδομένων. Η Yamaha προσπαθεί να κατανοήσει τα οφέλη μιας μοτοσυκλέτας αν το ψαλίδι της πάψει να είναι ένα στατικό εξάρτημα και γίνει ένα δυναμικά προσαρμοζόμενο στοιχείο.

Yamaha Swing Arm Patent

Η ίδια η πατέντα αναφέρεται επίσης στις δυνάμεις της αλυσίδας κατά την επιτάχυνση και την επιβράδυνση και στο πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί για βελτιστοποίηση της πρόσφυσης και της σταθερότητας.

Υπερβολικά πολύπλοκο; Σχεδόν σίγουρα. Όμως, ακόμη και αν δεν δούμε ποτέ ένα τέτοιο ψαλίδι σε αγωνιστική ή παραγωγής μοτοσυκλέτα, τα δεδομένα που μπορεί να συλλέξει η Yamaha από μια τέτοια ιδέα ίσως επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται και θα εξελίσονται τα πλαίσια του μέλλοντος.