Dakar 2019: Ο παραπληγικός αναβάτης που αγωνίζεται κανονικά!

Παράδειγμα ψυχής καθώς αγωνίζεται για την καλύτερη θέση!
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

7/1/2019

Τεράστια αποθέματα δύναμης διαθέτει ο Nicola Dutto καθώς συμμετέχει στο φετινό Dakar, ενώ από το 2010 είναι παραπληγικός, κάτι που όμως δεν τον έχει σταματήσει από το να αγωνίζεται. Δύο χρόνια μετά το ατύχημά του, το 2012, ο Nicola κατάφερε να επιστρέψει στους χωμάτινους αγώνες, με την διευκρίνιση πως πρόκειται για μοτοσυκλέτα, καθώς ήδη από το 2011 είχε αρχίσει να αγωνίζεται με αυτοκίνητο. Οι γιατροί μπορεί να είχαν ήδη ξεκαθαρίσει πως δεν υπήρχε περίπτωση να ανακτήσει την κινητικότητά του στα κάτω άκρα, εξαιτίας του μεγέθους της ζημίας που είχε υποστεί κατά τον τραυματισμό του, ωστόσο δεν έδιναν την συγκατάθεσή τους να αγωνιστεί, από την στιγμή που οι κραδασμοί και οι ταλαντώσεις μπορούσαν να επιφέρουν ακόμα μεγαλύτερη ζημιά στην σπονδυλική του στήλη. Πόσο μάλιστα με μοτοσυκλέτα που την οδηγεί καθιστός, μην έχοντας την δυνατότητα να στηριχτεί στους μαρσπιέδες.

Ο Nicola όμως δεν το έβαλε κάτω και προσάρμοσε την KTM με ειδικό κάθισμα, καθώς και προστασία στα πόδια, δημιουργώντας κάγκελα σύμφωνα με τις ανάγκες του. Σταδιακά βελτίωσε τον σχεδιασμό του, συμμετέχοντας σε πολλά Rally ανά τον κόσμο, έχοντας πάντα στο πλευρό του τους επίσης αγωνιζόμενους και φίλους, ώστε να τον βοηθήσουν να σηκωθεί σε περίπτωση πτώσεις. Το πρόβλημα του Nicola ήταν ανέκαθεν αυτό, το γεγονός πως χρειαζόταν βοήθεια για να ανέβει, να κατέβει ή να σηκώσει την μοτοσυκλέτα του. Πόσο μάλιστα σε αγωνιστική χρήση στο χώμα που οι πτώσεις καραδοκούν.

Έτσι και στο Dakar ο Nicola ακολουθείται από τρεις αναβάτες που πάντα ένας θα βρίσκεται δίπλα του για να τον βοηθήσει να σηκωθεί σε κάποια από τις σίγουρες –όπως λέει ο ίδιος- πτώσεις που θα έχει. Συμμετέχοντας με την υποστήριξη ομάδας, πράγμα που είναι μονόδρομος για κάθε έναν στο Dakar κι ακόμα περισσότερο για τον Nicola, ο παραπληγικός αναβάτης έχει την καρέκλα του να τον περιμένει σε κάθε τερματισμό έχοντας επίσης μεριμνήσει για όλες τις λεπτομέρειες της διαμονής και της κίνησής του, που ως τώρα στο Dakar δεν υπήρχαν και δεν υπάρχουν ανάγκες σε τέτοια κλίμακα.

Ο Nicola δεν είναι ο πρώτος παραπληγικός που παίρνει μέρος στο Dakar, αλλά ο πρώτος που το πράττει με μοτοσυκλέτα ακολουθώντας όλη την διαδρομή. Στο παρελθόν κι άλλοι αναβάτες με αυτοκίνητα έχουν αγωνιστεί στον σκληρότερο Rally, όπως ο Esteve Pujol πριν μία δεκαετία, ο φοβερός Gianluca Tassi που έθεσε τον πήχη ψηλά, ο Isidre Esteve πριν από αυτόν που εγκατέλειψε από πληγές που δημιουργήθηκαν στο σώμα του από την καταπόνηση, ενώ αξιοσημείωτη είναι η περίπτωση του Joey Evans. Ο κ.Evans υπήρξε παραπληγικός μέχρι που ένας γιατρός του συνέστησε αμέσως μετά τον αρχικό του τραυματισμό, μία περίεργη χειρουργική προσέγγιση με μικρές πιθανότητες να έχει έστω και μικρό αποτέλεσμα. Ο κ.Evans πήρε το ρίσκο και δέκα χρόνια μετά ήταν σε θέση να περπατήσει αλλά και να αγωνιστεί στο Dakar, έχοντας ανακτήσει ποσοστό κινητικότητας.

Από όλες αυτές τις περιπτώσεις όμως, ο Nicola διαφέρει καθώς τοποθετημένος στην μοτοσυκλέτα του, έχει να αντιμετωπίσει και διαφορές στην ίδια την τεχνική της οδήγησης. Καθώς δεν μπορεί να σηκωθεί όρθιος και αναγκασμένος για σωστή στήριξη της μέσης και της σπονδυλικής στήλης, που καταπονείται ιδιαίτερα, να έχει μια όρθια θέση οδήγησης τοποθετημένος αρκετά πιο πίσω, το κέντρο βάρους βρίσκεται ψηλά και όλα όσα έχει μάθει κανείς για κίνηση στο χώμα, δεν ισχύουν για τον ίδιο. Μετά από τόσα χρόνια δοκιμών και συμμετοχές σε δεκάδες Rally ανά τον κόσμο, ο Nicola έχει αναπτύξει εκ νέου την οδήγησή του στο χώμα χρησιμοποιώντας πολύ τον κορμό του και βασιζόμενος στο γυροσκοπικό φαινόμενο.

Για τον ίδιο η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι άλλη, από το να αποφύγει κάποιον τραυματισμό στην σπονδυλική στήλη εξαιτίας της καταπόνησης. Οι πτώσεις δεν τον τρομάζουν, έχοντας εμπιστοσύνη στους συνοδούς, ούτε και η απόσταση ή τα εμπόδια. Μεγαλύτερή του δυσκολία θα είναι πιστεύει η άμμος, εκεί που είναι απαραίτητο να μετακινείς το σώμα σου συνέχεια. Ωστόσο ο ίδιος θεωρεί πως έχει βρει την σωστή τεχνική και για εκεί. Πριν τον τραυματισμό του, ο Nicola αγωνιζόταν σε καθεστώς πλήρους απασχόλησης…

«Ποτέ δεν μίσησα την μοτοσυκλέτα, ποτέ δεν την απαρνήθηκα. Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που έφτασα το πάθος μου να γίνει επάγγελμα, με όλο το ρίσκο που κάτι τέτοιο επιφέρει. Όταν είμαι στην σέλα ξεχνάω πως δεν μπορώ να κουνήσω τα πόδια μου. Η μοτοσυκλέτα με έσπασε αλλά η μοτοσυκλέτα με έσωσε κιόλας».

Ετικέτες

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις