Δανία - Επαναχρησιμοποίηση εξαρτημάτων μοτοσυκλετών σε υψηλό βαθμό

Με την υψηλή φορολογία σε νέα εξαρτήματα και μοτοσυκλέτες να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

18/10/2022

Σύμφωνα με έρευνα της Niels Hansen για λογαριασμό των δανέζικων συλλόγων μοτοσυκλετιστών DMC και MCTC -μελών της F.E.M.A.- ένα μεγάλο μέρος των εξαρτημάτων των μοτοσυκλετών που βγαίνουν εκτός κυκλοφορίας επαναχρησιμοποιούνται ως ανταλλακτικά.

Στη Δανία, οι αποσυναρμολογητές μοτοσυκλετών (βλ. “μάντρες”) στέλνουν στην ανακύκλωση μόνο τα εξαρτήματα που δεν επιδέχονται επιδιόρθωση. Όλα τα υπόλοιπα αποσυναρμολογούνται και πωλούνται σε αναβάτες για επαναχρησιμοποίηση.

Η έρευνα της Niels Hansen δείχνει πως το ποσοστό επαναχρησιμοποίησης εξαρτημάτων αποσυναρμολογημένων μοτοσυκλετών είναι πολύ υψηλό. Η συλλογή και αποσυναρμολόγηση μοτοσυκλετών που δεν χρησιμοποιούνται πια βοηθά στη διατήρηση της κυκλοφορίας των μοτοσυκλετών που μπορούν να δεχθούν τα εξαρτήματα των “δωρητών” μοτοσυκλετών, με οικονομικό τρόπο. Επιπλέον, με αυτό τον τρόπο δεν χρησιμοποιούνται νέα εξαρτήματα που πρέπει να παραχθούν από πρώτες ύλες.

Αν και η Ε.Ε. έχει νόμους για τα οχήματα που έχουν φτάσει στο τέλος της ζωής τους, για τη συλλογή και καταστροφή τους, αυτοί δεν συμπεριλαμβάνουν -μέχρι σήμερα- τις μοτοσυκλέτες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχεδιάζει να αναθεωρήσει την οδηγία για το τέλος ζωής των οχημάτων (End-of-life Vehicles Directice) στις χώρες της Ένωσης, και ερευνά την ανάγκη να συμπεριλάβει και τις μοτοσυκλέτες σε αυτήν για πρώτη φορά.

Στη Δανία, η αγορά μεταχειρισμένων μοτοσυκλετών και μεταχειρισμένων εξαρτημάτων είναι σχετικά μεγάλη, λόγω της υψηλής φορολογίας στα νέα οχήματα (160% συν 25% ΦΠΑ) και στα νέα εξαρτήματα (25% ΦΠΑ). Οι επιχειρήσεις που πωλούν αποκλειστικά μεταχειρισμένα εξαρτήματα μοτοσυκλετών είναι λίγες, αλλά παράλληλα με αυτές λειτουργούν και οι λεγόμενες “μάντρες” (Breakers, ή αποσυναρμολογητές στα αγγλικά). Στην έρευνα έλαβαν μέρος εννέα τέτοιες μάντρες, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης στη χώρα, που αποτελούν το 70% περίπου των δηλωμένων αποσυναρμολογητών.

Η έρευνα έδειξε πως μόνο ότι δεν μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί καταλήγει στην ανακύκλωση μετάλλων / πλαστικών, ενώ όλα τα υπόλοιπα εξαρτήματα αγοράζονται από αναβάτες που τα χρησιμοποιούν στις μοτοσυκλέτες τους, ενώ τα περισσότερα από αυτά προέρχονται από δίκυκλα με ηλικία άνω των 10 ετών.

Βασική αιτία, της αυξημένης ζήτησης, είναι η υψηλή φορολογία, ενώ οι περισσότεροι κατασκευαστές σταματούν να παράγουν ανταλλακτικά για μοντέλα που έχουν ξεπεράσει τα 15 με 20 χρόνια από τότε που βγήκαν στην παραγωγή.

Κανένας από τους 9 επαγγελματίες που ερωτήθηκαν δεν είχαν δει μοτοσυκλέτα να πηγαίνει σε πρέσα διαλυτηρίου, όπως ένα αυτοκίνητο.

Αντίστοιχη φαίνεται να είναι η κατάσταση και σε μία ακόμα χώρα της Σκανδιναβικής Χερσονήσου, τη Φινλανδία. Και εκεί, σύμφωνα με δεδομένα έρευνας η οποία δημοσιεύεται από τη F.E.M.A. και έλαβε χώρα στις αρχές του έτους από την μοτοσυκλετιστική οργάνωση SMOTO, το 72% των χρησιμοποιούμενων ανταλλακτικών προέρχονται από παλαιότερες μοτοσυκλέτες.

Η FEMA πιστεύει πως οι μοτοσυκλέτες ΔΕΝ θα πρέπει να συμπεριληφθούν στη νέα οδηγία της Ε.Ε. για το τέλος ζωής των οχημάτων. Διαβάστε ΕΔΩ την πλήρη άποψη της FEMA στο θέμα.

Σύμφωνα με τη FEMA, η συμπερίληψη των μοτοσυκλετών στην οδηγία του τέλους ζωής των οχημάτων της Ε.Ε. θα μπορούσε να αποδειχτεί σοβαρή απειλή για τις ιστορικές μοτοσυκλέτες.

Αν τώρα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει να συμπεριληφθούν οι μοτοσυκλέτες στην νέα οδηγία για τα οχήματα που φτάνουν στο τέλος της ζωής τους, η FEMA ζητά από την Ε.Ε. να εξασφαλίσει τη δυνατότητα της αποσυναρμολόγησης με στόχο την επαναχρησιμοποίηση των εξαρτημάτων σε μια κυκλική οικονομία.

Παράλληλα, αν η Ε.Ε. συμπεριλάβει τις μοτοσυκλέτες στην ανωτέρω οδηγία, η FEMA ζητά να εξασφαλιστεί πως με αυτό τον τρόπο δεν θα καταλήξουν σε διαλυτήρια οι ιστορικές / συλλεκτικές μοτοσυκλέτες, αντίθετα θα πρέπει είτε να συντηρούνται, είτε να αποσυναρμολογούνται με τα εξαρτήματα τους να καταλήγουν σε μοτοσυκλέτες που κυκλοφορούν.

Kράνος - Μπορεί να σώσει έναν αναβάτη και με τρόπους δεν περιμένεις [VIDEO]

Στην άλλη μεριά του Ατλαντικού, η προσφορά των μοτοσυκλετιστών βοηθάει στην εκπαίδευση πληρωμάτων πρώτων βοηθειών
Second Life Helmets
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

18/3/2026

Τα παλιά κράνη δεν είναι άχρηστα, καθώς ακόμα και έχοντας ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους, μπορούν να γίνουν εργαλεία πρακτικής εκπαίδευσης για διασώστες, πυροσβέστες, πληρώματα ασθενοφόρων και κάθε είδους προσωπικό πρώτων βοηθειών.

Δυστυχώς κάποιοι από εμάς έχουμε βρεθεί στη δυσάρεστη κατάσταση να περιμένουμε την έλευση ενός ασθενοφόρου, τραυματισμένοι στην άκρη του δρόμου μετά από τροχαίο ατύχημα. Τι συμβαίνει όμως τη στιγμή που οι τραυματιοφορείς φτάνουν επιτέλους; Ποιος είναι ο ρόλος εκείνων που φτάνουν πρώτοι στο σημείο και καλούνται να διαχειριστούν την κατάσταση; Έχουν την τεχνογνωσία για να προβούν σε αφαίρεση του κράνους, χωρίς να εκθέσουν τον τραυματία σε περισσότερο ρίσκο; Ξέρουν να αναγνωρίζουν εάν υπάρχουν συστήματα ταχείας απελευθέρωσης στο κράνος και πως αυτά ή ακόμα και τα κουμπώματα λειτουργούν;

Second Life Helmets

Δεν είναι κάτι εύκολο να εξηγήσεις μέσα από το κράνος σε δυο άγνωστους ανθρώπους που έρχονται πρώτοι φορά αντιμέτωποι μαζί σου, όπως δεν είναι εύκολο να τους πείσεις πως δεν χρειάζεται απαραίτητα ψαλίδι για να λυθεί ένα κούμπωμα κράνους Double D Ring.

Η ποικιλία στα σύγχρονα κράνη

Τα σύγχρονα κράνη δεν είναι όλα ίδια. Full-face, ανοιγόμενα, adventure, off-road, jet και modular έχουν διαφορετικές κατασκευές, μηχανισμούς, εσωτερικές επενδύσεις αλλά και συστήματα ταχείας απελευθέρωσης. Ακόμα και για έναν αναβάτη, η εξοικείωση με όλα αυτά δεν είναι κάτι δεδομένο. Πόσο μάλλον για έναν διασώστη που δεν έρχεται καθημερινά σε επαφή με τέτοιο εξοπλισμό και με κάθε διαφορετικό σχεδιασμό, είναι κάτι που να δημιουργήσει ανασφάλεια, προβληματισμό και τελικά καθυστέρηση.

Second Life Helmets

Και, σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ακόμη και λίγα δευτερόλεπτα έχουν σημασία.

Τελικά βγάζουμε το κράνος;

Η αφαίρεση του κράνους δεν είναι ποτέ η πρώτη επιλογή. Αν υπάρχει η παραμικρή υποψία τραυματισμού στη σπονδυλική στήλη, το ασφαλέστερο είναι να παραμείνει στη θέση του. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου πρέπει να βγει άμεσα, όταν ο αναβάτης δεν αναπνέει ή όταν χρειάζεται να καθαριστεί ο αεραγωγός.

Second Life Helmets

Σε αυτές τις στιγμές, η διαδικασία πρέπει να γίνει γρήγορα αλλά και σωστά. Είναι μια συγκεκριμένη και σύνθετη διαδικασία που απαιτεί συντονισμό δύο εκπαιδευμένων ατόμων και καλή γνώση της διαδικασίας και της λειτουργίας του κράνους. Εκεί ακριβώς μπαίνει ο ρόλος της πρακτικής εξάσκησης.

Second Life Helmets

Από τα άχρηστα… στην εκπαίδευση

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει αρχίσει να διαδίδεται μια απλή αλλά ιδιαίτερα χρήσιμη πρακτική, όπου οι αναβάτες προσφέρουν τα παλιά τους κράνη σε πυροσβεστικές υπηρεσίες και ομάδες άμεσης επέμβασης, ώστε να χρησιμοποιηθούν στην εκπαίδευσή τους. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι διασώστες αποκτούν πολύτιμη εμπειρία πάνω σε ποικιλία εξοπλισμού.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει προς το παρόν κάποια οργανωμένη ή ευρέως γνωστή αντίστοιχη πρωτοβουλία που να αξιοποιεί τα παλιά κράνη με αυτόν τον τρόπο. Έτσι, τα περισσότερα καταλήγουν απλώς αποθηκευμένα ή πεταμένα, χωρίς να αξιοποιείται η δυνητική εκπαιδευτική αξία τους.

Second Life Helmets

Η εξάσκηση με πραγματικό εξοπλισμό κάνει τεράστια διαφορά. Όσο περισσότερους τύπους κρανών έχουν χειριστεί οι διασώστες στην εκπαίδευση, τόσο πιο έτοιμοι είναι όταν βρεθούν μπροστά σε ένα πραγματικό ατύχημα.

Αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, ταχύτερες αντιδράσεις και, κυρίως, μικρότερο ρίσκο για τον τραυματία.

Μια μικρή κίνηση με μεγάλη αξία

Η κοινότητα της μοτοσυκλέτας ενσωμάτωνε παραδοσιακά το στοιχείο της αλληλεγγύης. Η δωρεά ενός παλιού κράνους που θα κατέληγε στα απορρίμματα, είναι ένας πολύ απλός τρόπος, να επενδύσουμε στους ανθρώπους που κάποια στιγμή μπορεί να κρατούν στα χέρια τους τη ζωή μας, ή των συνανθρώπων μας. Ακόμη κι αν στη χώρα μας δεν υπάρχει ακόμη οργανωμένος τρόπος αξιοποίησης, είναι μια ιδέα που αξίζει να ανοίξει τη συζήτηση.

Second Life Helmets

Γιατί, τελικά, η σωστή εκπαίδευση των ανθρώπων που θα βρεθούν δίπλα σε έναν τραυματία μπορεί να κάνει τη διαφορά. Και ίσως, κάπου στο μέλλον, ένα κράνος που σε προστάτευε για χρόνια, να συνεχίσει να κάνει το ίδιο, με έναν διαφορετικό πλέον τρόπο.