Δεν έχετε συναγερμό; Σταθμεύσατε σε ερημικό σημείο; Η ασφάλεια κλοπής σας ίσως να μην ισχύει

Ερμηνεία-σταθμός από τον Άρειο Πάγο για τη “βαριά αμέλεια” στον νόμο, ακυρώνει αποζημίωση σε ασφαλισμένο για κλοπή όχημα
Άρειος Πάγος - Απόφαση-σταθμός για τις ασφάλειες κλοπής οχημάτων
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

4/10/2023

Ο νόμος 2496 του 1997, που αφορά την ασφαλιστική σύμβαση, τις τροποποιήσεις της νομοθεσίας για την ιδιωτική ασφάλιση και άλλες διατάξεις, στο άρθρο 7 με τίτλο “Πραγματοποίηση του Κινδύνου - Καταβολή του Ασφαλίσματος” αναγράφονται μεταξύ άλλων τα εξής: “Ο ασφαλιστής απαλλάσσεται της υποχρέωσης προς ασφάλισμα, αν η επέλευση της ασφαλιστικής περίπτωσης οφείλεται στη μεν ασφάλιση ζημιών, σε δόλο ή σε βαριά αμέλεια.” Τώρα, μάθαμε με βούλευμα του Αρείου Πάγου τι ακριβώς σημαίνει αυτή η "βαριά αμέλεια".

Όσον αφορά στον δόλο, η ερμηνεία είναι αυταπόδεικτη, αφορώντας φυσικά απάτη του ιδιοκτήτη που έχει κανονίσει να κλαπεί το όχημα του για να εισπράξει την ασφάλεια.

Όμως η “βαριά αμέλεια” δεν διευκρινίζεται στον νόμο, και έπρεπε να φτάσει πρόσφατη υπόθεση στον Άρειο Πάγο για να ερμηνευτεί και να έχουμε πλέον μια καλύτερη εικόνα για το τι πρέπει να αποφύγει ο ιδιοκτήτης οχήματος, ώστε να αποζημιωθεί από την ασφάλεια κλοπής που έχει κάνει.

Η υπόθεση που έφτασε στον Άρειο Πάγο, αφορούσε ιδιοκτήτη Ι.Χ. ο οποίος πάρκαρε το αυτοκίνητο του το βράδυ στο ανοιχτό μη περιφραγμένο και κακά φωτισμένο πάρκινγκ της επιχείρησης εστίασης που διαθέτει. Στο σημείο δεν υπήρχε ούτε φύλακας, ούτε κάμερες ασφαλείας, η επιχείρηση έκλεισε, και το πάρκινγκ βρισκόταν σε απόσταση 1.270 μέτρων μακριά από τον πλησιέστερο οικισμό. Η περιοχή είναι ερημική, και το αυτοκίνητο δεν διέθετε συναγερμό. Κρατήστε στο μυαλό σας τις παραπάνω συνθήκες, καθώς ο συνδυασμός τους ήταν που ερμηνεύτηκε από τον Άρειο Πάγο ως “βαριά αμέλεια”.

Το επόμενο πρωί ο ιδιοκτήτης ανακάλυψε πως το αυτοκίνητο του είχε κλαπεί, κατέθεσε μήνυση κατά αγνώστων για την κλοπή και διεκδίκησε αποζημίωση από την ασφαλιστική εταιρεία στην οποία είχε ασφάλεια κλοπής.

Όμως η ασφαλιστική εταιρεία αρνήθηκε να καταβάλει αποζημίωση στον παθόντα, επικαλούμενη τον όρο της “βαριάς αμέλειας” του νόμου.

Η υπόθεση πήρε τον δρόμο της δικαιοσύνης, με το Εφετείο να αποφασίζει πως οι συνθήκες που αναφέραμε παραπάνω συνιστούν βαριά αμέλεια δίνοντας δίκιο στην ασφαλιστική εταιρεία που αρνήθηκε να αποζημιώσει τον παθόντα. Μάλιστα στο σκεπτικό της απόφασης αναφέρεται πως ο ιδιοκτήτης γνώριζε τον αυξημένο κίνδυνο της στάθμευσης στο συγκεκριμένο σημείο, καθώς ο ίδιος είχε ήδη υποστεί διάρρηξη εκεί, έχοντας αποζημιωθεί για την περίπτωση εκείνη από την ασφαλιστική εταιρεία. Στην απόφαση διαβάζουμε πως η βαριά αμέλεια αποδίδεται στον ιδιοκτήτη καθώς εκείνος “δεν κατέβαλε, με μέτρο τη συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς ασφαλισμένου, την επιμέλεια που όφειλε και μπορούσε να καταβάλει κι έτσι, από αμέλειά του, δεν προέβλεψε ότι η στάθμευση του ασφαλισμένου αυτοκινήτου του υπό τις περιστάσεις αυτές θα μπορούσε να προκαλέσει την κλοπή του, η δε παρέκκλισή του από τη συμπεριφορά του μέσου συνετού και επιμελούς ασφαλισμένου ήταν σημαντική, ασυνήθης και ιδιαιτέρως μεγάλη, καταδεικνύουσα πλήρη αδιαφορία του για τα παράνομα σε βάρος της ασφαλιστικής εταιρείας αποτελέσματά της, αφετέρου δε δικαιολογούν το συμπέρασμα ότι η από βαριά αμέλειά του συμπεριφορά του αυτή ήταν πρόσφορη, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, να προκαλέσει την κλοπή του αυτοκινήτου του, την οποία και προκάλεσε”.

Μετά την απόφαση του Εφετείου, ο παθών προσέφυγε στον Άρειο Πάγο ζητώντας την αναίρεση της απόφασης του Εφετείου, με το αιτιολογικό πως εκείνη περιείχε “αόριστες, ανεπαρκείς, αντιφατικές και πλημμελείς αιτιολογίες”. Δυστυχώς για εκείνον, ο Άρειος Πάγος συμφώνησε με το σκεπτικό του Εφετείου, βάζοντας οριστικά τέλος στις ελπίδες του ιδιοκτήτη για αποζημίωση.

Πλέον έχουμε μια καλύτερη εικόνα του τι συνιστά “βαριά αμέλεια”, και θα πρέπει όλοι όσοι ασφαλίζουν τη μοτοσυκλέτα ή το αυτοκίνητο τους για κλοπή να δώσουν προσοχή στις αποφάσεις Εφετείου και Αρείου Πάγου, ώστε να μη βρεθούν προ δυσάρεστων εκπλήξεων σε περίπτωση κλοπής. Από τη μία η απόφαση ανοίγει τον δρόμο στις ασφαλιστικές εταιρείες να αρνούνται ευκολότερα να αποζημιώσουν θύματα κλοπής μοτοσυκλετών και αυτοκινήτων, και από την άλλη θα πρέπει να γίνει επανεκτίμηση από τους ασφαλισμένους τόσο των υποχρεώσεων τους απέναντι στον νόμο, όσο και του αν αξίζει να πληρώνουν τα υπέρογκα ποσά που ζητούν οι ασφαλιστικές.

Τέλος, είναι σημαντικό να τονίσουμε πως η συγκεκριμένη περίπτωση είναι αρκετά ειδική, καθώς η βαριά αμέλεια αφορά στον συδυασμό πολλών επιβαρυντικών παραγόντων και συνθηκών, και πιστεύουμε πως αν επρόκειτο για μόνο μια-δυο από αυτές, η απόφαση θα ήταν υπέρ του. Όμως το άθροισμα της ερημικής τοποθεσίας, της απουσίας συναγερμού, της απουσίας φύλαξης και καμερών, αλλά και της γνώσης του για την παραπάνω επικινδυνότητα σου σημείου λόγω προηγούμενης διάρρηξης, δημιούργησαν ένα σαφώς αρνητικό και επιβαρυντικό κλίμα για τον ιδιοκτήτη του αυτοκινήτου, φτάνοντας ακόμα και λίγο πριν από τον δόλο -που όμως δεν μπορεί να υποστηρίξει η ασφαλιστική χωρίς αποδείξεις.

 Εκείνο που φυσικά δεν θέλει κανείς μας, είναι να δούμε τις ασφαλιστικές εταιρείες να εκμεταλλεύονται το παραπάνω γεγονός, όμως σε μία πρώτη επικοινωνία που είχαμε με δύο εκ των μεγάλων ασφαλιστικών, μας διαβεβαίωσαν πως είναι εξαιρετικά δύσκολο να επικαλεστείς την βαριά αμέλεια και ίσα - ίσα ότι πλέον δεν θα είναι ασαφής ερμεινεία και θα πρέπει να ισχύουν όλα τα παραπάνω, που ανταποκρίνονται σε μικρό ποσοστό επί του συνόλου κλοπών.

Θα θέλαμε επείσης ο Άριος Πάγος να είναι πιο συνεπής στο έργο του και να οδηγήσει εκείνους που ενεργούν κατά επάγγελμα σε πιο βαριές τιμωρίες και όχι σύντομες διακοπές στα κρατητήρια. Η αστυνόμευση είναι ελλειπής και όταν επιφέρει αποτέλεσμα η δικαιοσύνη είναι με την μεριά του θύτη. Τουλάχιστον αυτό είναι το κοινό αίσθημα που με ειδήσεις όπως αυτή, στρέφεται ακόμη περισσότερο εναντίον των θεσμών.

Απαγόρευση πατινιών για ανήλικους εξετάζει η κυβέρνηση – Αλλάζει τον νέο ΚΟΚ πριν καν κλείσει χρόνο

Πέρυσι παρουσίασαν μετά βαΐων και κλάδων τον ΚΟΚ, φέτος σχεδιάζουν να τον αλλάξουν γιατί αποδεικνύεται προβληματικός
patini
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

12/5/2026

Την 13η Ιουνίου 2025 ο νέος πολυδιαφημισμένος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως με πρωταγωνιστές τα πολύ αυστηρότερα πρόστιμα, αλλά και ρυθμίζοντας για πρώτη φορά μερικά θέματα που ως τώρα συνιστούσαν γκρίζες ζώνες, όπως η διήθηση των δικύκλων και η χρήση των λεγόμενων ΕΠΗΟ, των Ελαφριών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων.

Δεν πρόλαβε όμως να συμπληρωθεί ένας χρόνος από την έναρξη ισχύος του νέου ΚΟΚ και σήμερα βρισκόμαστε προ επείγουσας τροποποίησής του, επειδή τον τελευταίο καιρό σημειώθηκαν δύο σοβαρά ατυχήματα με μικρά παιδιά σε ηλεκτρικά πατίνια, το ένα (στην Ηλεία) δυστυχώς θανατηφόρο.

Κάπως έτσι το τελευταίο διάστημα διάφορα στελέχη της κυβέρνησης, όπως ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης και ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, μιλούν ανοικτά για την ανάγκη νομοθετικής παρέμβασης.

Το μέτρο που φαίνεται πως επεξεργάζεται η κυβέρνηση είναι η καθολική απαγόρευση χρήσης ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους, ζήτημα που ο κ. Χρυσοχοΐδης περιέγραψε ως “ιδιαίτερο και δύσκολο” καθώς έριχνε στο τραπέζι και άλλη μια διάσταση του θέματος: “αν σήμερα σε χτυπήσει ένα πατίνι ποιος θα σε αποζημιώσει; Χρειάζεται υποχρεωτική ασφάλιση”.

Το ερώτημα είναι το εξής: όταν η ίδια ακριβώς κυβέρνηση επεξεργαζόταν τον νέο ΚΟΚ πριν έναν χρόνο, δεν έβλεπε κανένα πρόβλημα με το να κυκλοφορούν στους δρόμους 12χρονοι με ηλεκτρικά πατίνια;

Ας το πιάσουμε από την αρχή. Όταν ένας γονιός επιτρέπει στο παιδί του να βγαίνει μόνο του στους δρόμους με πατίνι, η ευθύνη βαραίνει πρωτίστως τον ίδιο και καθόλου τον ΚΟΚ, ο οποίος αναφέρει καθαρά πως τα ηλεκτρικά πατίνια μπορεί να τα οδηγήσει νόμιμα οποιοσδήποτε έχει κλείσει τα 12 έτη (ΚΟΚ, άρθρο 44, παράγραφος 10).

Διότι κατά τον καινούργιο Κώδικα είναι νόμιμο, άρα θεμιτό να κυκλοφορήσει στους δρόμους ανάμεσα σε μοτοσυκλέτες, αυτοκίνητα, φορτηγά και λεωφορεία ένα μηχανοκίνητο δίκυκλο με αναβάτη που δεδομένα δεν έχει την παραμικρή ιδέα από τους κανόνες τους δρόμου, τα σήματα, τις προτεραιότητες κλπ.

Να όμως που αυτά που ήταν ψιλά γράμματα ως τη δημοσίευση του ΚΟΚ, τώρα έγιναν γιγάντιοι δυσάρεστοι τίτλοι.

Κατά τον νέο ΚΟΚ, εφόσον το πατίνι έχει τελική ταχύτητα έως 25 km/h, τότε λογίζεται ως ποδήλατο (άρθρο 4, παρ. 17) και εμπίπτει στις αντίστοιχες ρυθμίσεις, ήτοι ένα παιδί που έχει κλείσει τα 12 χρόνια του μπορεί νόμιμα να το βγάλει στον δρόμο χωρίς επιτήρηση μεγαλύτερου (άρθρο 44, παρ. 11) και με μόνη υποχρέωση να φορά κράνος (άρθρο 44, παρ. 12).

Μάλιστα η μόνη περίπτωση που απαγορεύεται να κινείται στον δρόμο είναι όταν υπάρχει διαθέσιμος ποδηλατόδρομος, ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση το πατίνι μπορεί νόμιμα να κινηθεί στο οδόστρωμα μαζί με τα υπόλοιπα μηχανοκίνητα οχήματα, αρκεί στον συγκεκριμένο δρόμο το όριο ταχύτητας να μην υπερβαίνει τα 50 km/h.

Από τα παραπάνω καθίσταται προφανές πως η κυβέρνηση τρέχει πίσω από τις εξελίξεις που η ίδια προώθησε πέρυσι και φαίνεται τώρα να προετοιμάζει (ή  μήπως τρομάζει;) το κοινό για απαγόρευση χρήσης των ηλεκτρικών πατινιών από ανήλικους. Αυτό που προλογίζουν στελέχη της κυβέρνησης σε τακτικότατη βάση στην τηλεόραση και άλλα ΜΜΕ είναι επί της ουσίας τροποποίηση του νέου ΚΟΚ, αυτού που διαφημίστηκε πως ήρθε, μεταξύ άλλων, για να ρυθμίσει και τη ζούγκλα των ΕΠΗΟ.

Το ερώτημα φυσικά είναι απλούστατο: Κανείς από το επιτελείο που επεξεργάστηκε τον ΚΟΚ δεν είχε σκεφτεί τις πιθανές συνέπειες του να επιτρέπεις σε μικρά παιδιά να βγαίνουν σε δημόσιους δρόμους με μηχανοκίνητα οχήματα; Δηλαδή το ίδιο κράτος που θεωρεί τον Έλληνα 14χρονο ακατάλληλο να χειριστεί μοτοποδήλατο (ΑΜ) και τον 16χρονο ακατάλληλο να χειριστεί δίκυκλο Α1 - σε αντίθεση με άλλους Ευρωπαίους συνομήλικούς του που έχουν αυτό το δικαίωμα στις χώρες τους - θεωρεί τον 12χρονο ικανό και έτοιμο να πάρει τους δρόμους με ΕΠΗΟ που πιάνουν 25 km/h χωρίς να έχει περάσει από την παραμικρή εκπαίδευση...

Προφανέστατα ισχύει ένα από τα δύο: είτε δεν το σκέφτηκαν ή το αγνόησαν. Γι’ αυτό τρέχουν σήμερα να μαζέψουν τα αμάζευτα μετά τα απανωτά τροχαία ατυχήματα, καθώς το κυρίαρχο κριτήριο για μια φορά ακόμη φαίνεται να είναι η δημόσια εικόνα της κυβέρνησης στα δελτία ειδήσεων.

Ας μην παραβλέπουμε πως ό,τι λέμε για τα πατίνια ισχύει και για τα ποδήλατα αφού οσαύτως λογίζονται τα ΕΠΗΟ με μέγιστη ταχύτητα από 6 ως 25 km/h κατά τον ΚΟΚ. Αν τα ατυχήματα είχαν γίνει με ποδήλατα αντί ηλεκτρικών πατινιών, θα γινόταν αυτή η συζήτηση άραγε;

Επιπλέον, οι δηλώσεις περί ασφάλισης των πατινιών ακούγονται τόσο ουτοπικές, όσο και προβληματικές. Από τη μια μιλάμε για ένα βαρύτατο πλήγμα στη σχετική αγορά (την οποία ωραιότατα τάισε η νομιμοποίηση χρήσης από μικρά παιδιά), αφετέρου έχει ενδιαφέρον να δούμε αν γίνεται νομικώς να υποχρεώνεις σε ασφάλιση οχήματα που δεν ταξινομούνται. Κι αν ανοίξει αυτό το κουτί της Πανδώρας, μετά τι; Θα ασφαλίσουμε και τα ποδήλατα, τα rollers και τα skateboards; Και πού θα μπει το όριο; Να ασφαλίζουμε και τα κουζινομάχαιρα αν είναι έτσι, όλο και κάποιος κινδυνεύει να κοπεί ετοιμάζοντας τη σαλάτα του.

Όσο για το ζήτημα του παρκαρίσματος των ηλεκτρικών πατινιών, ή μάλλον το πώς βρίσκονται πεταμένα παντού και όπως να ‘ναι, ζήτημα που επίσης φαίνεται να απασχολεί τα μάλα την κυβέρνηση, η λύση είναι απλή και δεν χρειάζεται καμιά νομοθετική πράξη. Ας κάνει η αστυνομία, ΕΛΑΣ και Δημοτική, τη δουλειά της: μάζεμα και πρόστιμα στις εταιρείες που να νοικιάζουν ή στους χρήστες που τα παρατούν.

Ο τελευταίος χρήστης είναι έτσι κι αλλιώς καταγεγραμμένος κανονικότατα μέσω της εφαρμογής με την οποία το νοίκιασε, δεν είναι κάποιος ανώνυμος τυχαίος, έχει ονοματεπώνυμο και ευθύνη για το πού και πώς το άφησε. Αν από την άλλη είναι ιδιωτικό το πατίνι, στο σπανιότατο ενδεχόμενο να βρεθεί πεταμένο σε πεζοδρόμιο η κατάσχεσή του είναι ήδη αρκετή ως τιμωρία.

Να γίνει δηλαδή ό,τι ακριβώς ξέρουν μια χαρά να κάνουν οι αρχές κάθε φορά που βγαίνουν παγανιά για μηχανές παρκαρισμένες στα πεζοδρόμια. Στα πατίνια κολλάμε τώρα;