ΕΕ: Μια πόλη χάθηκε στους δρόμους και το 2025 - Μείωση θανατηφόρων τροχαίων, όμως εκτός στόχων

Στο 3% η μείωση έναντι 2024 - Βελτίωση για Ελλάδα, έχουμε όμως πολύ δρόμο ακόμη
Ευρωπαϊκή Ένωση - Θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα 2025
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

6/4/2026

Με λιγότερα θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση έκλεισε η χρονιά που μας πέρασε έναντι του 2024, ωστόσο ο ρυθμός μείωσης είναι μικρότερος από εκείνον που έχει θέσει σαν στόχο η ΕΕ έως το 2030.

Ειδικότερα και σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Κομισιόν, το 2025 έχασαν τη ζωή τους στους δρόμους της ΕΕ 19.400 άνθρωποι. Ο αριθμός των ανθρώπων που σκοτώνονται στους δρόμους κάθε χρόνο εξακολουθεί να είναι τραγικός, αν και έναντι του 2025 χάθηκαν 580 λιγότερες ζωές. 

Αυτοί οι 19.400 συμπολίτες μας και πέρσι δεν βρίσκονταν σε κάποια εμπόλεμη ζώνη, είχαν άμεση πρόσβαση σε τρόφιμα και νερό, οπότε δεν κινδύνευαν από πείνα ή δίψα και δεν κινδύνευαν να πεθάνουν από το κρύο ή τη ζέστη σε καμία περίπτωση. Τη στιγμή που έχασαν τη ζωή τους απλά κινούνταν σε κάποιον δρόμο είτε με όχημα είτε με τα πόδια.

Τα δεδομένα της Κομισιόν προκαλούν προβληματισμό καθώς τα σχέδια της ΕΕ για μείωση των θανάτων από τροχαία κατά 50% έως το 2030, πέφτουν στο κενό -απώτερος στόχος η πλήρη εξάλειψη των θανάτων έως το 2050. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος της Ένωσης έχει σαν έτος αναφοράς το 2019 και τους 22.800 θανάτους που είχαν σημειωθεί τότε και όπως δείχνουν όλα η αποτυχία για επίτευξη αυτού του στόχου θα είναι παταγώδης.

Η Ελλάδα ήταν μεταξύ των κρατών-μελών που πέτυχαν μια από τις μεγαλύτερες μειώσεις σε ποσοστό στα θανατηφόρα τροχαία ανά εκατομμύριο κατοίκων μεταξύ 2025 και 2025. Συγκεκριμένα το ποσοστό έφτασε στο -22%, το δεύτερο υψηλότερο στην ΕΕ, και ο αριθμός των θανατηφόρων τροχαίων ανά εκατ. κατοίκων έπεσε από τους 64 στους 50. 

Ωστόσο θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας ότι η Ελλάδα έχει σταθερά από τα πλέον τραγικά σε αυτόν τον τομέα νούμερα με πάνω από 50+ θανάτους ανά εκατομμύριο, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 43 τη χρονιά που μας πέρασε. Το 2025 η Ελλάδα ήταν 6η από το τέλος στη σχετική λίστα των 30 χωρών μπροστά μόνο τις Πορτογαλία (55), Λετονία (63), Κροατία (67), Ρουμανία (68) και Βουλγαρία (71).

Ευρωπαϊκή Ένωση - Θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα 2025

Το μεγαλύτερο ποσοστό σε μείωση είχε η Εσθονία που πέτυχε το εντυπωσιακό -38% για να πέσει πολύ πιο κάτω από το μέσο όρο της ΕΕ με 31 θανάτους ανά εκατομμύριο το 2025 έναντι 50 το 2024. Στην κορυφή παραμένουν η Σουηδία και η εκτός ΕΕ Νορβηγία (ως μέλος της EFTA), οι οποίες για το 2025 είχαν 20 θανάτους από τροχαίο ατύχημα ανά εκατομμύριο κατοίκων. Αυτές οι δύο χώρες έχουν και έναν σχετικά σύγχρονο στόλο επιβατικών με μέσο όρο ηλικίας τα 11,8 και 11,4 χρόνια αντίστοιχα. 

Η Ελλάδα είναι επί σειρά ετών η πρωταθλήτρια της Ευρώπης έχοντας τον πιο γερασμένο στόλο επιβατικών αυτοκινήτων με μέσο όρο τα 17,8 έτη και αυτό παίζει τεράστιο ρόλο στην αδυναμία μείωσης των θανατηφόρων τροχαίων, αν και η Εσθονία που πέτυχε την πιο εντυπωσιακή μείωση πέρσι έχει επιβατικά με μέσο όρο ηλικίας τα 17,5 έτη!

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν για κάθε θανατηφόρο τροχαίο υπολογίζεται ότι τραυματίζονται και άλλοι πέντε άνθρωποι. Ο αριθμός θανάτων των ανδρών παραμένει σημαντικά υψηλότερος έναντι των γυναικών με 77% και 23% αντίστοιχα, ενώ τα σημαντικότερα νούμερα συγκεντρώνονται στις ηλικίες 18-24 και 65+.

Στην ΕΕ, οι οδηγοί και συνοδηγοί αυτοκινήτου αντιστοιχούν στο 44% όλων των θανάτων σε τροχαίο ατύχημα, ενώ οι μοτοσυκλετιστές στο 21%, οι πεζοί στο 18% και οι ποδηλάτες στο 9%.

Αναφορικά με τις περιοχές τα περισσότερα ατυχήματα με 53% γίνονται σε δευτερεύοντες/επαρχιακούς δρόμους, το 38% των ατυχημάτων γίνεται σε αστικές περιοχές και μόλις το 8% αφορά θανατηφόρα σε περιβάλλον αυτοκινητόδρομου. Εντός αστικού ιστού, το 70% των θανατηφόρων τροχαίων αντιστοιχεί σε ευάλωτους χρήστες των δρόμων (μοτοσυκλετιστές, πεζοί, ποδηλάτες).

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις