Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Pan America Beyond the Map, Μέρος 5ο – Από τη Σκωτία στην Ιρλανδία ο Κωνσταντίνος Μητσάκης [Gallery]

Ο Μητσάκης συνεχίζει το ταξίδι του πάνω στη σέλα της Harley-Davidson Pan America 1250 SP
cover
Από τον

Παύλο Καρατζά

19/9/2025

Ο Κωνσταντίνος Μητσάκης έφτασε από το Μπέλφαστ στο Δουβλίνο με σύμμαχό τον εξαιρετικό καιρό. Αφού μάζεψε εικόνες και πληροφορίες από την πρωτεύουσα της Ιρλανδίας, συνέχισε το ταξίδι του φτάνοντας στην Ουαλία, μέσω του πλοίου που συνδέει το Δουβλίνο με το Χόλιχεντ.

Στο Χολιχεντ ο Μητσάκης παρευρέθηκε στο μοτοσυκλετιστικό event “3th Adventure Gathering” που διοργάνωσε ο μοτοσυκλετιστής και συγγραφέας Nick Sanders. Έπειτα επιβιβάστηκε με την Harley-Davidson στο υποθαλάσσιο τρένο και βρέθηκε στην Γαλλία.

Ας δούμε παρακάτω τι μας λέει ο Κωνσταντίνος Μητσάκης στην Πέμπτη ανταπόκρισή του:

“Από το συννεφιασμένο Belfast της βρετανικής Βόρειας Ιρλανδίας, η γκρι Harley Davidson Pan America 1250 SP μάς οδήγησε κατόπιν στο Δουβλίνο (168 χλμ. νότια), την πρωτεύουσα της Ιρλανδίας. Το “Pan America Beyond the Map” έβαζε ρόδα στην 5η κατά σειρά χώρα του ευρωπαϊκού οδοιπορικού και εμείς –με σύμμαχο έναν ιδανικό καιρό– περιηγηθήκαμε στα αστικά όρια της ιρλανδικής πρωτεύουσας, συλλέγοντας όμορφες παραστάσεις και εμπειρίες. Το άγαλμα Molly Malone, ο Καθεδρικός ναός του Αγίου Πατρικίου, η πεζογέφυρα Ha’penny Bridge, το Κάστρο και το μνημείο του Λιμού μάς διηγήθηκαν την πολιτιστική–ιστορική διαδρομή του Δουβλίνου μέσα στο χρόνο, ενώ η παρουσία μας στην άκρως ενδιαφέρουσα ιρλανδική μητρόπολη γιορτάστηκε με άφθονη μπύρα Guinness σε μια παραδοσιακή pub του κέντρου…

   Με την κλεψύδρα του χρόνου να αδειάζει σιγά-σιγά, το “Pan America Beyond the Map” αποχαιρέτησε την Ιρλανδία κι εμείς μεταθέσαμε για μια άλλη φορά την γνωριμία με τη πανέμορφη ιρλανδική ύπαιθρο! Το ακτοπλοϊκό δρομολόγιο Dublin–Holyhead μάς μετέφερε και πάλι στο Ηνωμένο Βασίλειο (και συγκεκριμένα στην Ουαλία), εκεί όπου το φημισμένο πετρόκτιστο κάστρο της Ουαλίας Castell Harlech μάς χάρισε ένα ανεπανάληπτο ταξίδι πίσω στο χρόνο.

   Στην Ουαλία καταλύσαμε τις δυο επόμενες μέρες και ο λόγος ήταν η εκδήλωση “3th Adventure Gathering”, την οποία οργάνωνε στον φιλόξενο χώρο της φάρμας του ο διάσημος Άγγλος μοτο-ταξιδευτής και συγγραφέας Nick Sanders. Αποδεχόμενος την τιμητική πρόσκληση του Nick Sanders, παρουσίασα στους εκατοντάδες μοτοσυκλετιστές που είχαν έρθει και κατασκηνώσει στο χώρο της εκδήλωσης τις δίτροχες ταξιδιωτικές εμπειρίες μου στους δρόμους του κόσμου. Το γεγονός και μόνο πως ήμουν ο επίσημος προσκεκλημένος του “3th Adventure Gathering”, αποτέλεσε για μένα μια μοναδική τιμητική διάκριση!

   Μόλις 470 χλμ. χώριζαν την φάρμα του Nick Sanders (βρισκόταν στην τοποθεσία Machynlleth) από τον τερματικό σταθμό Eurotunnel Le Shuttle, απόσταση την οποία διατρέξαμε αυθημερόν. Κάπου εδώ αποχαιρετήσαμε οριστικά το Ηνωμένο Βασίλειο, επιβιβαστήκαμε στο υποθαλάσσιο τρένο και διασχίσαμε το στενό της Μάγχης. Μισή ώρα μετά, αντικρίζαμε ενθουσιασμένοι την τρικολόρε σημαία της Γαλλίας – η επιστροφή στην ηπειρωτική Ευρώπη ήταν πλέον γεγονός!”