Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Σε νέα τσέπη τα διόδια της Εγνατίας Οδού εντός του 2025 ενώ υπάρχουν σημαντικές παραλείψεις

Τούνελ χωρίς πιστοποίηση για διευρωπαϊκό δίκτυο - Χωρίς Σ.Ε.Α.
Egnatia
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/9/2025

Η ολοκλήρωση της παραχώρησης της Εγνατίας Οδού αναμένεται μέσα στο 2025, με τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα να διαβεβαιώνει ότι θα προχωρήσουν οι απαραίτητες βελτιώσεις για τους οδηγούς

Απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή Ροδόπης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. – ΚΙΝ.ΑΛ., Ιλχάν Αχμέτ, ο Χρίστος Δήμας υπογράμμισε στη Βουλή τον κομβικό ρόλο που παίζει η Εγνατία Οδός για την ανάπτυξη και τις μετακινήσεις στη Βόρεια Ελλάδα. Όπως ανέφερε, η παραχώρηση θα ολοκληρωθεί εντός του έτους ώστε να δρομολογηθούν έργα αναβάθμισης σε σήραγγες, γέφυρες και υποδομές, με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση των οδηγών.

"Η Εγνατία Οδός αποτελεί έναν σύγχρονο αυτοκινητόδρομο, μέρος του Διευρωπαϊκού Δικτύου, με δείκτες οδικής ασφάλειας ανάλογους των υπόλοιπων ελληνικών αυτοκινητοδρόμων", σημείωσε ο Υπουργός, ενώ πρόσθεσε ότι ήδη απαιτούνται νέες συντηρήσεις, υπολείπεται όμως και η κατασκευή Σταθμών Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (ΣΕΑ) μέσα στις καθορισμένες προθεσμίες.

Παράλληλα, αναφέρθηκε σε έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη στη Θράκη και τη Μακεδονία, όπως η αποκατάσταση του τμήματος Κομοτηνή – Τελωνείο Κήπων, η παράκαμψη Καβάλας και οι εργασίες μεταξύ κόμβου Λαγκαδά και Νυμφόπετρας.

Ο κ. Δήμας υπενθύμισε επίσης ότι ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας προβλέπει αυστηρότερες ποινές για παραβάσεις που συνδέονται με σοβαρά τροχαία, τονίζοντας ότι η θεσμική αυτή αλλαγή αποτελεί ασπίδα για την οδική ασφάλεια και την ανθρώπινη ζωή.

Εκείνο που κανείς βουλευτής δεν ρώτησε και αυτό που αποφεύγουν από την πλευρά της Πολιτείας να σχολιάσουν είναι το ζήτημα των τροχαίων ατυχημάτων στους σταθμούς διοδίων της Εγνατίας.

Από απευθείας δήλωση στο MOTO εργαζομένων στους σταθμούς διοδίων της Εγνατίας, ξεκαθάρισαν πως οι πομποδέκτες των υπόλοιπων εταιρειών δεν συνεργάζονται σωστά με τις διόδους αυτόματης χρέωσης που έχει η Εγνατία με αποτέλεσμα πολλοί να εγκλωβίζονται και να πρέπει να κάνουν όπισθεν. Ταυτόχρονα με το γεγονός πως τουλάχιστον στο ανατολικό τμήμα της Εγνατίας αρκετοί σταθμοί είναι τοποθετημένοι σε σημείο χωρίς ορατότητα που κάποιος ξένος που δεν γνωρίζει τον δρόμο και δεν έχει δει και την πινακίδα ή την είδε και δεν την κατάλαβε, με αποτέλεσμα να καταλήξει να φρενάρει την τελευταία στιγμή. Και όταν πετύχει κάποιον που προσπαθεί να κάνει και όπισθεν τότε έχουμε το σκηνικό για σίγουρο ατύχημα.

Η Εγνατία μετρά ήδη πολλά ατυχήματα στους σταθμούς των διοδίων. Θα έπρεπε να είναι από τους πρώτους δρόμους της χώρας που καταργούνται οι μετωπικοί σταθμοί και εφαρμόζεται σύστημα αντίστοιχο της Σερβίας, της Ιταλίας και τόσων άλλων χωρών που έχουν αποφασίσει να λειτουργήσουν με το σύστημα των Παραχωρήσεων, όπως επέλεξε και η Ελλάδα.

Εκείνο που τόνισε ο Υπουργός είναι οι Σταθμοί Εξυπηρέτησης που ειδικά για τις μοτοσυκλέτες είναι κομβικής σημασίας καθώς δεν μπορείς να ανεφοδιαστείς από την Θεσσαλονίκη μέχρι και την Αλεξανδρούπολη, αν δεν βγεις από τα πλευρικά διόδια και μία μοτοσυκλέτα θα χρειαστεί να το κάνει αυτό πολλές φορές εξαιτίας της απόστασης. Υπάρχει η πρόβλεψη αυτή την στιγμή να μην πληρώσεις τα επόμενα διόδια εξηγώντας πως βγήκες για να γεμίσεις, αλλά είναι μία ολόκληρη διαδικασία, χώρια που ο ταξιδιώτης δεν την γνωρίζει.

Τουλάχιστον σε αυτό το πρόβλημα αναφέρθηκαν, αλλά πρόκειται ήδη για μία καθυστέρηση πολλών ετών για την οποία δεν δόθηκε και καταληκτική ημερομηνία, μόνο ότι το έχουν καταγράψει ως πρόβλημα και θα κάνουν κάτι για αυτό. Στο μεταξύ η ΓΕΚ/ΤΕΡΝΑ που θα αναλάβει την Εγνατία Οδό και θα πρέπει να υλοποίησει τα παραπάνω, θα καταβάλει μικρότερη αποζημείωση με την δικαιολογία ότι απομένουν εργασίες που πρέπει να γίνουν. Για άλλη μία φορά στην Ελλάδα ουσιαστικά καλύπτουμε το κόστος των εργασιών και έπειτα πληρώνουμε έναν τρίτο για να τα χρησιμοποιήσουμε σε κόστος που καλύπτει εκ νέου την κατασκευή τους αντί μόνο της διαχείρισης!