Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

ΗΠΑ: Νομιμοποίηση της κίνησης μοτοσυκλετών στη ΛΕΑ εξετάζει η πολιτεία της Washington

Εναλλακτική πρόταση στη διήθηση διχάζει τους νομοθέτες
Shoulder Riding
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

9/2/2026

Στην πολιτεία Washington των ΗΠΑ η κίνηση ανάμεσα στις λωρίδες κίνησης των αυτοκινήτων (διήθηση) παραμένει μια παράνομη πρακτική, όμως μια νέα νομοθετική πρόταση επιδιώκει να δώσει λύση προτείνοντας τη νομιμοποίηση της κίνησης στη λωρίδα έκτακτης ανάγκης (ΛΕΑ) των αυτοκινητοδρόμων, θεωρώντας την ως μια πιο ασφαλή διέξοδο από το μποτιλιάρισμα.

Το νομοσχέδιο HB 1367, που κατατέθηκε στις αρχές του 2026, εισάγει τον όρο “shoulder riding” ως μια λύση στους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι αναβάτες στον δρόμο. Ο Ed Orcutt, βουλευτής της Washington που έχει ταχθεί δημόσια κατά της διήθησης ανάμεσα στις λωρίδες κυκλοφορίας με το επιχείρημα ότι ελλοχεύει ο κίνδυνος ο αναβάτης να “συνθλιβεί” ανάμεσα σε δύο οχήματα, θεωρεί πως η κίνηση στο δεξί άκρο του οδοστρώματος προσφέρει την απαραίτητη ασφάλεια χωρίς να διαταράσσει τη ροή των υπολοίπων.

Shoulder Riding

Η πρόταση αυτή ακολουθεί το παράδειγμα της Ισπανίας, του Βελγίου και άλλων χωρών ενώ και άλλες πολιτείες των ΗΠΑ όπως η Georgia έχουν υιοθετήσει την πολιτική, στην Ελλάδα η πρακτική, παρότι χρησιμοποιείται κατά κόρον, παραμένει παράνομη, ενώ παράλληλα άλλες πολιτείες, λ.χ. New Hampshire, χρησιμοποιούν αποθαρρυντικά μέτρα όπως ανάγλυφες διαγραμμίσεις για να αποτρέψουν την κίνηση στις ΛΕΑ.

Shoulder Riding

Σύμφωνα με την πρόταση, η χρήση της ΛΕΑ από μοτοσυκλέτες θα επιτρέπεται μόνο σε συγκεκριμένες συνθήκες. Η πρόταση αφορά μόνο κλειστούς αυτοκινητόδρομους, όταν η κίνηση είναι πλήρως σταματημένη ή κινείται με ταχύτητες κάτω των 40 χιλιομέτρων την ώρα. Επιπλέον, οι αναβάτες θα περιορίζονται από αυστηρούς κανόνες ταχύτητας, καθώς δεν θα επιτρέπεται να κινούνται με διαφορά μεγαλύτερη των περίπου 15 χιλιομέτρων την ώρα από τα υπόλοιπα οχήματα. Το νομοσχέδιο ξεκαθαρίζει επίσης ότι οι μοτοσυκλέτες θα πρέπει να κινούνται σε μονό στοίχο και όχι δίπλα-δίπλα, ενώ θα υποχρεούνται να επιστρέφουν στην κανονική ροή της κυκλοφορίας πριν πλησιάσουν σε εξόδους ή εάν συναντήσουν ακινητοποιημένο όχημα στην άκρη του δρόμου.

Shoulder Riding

Η επιχειρηματολογία πίσω από αυτή την κίνηση εστιάζει κυρίως στην αποφυγή των συγκρούσεων, που αποτελούν έναν από τους πολλούς φόβους αρκετών μοτοσυκλετιστών σε συνθήκες έντονης συμφόρησης. Πολλοί αναβάτες που κατέθεσαν τη γνώμη τους στη δημόσια διαβούλευση τόνισαν ότι το να παραμένουν εκτεθειμένοι πίσω ή μπροστά από έναν απρόσεκτο οδηγό αυτοκινήτου είναι εξαιρετικά επικίνδυνο.

Shoulder Riding

Παράλληλα, τέθηκε και το ζήτημα της μηχανικής αντοχής, καθώς οι αερόψυκτοι κινητήρες παλαιότερης τεχνολογίας (ναι καλά διαβάσατε, υπάρχουν αρκετοί ακόμα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ανάθεμα τις Euro 5+) αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υπερθέρμανσης όταν μένουν ακινητοποιημένοι, χωρίς ροή αέρα, σε υψηλές θερμοκρασίες για παρατεταμένα χρονικά διαστήματα.

Το νομοσχέδιο βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο στάδιο των δημόσιων ακροάσεων στην Επιτροπή Μεταφορών, με την κοινότητα των αναβατών στη Washington να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.

Shoulder Riding