Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Μητρώο Κατασκευαστών Πινακίδων: Σε διαβούλευση ο νόμος, επιλογή αριθμού με επιπλέον κόστος – Ξανά ασφυξία στην αγορά

Ο νέος νόμος που θα αλλάξει τον τρόπο προμήθειας πινακίδων κυκλοφορίας δρομολογήθηκε, μα στο μεσοδιάστημα αναμένονται μεγάλες ελλείψεις
pinakides
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

8/9/2026

Για πολλοστή φορά η Ελλάδα ξεμένει από πινακίδες κυκλοφορίας οχημάτων, καθώς οι κατά τόπους υπηρεσίες του υπουργείου Μεταφορών έχουν λίγες ακόμη να διαθέσουν, ενώ στον ημερήσιο Τύπο συναντάμε αναφορές για περίπου 5.000 νέα οχήματα που δεν μπορούν να παραδοθούν ακόμη στους ιδιοκτήτες τους λόγω έλλειψης.

Η αγορά στο μεταξύ εξυπηρετείται μέσω απευθείας ανάθεσης του υπουργείου στις μικρές ποσότητες που επιτρέπονται άνευ διαγωνισμού – ο οποίος δεν μπορεί να ολοκληρωθεί καθώς επικρατεί διαμάχη μεταξύ δύο υποψήφιων προμηθευτών που καταγγέλλουν τη διαδικασία κάθε φορά, με αποτέλεσμα την ακύρωσή της.

Το νομοσχέδιο που θα νομιμοποιήσει τη νέα διαδικασία προμήθειας πινακίδων προβλέπει το άνοιγμα της αγοράς κατασκευής τους, με τη δημιουργία Μητρώου Κατασκευαστών Πινακίδων που θα είναι ανοικτό σε κάθε ενδιαφερόμενο έχει την κατάλληλη τεχνική υποδομή και έχει ως στόχο την αποκέντρωση της διαδικασίας από το υπουργείο και την αποδέσμευσή της από την υποχρέωση διεξαγωγής διαγωνισμών.

Το σχέδιο νόμου που περιλαμβάνει τη διάταξη για το Μητρώο Κατασκευαστών έχει κατατεθεί από το υπουργείο Ανάπτυξης, έχει τίτλο «Νέα κίνητρα Άμεσων Ξένων Επενδύσεων, αναδιάρθρωση Διεύθυνσης Άμεσων Ξένων Επενδύσεων και λοιπές διατάξεις» και περιλαμβάνει τρία άρθρα (38-40) αρμοδιότητας υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών που αφορούν στις αλλαγές στον νέο ΚΟΚ που ενσωματώνουν τη νέα διαδικασία προμήθειας πινακίδων.

Το σχέδιο αυτό κατατέθηκε προς δημόσια διαβούλευση στην ιστοσελίδα opengov.gr την 1η Σεπτεμβρίου 2026 και θα παραμείνει εκεί ως τη 16η Σεπτεμβρίου και ώρα 09:00, πριν προωθηθεί προς ψήφιση στη Βουλή.

Δεν είναι σαφές πόσο χρόνο θα χρειαστεί στη συνέχεια μέχρι να γίνει νόμος του κράτους, ενώ από κει και πέρα θα πρέπει να εγγραφούν οι πρώτοι κατασκευαστές στο Μητρώο, ώστε να μπορεί πια το κοινό να απευθύνεται σε αυτούς για την απόκτηση πινακίδων για τα νέα του οχήματα.

Στα άρθρα που κατατέθηκαν προς διαβούλευση περιλαμβάνεται διάταξη που προβλέπει τη δυνατότητα του πολίτη να επιλέξει τον συνδυασμό γραμμάτων και αριθμών στην πινακίδα του, πληρώνοντας τα ανάλογα επιπλέον παράβολα που θα θεσπιστούν επί τούτου. Προς το παρόν δεν είναι γνωστό ακόμη το κόστος αυτών των παραβόλων.

Επιπλέον, στο σχέδιο νόμου αναφέρεται και η υποχρέωση των εγγεγραμμένων κατασκευαστών να συμμορφώνονται με τις ισχύουσες τεχνικές προδιαγραφές, τις ηλεκτρονικές εντολές παραγωγής, τις προθεσμίες κατασκευής και παράδοσης και τις απαιτήσεις που ορίζονται, ενώ σε περίπτωση παραβίασης αυτών θα επιβάλλονται κυρώσεις που περιλαμβάνουν διοικητικό πρόστιμο από 10.000 ως 600.000 ευρώ, μερική ή ολική κατάπτωση της εγγυητικής επιστολής εγγραφής ή και προσωρινή αναστολή ή οριστική διαγραφή από το Μητρώο.

Οι απαραίτητες διαδικασίες που απαιτούνται ώσπου να φτάσουμε από το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου ως το λειτουργικό Μητρώο πάντως θα απαιτήσουν κάποιους μήνες, στη διάρκεια των οποίων θα υπάρξουν εκ νέου ελλείψεις πινακίδων στην αγορά, εκτός αν γίνει άλλη μια απευθείας ανάθεση προς ανακούφιση του αδιεξόδου που ήδη διαφαίνεται.