Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Καναδάς: Τσεκούρι με δασμό 50% στις μεγάλες αμερικάνικες μοτοσυκλέτες

Σε μοτοσυκλέτες αμερικανικής κατασκευής με κινητήρες εσωτερικής καύσης άνω των 800 κυβικών - Σε ισχύ από τις 8 Σεπτεμβρίου
USA CANADA
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

7/9/2026

Η Harley-Davidson και η Indian Motorcycle είναι οι κύριες εταιρείες που επηρεάζονται, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της γκάμας τους παράγεται στις ΗΠΑ.

Ο Καναδάς επιβάλλει νέο δασμό 50% στις μοτοσυκλέτες που κατασκευάζονται στις ΗΠΑ και διαθέτουν κινητήρα εσωτερικής καύσης άνω των 800 κ.εκ.

Το μέτρο τίθεται σε ισχύ στις 8 Σεπτεμβρίου 2026 και αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης δέσμης ανταποδοτικών δασμών της καναδικής κυβέρνησης, ως απάντηση στους νέους αμερικανικούς δασμούς σε καναδικά προϊόντα.

Η Harley-Davidson επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό, καθώς ολόκληρη η γκάμα της ξεπερνά το όριο των 800 κυβικών. Η Nightster, για παράδειγμα, χρησιμοποιεί τον κινητήρα Revolution Max των 975 κυβικών εκατοστών και αποτελεί σήμερα το μικρότερο μοντέλο της εταιρείας. Εάν η Harley-Davidson λανσάρει στην περιοχή τη Sprint, για την οποία υπάρχουν αναφορές, αυτή θα ήταν το μοναδικό μοντέλο της γκάμας κάτω από το όριο του δασμού.

Αντίστοιχα, η Indian Motorcycle διαθέτει κυρίως μοτοσυκλέτες μεγάλου κυβισμού με V-twin κινητήρες. Το μικρότερο μοντέλο της είναι η Scout Sixty των 999 κ.εκ., η οποία διατίθεται και σε έκδοση για δίπλωμα A2.

Η Harley-Davidson πούλησε 6.434 μοτοσυκλέτες στον Καναδά το 2025, αριθμός που αντιστοιχεί σχεδόν στο 5% των παγκόσμιων λιανικών πωλήσεών της. Το 2026 οι πωλήσεις έχουν υποχωρήσει ελαφρά, με 3.735 μοτοσυκλέτες να έχουν πωληθεί στο πρώτο εξάμηνο, έναντι 3.912 το αντίστοιχο διάστημα του 2025.

Η Indian αναφέρει ότι όλα τα σημερινά μοντέλα της συναρμολογούνται στο εργοστάσιό της στο Spirit Lake της Iowa, επομένως οι μοτοσυκλέτες της εμπίπτουν στον νέο δασμό.

indian

Ο δασμός 50% δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι τιμές των συγκεκριμένων μοτοσυκλετών στον Καναδά θα αυξηθούν κατά 50%. Ο υπολογισμός γίνεται πάνω στην τελωνειακή αξία της εισαγόμενης μοτοσυκλέτας και το πρόσθετο κόστος μπορεί να κατανεμηθεί μεταξύ κατασκευαστή, εισαγωγέα και αντιπροσώπου. Ωστόσο, είναι πιθανό μέρος του κόστους να μετακυλιστεί στον καταναλωτή.

Μοτοσυκλέτες που βρίσκονται ήδη στον Καναδά πριν από την έναρξη του μέτρου δεν επηρεάζονται. Εξαιρούνται επίσης οι μοτοσυκλέτες αμερικανικής κατασκευής που βρίσκονται ήδη σε μεταφορά όταν τεθούν σε ισχύ οι νέοι δασμοί. Ο δασμός θα αφορά τα νέα αποθέματα που θα εισάγονται από τις 8 Σεπτεμβρίου και μετά.

Σημαντική εξαίρεση αποτελούν οι ηλεκτρικές μοτοσυκλέτες. Αυτό σημαίνει ότι τα μοντέλα της LiveWire, της ηλεκτρικής εταιρείας που ανήκει στη Harley-Davidson, δεν εμπίπτουν στο συγκεκριμένο μέτρο.

Ο νέος δασμός αποτελεί ακόμη ένα επεισόδιο στην εμπορική αντιπαράθεση μεταξύ Καναδά και ΗΠΑ, με τις δύο χώρες να εφαρμόζουν διαδοχικά μέτρα που επηρεάζουν και την αγορά μοτοσυκλετών.