Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Θεσσαλονίκη: Στα μισά η κατασκευή του Flyover - Αναβάθμιση μετρό, οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου

Σύμφωνα με τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, η περάτωση του έργου βρίσκεται στο 50%
SKG Flyover
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

20/3/2026

Ο Χρίστος Δήμας παρουσιάζει την πρόοδο και το συνολικό πλάνο υποδομών στη Βόρεια Ελλάδα, με μεγάλα έργα σε δρόμους, μετρό και σιδηρόδρομο και το Flyover στο επίκεντρο.

Βήμα-βήμα έρχονται οι ανακοινώσεις για την εξέλιξη του πολυσυζητημένου έργου της συμπρωτεύουσας με τον Χρίστο Δήμα να παρουσιάζει και το υπόλοιπο σύνολο έργων υποδομής που βρίσκονται σε εξέλιξη στη Βόρεια Ελλάδα, σε ομιλία του στο Blue Heritage Summit στην Θεσσαλονίκη, δίνοντας έμφαση στον ρόλο της πόλης ως κομβικό σημείο στο διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών.

Παρουσίασε μάλιστα τη Θεσσαλονίκη ως κρίσιμο σύνδεσμο μεταξύ Νοτιοανατολικής Ευρώπης, Μεσογείου και διεθνών εμπορικών διαδρομών, συμμετέχοντας ήδη σε βασικούς ευρωπαϊκούς διαδρόμους, ενώ αναμένεται και η ένταξη της σε μεγαλύτερα projects, όπως ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC).

Flyover: Στο μέσο της διαδρομής

Κεντρικό σημείο της παρουσίασης αποτέλεσε η Υπερυψωμένη Λεωφόρος Ταχείας Κυκλοφορίας (Flyover), ένα από τα σημαντικότερα οδικά έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη σήμερα στη χώρα. Σύμφωνα με τον υπουργό, η πρόοδος κατασκευής έχει φτάσει σχεδόν στο 50% του έργου που υπεγράφη το 2022, με τον ρυθμό κατασκευής να αναμένεται να επιταχυνθεί το επόμενο διάστημα.

SKG Flyover

Με την ολοκλήρωσή του, το έργο αναμένεται να διπλασιάσει τη χωρητικότητα του οδικού άξονα από 5.000 σε 10.000 οχήματα, συμβάλλοντας στην αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας και στη βελτίωση των μετακινήσεων τόσο εντός της πόλης, όσο και περιφερειακά.

Μετρό: Μείωση κυκλοφορίας και ρύπων

Μίλησε επίσης για καταγεγραμμένη πρόοδο και στο Μετρό Θεσσαλονίκης, το οποίο συμβάλλει στη μείωση της κυκλοφορίας στο κέντρο της πόλης κατά περίπου 15%, με μείωση και στις εκπομπές ρύπων.

SKG Flyover

Η επικείμενη επέκταση προς Καλαμαριά αναμένεται να εξυπηρετεί περίπου 85.000 επιβάτες ημερησίως, οδηγώντας σε περαιτέρω μείωση της κυκλοφορίας κατά περίπου 10.500 οχήματα την ημέρα.

Αναβάθμιση οδικών αξόνων

Στο ευρύτερο οδικό δίκτυο, η αναβάθμιση της Εγνατίας Οδού αποτελεί βασικό έργο, καθώς διασφαλίζει τον εκσυγχρονισμό ενός αυτοκινητοδρόμου που διατρέχει όλη τη Βόρεια Ελλάδα. Παράλληλα, η σύνδεσή της με τον Αυτοκινητόδρομο Κεντρικής Ελλάδας (Ε65) ενισχύει τη διασύνδεση μεταξύ διαφορετικών γεωγραφικών περιοχών.

Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας (Ε65)

Επιπλέον, προχωρούν έργα όπως η αναβάθμιση του άξονα Θεσσαλονίκη-Έδεσσα και η κατασκευή της σύνδεσης Δράμα-Αμφίπολη, που αναμένεται να βελτιώσουν σημαντικά τις μετακινήσεις στη Βόρεια Ελλάδα.

Σιδηροδρομικά έργα έως το 2030

Υποσχέσεις δίνονται και για τους σιδηρόδρομους, με έργα συνολικού προϋπολογισμού άνω των 1,3 δισ. ευρώ έως το 2030. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι γραμμές Θεσσαλονίκη-Προμαχώνας και Αλεξανδρούπολη-Ορμένιο, καθώς και η αποκατάσταση της βασικής γραμμής Αθήνα-Θεσσαλονίκη, που ακόμα δεν έχει επιδιορθωθεί από τις καταστροφικές κακοκαιρίες Daniel και Elias του 2023.

SKG Flyover

Αστικές συγκοινωνίες και υποδομές

Παράλληλα, ανανεώνεται ο στόλος των αστικών συγκοινωνιών του ΟΑΣΘ, με την εισαγωγή νέων λεωφορείων αντιρρυπαντικής τεχνολογίας, βελτιώνοντας την καθημερινότητα των πολιτών.

ΟΑΣΘ

Στον τομέα των κτιριακών υποδομών, προχωρά η κατασκευή 17 νέων σχολείων μέσω ΣΔΙΤ στην Κεντρική Μακεδονία, καθώς και πρόγραμμα ανακαίνισης στο πλαίσιο του οποίου έχουν ήδη ανακαινιστεί 80 σχολικές μονάδες.

O υπουργός, παρουσίασε το σύνολο αυτών των έργων σαν βήματα προς την ενίσχυση της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας ως στρατηγικού κόμβου οικονομίας και εμπορίου, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ανάπτυξη και νέες ευκαιρίες, όσο οι Θεσσαλονικείς αναμένουν να δουν την αποσυμφόρηση να μεταφέρεται από τους κυβερνητικούς λόγους στους δρόμους της πόλης τους.