Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Βενζινάδικα: Αποφεύχθηκε η απεργία, αλλά η τιμή της βενζίνης δεν πρόκειται να πέσει

Από την ομόφωνη απόφαση για κινητοποιήσεις ως την εκεχειρία, ένα τριχίλιαρο voucher δρόμος
fuel pump
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

20/3/2026

Αποτράπηκε το ενδεχόμενο γενικής απεργίας των πρατηριούχων καυσίμων μετά τη συνάντηση της Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών Ελλάδος (ΟΒΕ) με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο.

Μετά το τέλος της τρίωρης συζήτησης μεταξύ των δύο πλευρών την Πέμπτη 19/3, ο υπουργός κοινοποίησε τα ευχάριστα με μιαν ανακοίνωση που ουσιαστικά αγνοεί όλα τα σημεία και τις προτάσεις που είχαν θίξει οι βενζινοπώλες τις προηγούμενες μέρες, όπως μείωση φόρου και οργανωτικά ζητήματα.

Ούτε κουβέντα για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα, μόνο άφθονες επαναλήψεις περί πάταξης της αισχροκέρδειας και του voucher 3.000 ευρώ που θα λάβουν όσοι πρατηριούχοι δεν έχουν εγκαταστήσει ακόμη σύστημα εισροών-εκροών στα καταστήματά τους.

Από την πλευρά τους οι βενζινοπώλες δείχνουν να έφυγαν από τη συνάντηση έχοντας πειστεί να μην προχωρήσουν σε κινητοποιήσεις, όπως τουλάχιστον αυτό αντανακλάται στα λεγόμενα των δύο ομοσπονδιών τους, ΟΒΕ και ΠΟΠΕΚ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων – Εμπόρων Καυσίμων).

theodorikakos

Από τη μια πλευρά ο πρόεδρος της ΟΒΕ, Μιχάλης Κιούσης, εκφράζει τη γνώμη πως μετά τη συνάντηση “δεν υπάρχει ενδεχόμενο κινητοποιήσεων”, ενώ ο πρόεδρος της ΠΟΠΕΚ, Θέμης Κιουρτζής, θεωρεί ότι “κάποιες αποφάσεις που πάρθηκαν και εξηγήσεις που έγιναν, είναι σημαντικές”.

Αμφότεροι δηλώνουν πως στη συνέχεια θα ενημερώσουν τα μέλη των ομοσπονδιών τους για να αποφασίσουν για το θέμα των κινητοποιήσεων, ωστόσο από κοινού πιστεύουν πως η κατάσταση έχει αποκλιμακωθεί.

Όσον αφορά τα πρατήρια ωστόσο, τίποτε δεν αλλάζει επί της ουσίας. Από τη μια η τιμή του πετρελαίου συνεχίζει να ανεβαίνει καθημερινά, μαζί με τη λιανική τιμή στην αντλία και αυτό προφανώς δεν πρόκειται να αλλάξει όσο ο Περσικός Κόλπος παραμένει πεδίο μάχης, όπως επίσης δεν κουνιέται από τη θέση του το πλαφόν ως τις 30 Ιουνίου. Όχι τουλάχιστον από κάποια θεσμική πρωτοβουλία, όπως λ.χ. τις πρόσφατες αποφάσεις Αυστρίας, Ιταλίας και πλέον και της Κροατίας να μειώσουν τους δικούς τους φόρους κατανάλωσης ώστε να αποσυμπιεστεί η τιμή των καυσίμων στα πρατήρια.

Εξίσου απογοητευτικώς ασαφή δείχνουν και τα αποτελέσματα της διάσκεψης των 27 ηγετών της Ε.Ε στις Βρυξέλλες χτες (Πέμπτη 19/3), για την οποία ο πρωθυπουργός δήλωσε πως “υπήρξε μια διατύπωση που ανοίγει την πόρτα για περισσότερη ευελιξία στην λήψη μέτρων εθνικών και ευρωπαϊκών. Η κυβέρνηση είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις εντός των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της,” συμπληρώνοντας πως δεν είναι ακόμη η ώρα για περισσότερες λεπτομέρειες.

fuel

Ευελιξία μπορεί να βλέπει ο κύριος πρωθυπουργός, μέτρα πάντως δεν βλέπει κανένας Έλληνας πολίτης. Εκτός αν ως προστασία του καταναλωτή από τη ραγδαία άνοδο της τιμής του πετρελαίου στις διεθνείς χρηματαγορές λογίζεται αποκλειστικά και μόνο η “πάταξη της αισχροκέρδειας” στη λιανική.

Δυστυχώς θα συνεχίσουμε να πληρώνουμε ό,τι μας ζητηθεί για καύσιμα και τα πρατήρια θα πρέπει να περάσουν αυτή τη δύσκολη περίοδο με το πλαφόν που εξήγγειλε η κυβέρνηση στα περιθώρια κέρδους τους χωρίς την παραμικρή αλλαγή.

Αν τώρα με το τριχίλιαρο voucher απομακρύνεται ο κίνδυνος να κλείσουν πρατήρια καυσίμων - όπως είχε σπεύσει τις προηγούμενες μέρες να μας υπενθυμίσει η ΟΒΕ πως είχε γίνει την τελευταία φορά που ο μαύρος χρυσός ενεπλάκη σε ράλι ανόδου τιμών – δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε και οπωσδήποτε το απευχόμαστε.

Πάντως δεν περιμένουμε να πέσει η τιμή της βενζίνης στην αντλία, καθώς το Κράτος θα συνεχίσει να απολαμβάνει αυξημένα έσοδα από μια λιανική τιμή βενζίνης που αποτελείται από 56% φόρους (κατά την ΟΒΕ). Ανεβαίνει η τιμή, αυγατίζουν οι φόροι, οι καταναλωτές να ’ναι καλά να πετούν τα λεφτά τους στο πηγάδι που δεν έχει πάτο.

Ας ελπίσουμε τουλάχιστον τα περί αυστηρών ελέγχων κατά της αισχροκέρδειας, που τόσο περήφανα μηρυκάζει η κυβέρνηση, να συμπεριλάβουν και τα διυλιστήρια, για τα οποία ακούγονται - ανεπιβεβαίωτες - κατηγορίες πως επικαιροποιούν τις τιμές σε καύσιμα που είχαν αγοράσει και πληρώσει προπολεμικώς, με τις τότε πολύ χαμηλότερες τιμές.