Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Πέθανε ο Sam Correro, δημιουργός του Trans-America Trail - Μεγάλο δώρο στις Adventure μοτοσυκλέτες

Με παρακαταθήκη μία από τις μεγαλύτερες χωμάτινες διαδρομές μοτοσυκλέτας
Πέθανε ο Sam Correro, δημιουργός του Trans-America Trail - Μεγάλο δώρο στις Adventure μοτοσυκλέτες!
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

12/3/2026

Ο Sam Correro, ο άνθρωπος που δημιούργησε το Trans-America Trail και ενέπνευσε γενιές αναβατών να διασχίσουν τις ΗΠΑ εκτός δρόμου, έφυγε από τη ζωή αφήνοντας πίσω του μια διαδρομή θρύλο και μια φιλοσοφία εξερεύνησης που άλλαξε την adventure μοτοσυκλέτα.

Ο κόσμος της adventure μοτοσυκλέτας αποχαιρετά έναν πραγματικό πρωτοπόρο. Ο Sam Correro, ο άνθρωπος που δημιούργησε το θρυλικό Trans-America Trail (TAT), πέθανε αφήνοντας πίσω του μια τεράστια κληρονομιά. Δεν ήταν μόνο η προσωπική του αγάπη για την περιπέτεια που τον έκανε θρύλο, αλλά το όραμα που είχε σε μια εποχή όπου κανείς δεν φανταζόταν κάτι παρόμοιο.

Sam Correro

Το Trans-America Trail είναι σήμερα μια από τις πιο γνωστές adventure διαδρομές στον κόσμο. Πρόκειται για μια τεράστια χωμάτινη διαδρομή που επιτρέπει σε αναβάτες να διασχίσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες σχεδόν αποκλειστικά από χωματόδρομους και αγροτικές διαδρομές. Αυτό που κάνει ακόμη πιο εντυπωσιακή την ιστορία είναι ότι όταν ξεκίνησε το project, ο Correro δεν είχε καμία ομάδα υποστήριξης, καμία χρηματοδότηση και φυσικά καμία από τις σύγχρονες τεχνολογίες πλοήγησης που θεωρούμε σήμερα δεδομένες.

Από ένα προσωπικό όνειρο σε μια διαδρομή που διασχίζει μια ήπειρο

To μακρινό 1984 ο Correro εργαζόταν ως φαρμακοποιός στο Tennessee, ενώ στον ελεύθερο χρόνο του απολάμβανε να οδηγεί dual-sport μοτοσυκλέτες. Η ιδέα του ήταν αρχικά απλή, να ανακαλύψει χωμάτινες διαδρομές που θα συνέδεαν διαφορετικές πολιτείες των ΗΠΑ, ώστε να μπορεί να ταξιδεύει εκτός ασφάλτου μεγάλες αποστάσεις.

Σύντομα όμως κατάλαβε ότι η δυναμική άρχισε να μεγαλώνει. Από μια σειρά διαδρομών μεταξύ πολιτειών εξελίχθηκε σε ένα φιλόδοξο σχέδιο που θα διέσχιζε ολόκληρη τη χώρα. Η διαδρομή ξεκινούσε από την πατρίδα του στο Tennessee και κατέληγε στο Oregon, καλύπτοντας περίπου 6.000 με 8.000 χιλιόμετρα.

Το εντυπωσιακό είναι ο τρόπος με τον οποίο δημιουργήθηκε. Ο Correro χρησιμοποίησε απλούς χάρτες με χειρόγραφες σημειώσεις αφιερώνοντας τα Σαββατοκύριακα του στην εξερεύνηση δρόμων, μονοπατιών και χωματόδρομων με τη μοτοσυκλέτα του. Με τον καιρό, το δίκτυο των ενωμένων διαδρομών μεγάλωσε τόσο πολύ ώστε το Trans-America Trail επεκτάθηκε από την δυτική ακτή έως την ανατολική, ενώνοντας τον Ατλαντικό με τον Ειρηνικό Ωκεανό.

Ένα άθλος της εποχή του

Sam Correro

Σήμερα, με GPS, δορυφορικούς χάρτες, αυτόματα καταγραφικά και εφαρμογές πλοήγησης, η χαρτογράφηση μιας τέτοιας διαδρομής συνεχίζει να μη μοιάζει με εύκολο εγχείρημα, κάνοντας την υλοποίηση του μέσα στη δεκαετία του 1980 να δείχνει κάτι σχεδόν αδιανόητο, ένας πραγματικός άθλος.

Ο Correro κατέγραφε τις διαδρομές που ανακάλυπτε σε χάρτες που σχεδίαζε ο ίδιος. Αργότερα δημιούργησε αρχεία GPS και τα διέθετε μέσω της ιστοσελίδας του, μια αρκετά πρωτοποριακή ιδέα για την εποχή. Οι αναβάτες μπορούσαν έτσι να αγοράσουν τις διαδρομές και να ζήσουν τη δική τους περιπέτεια πάνω στο Trans-America Trail.

Με τα χρόνια η προσπάθεια απέκτησε περισσότερη υποστήριξη και αναγνώριση, όμως όσοι τον γνώριζαν λένε ότι αυτό δεν ήταν ποτέ ο βασικός του στόχος. Για τον Correro η ουσία βρισκόταν στην εξερεύνηση και στη χαρά της ανακάλυψης νέων διαδρομών και τόπων.

Ο άνθρωπος που οδήγησε κάθε μίλι της διαδρομής

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της φιλοσοφίας του ήταν ότι ο ίδιος οδηγούσε προσωπικά κάθε κομμάτι της διαδρομής. Δεν βασιζόταν σε πληροφορίες τρίτων ούτε σε χάρτες. Αν ένας δρόμος εμφανιζόταν στον χάρτη, ο Correro πήγαινε εκεί και τον κατέγραφε, οδηγώντας τον ο ίδιος.

Και δεν σταμάτησε ποτέ να ενημερώνει το Trans-America Trail. Όταν ένας δρόμος έκλεινε ή άλλαζε, έβγαινε ξανά στο πεδίο για να βρει μια νέα σύνδεση. Αυτή η συνεχής ανανέωση ήταν που κράτησε τη διαδρομή ζωντανή για δεκαετίες.

Ο Correro αποσύρθηκε από το project μόλις στα 86 του χρόνια, λίγους μήνες πριν φύγει από τη ζωή. Μέχρι τότε παρέμενε ενεργός και αφοσιωμένος στην ενημέρωση των διαδρομών που δημιούργησε.

Sam Correro

Μια κληρονομιά που συνεχίζει να εμπνέει

Σήμερα το Trans-America Trail αποτελεί σημείο αναφοράς για την adventure μοτοσυκλέτα. Χιλιάδες αναβάτες από όλο τον κόσμο ταξιδεύουν κάθε χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες για να το διασχίσουν.

Η επιτυχία του ενέπνευσε και άλλες παρόμοιες καταγραφές, όπως τo Backcountry Discovery Routes (BDR) και το πιο γνωστό σε εμάς Trans-Euro Trail (ΤΕΤ), το οποίο διασχίζει σχεδόν όλη τη Γηραιά Ήπειρο στηριζόμενο στην προσφορά εθελοντών ανά κράτος. Όλα αυτά ακολουθούν μια αντίστοιχη φιλοσοφία με αυτή που προώθησε από τα 80’s ο Correro, μεγάλες off-road διαδρομές που αποκαλύπτουν την άγρια πλευρά μιας χώρας.