Ε.Ε.Συμβ.: Γεμάτη αδυναμίες χωρίς οφέλη, η κατασκευή των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα!

Οι συμβάσεις παραχώρησης ήταν ένα λάθος...
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

21/3/2018

Με Ειδική Έκθεση το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, δημοσιεύει τα αποτελέσματα επιτόπου έρευνας για έργα μεταφορών με συμβάσεις παραχώρησης σε Γαλλία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ισπανία, καταλήγοντας με τα χειρότερα για τους αυτοκινητόδρομους της χώρας μας. Ο λόγος που ελέγχθηκαν οι χώρες αυτές, είναι γιατί αντιπροσωπεύουν το 70% του συνολικού κόστους έργων με συμβάσεις παραχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ελλάδα να κρατά τα σκήπτρα στην ανατίμηση των έργων αυτών.

Σχεδόν έχει συμπληρωθεί δεκαετία από τότε που γράφαμε στο ΜΟΤΟ πως το μόνο σωστό με τα διόδια και τις συμβάσεις παραχώρησης, είναι να ακυρωθούν πλήρως, για να δεχτούμε μεταξύ άλλων και την αντίδραση των εταιριών. Μονάχα που εμείς δεν γράφαμε για τις Συμβάσεις Παραχώρησης, γιατί δεν θέλαμε να δεχτούμε πως θα πληρώνουμε διόδια, αλλά γιατί είχαμε διαβάσει και τις 1.600 σελίδες επί τρεις φορές για κάθε μία τότε, και τραβούσαμε τα μαλλιά μας με όλα όσα συμφωνούσε τότε το Ελληνικό Κράτος. Είχαμε φτάσει μάλιστα και σε σχετικό διάλογο, σε μία από τις συζητήσεις μας με εκπρόσωπο τύπου:

«Να έρθετε στην Λάρισα, θα βάλουμε ένα ελικόπτερο για τους δημοσιογράφους που φέρνουν αντιρρήσεις, και θα πετάξουμε πάνω από τα Τέμπη, να δείτε ότι τρυπάμε το βουνό και πόσο τεράστιο έργο κάνουμε» Η δική μας απάντηση ήταν η εξής απλή:

«Ευχαριστούμε αλλά δεν έχει κανέναν νόημα η πτήση με το ελικόπτερο. Δεν αμφισβητούμε πως ανοίγετε τρύπες στο βουνό, ούτε πως είναι ένα τεράστιο έργο. Το πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο γίνεται. Με μικρότερο ή το ίδιο κόστος θα το έκανε το κράτος μόνο του ή ακόμα κι εγώ ο ίδιος, ο κάθε ιδιώτης χωρίς κεφάλαιο δηλαδή. Διότι προεισπράττοντας για ένα μεγάλο διάστημα το αρχικό κεφάλαιο από τα διόδια που παραχωρούνται και με το κράτος εγγυητή της επένδυσης, δεν απαιτείται καμία εταιρία! Ο καθένας μας το έκανε, πόσο μάλλον το ίδιο το κράτος, αν μπορούσε να λειτουργήσει ως κράτος φυσικά».

Το πρόβλημα των ΣΔΙΤ που λίγες φωνές τότε περιέγραψαν, ανάμεσά τους και το MOTO από τους πρώτους, έρχεται τώρα το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο να το επικυρώσει!

 

Στην πολυσέλιδη έκθεσή του που την παραθέτουμε αυτούσια αν θέλετε να την διαβάσετε στο τέλος του άρθρου, το Ελεγκτικό Συνέδριο καταλήγει πως οι ΣΔΙΤ δεν είναι πάντα η καλύτερη περίπτωση για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου, ενώ τονίζει πως η διάθεση των Ευρωπαϊκών Κονδυλίων δεν έχει αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Να τονίσουμε βέβαια πως στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα κατέχει τα σκήπτρα έχοντας εισπράξει το 59% του συνολικού ποσού της συνεισφοράς. Το ιδιαίτερο πρόβλημα της Ελλάδας από την άλλη πλευρά, είναι πως με τις υπερβολικές εγγυήσεις που έδωσε στον ιδιωτικό τομέα και την μείωση διέλευσης από τα διόδια εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, βρέθηκε να εγγυάται τόσο το ίδιο το έργο, όσο και το κέρδος της επένδυσης!

Με την απότομη αύξηση της τιμής πώλησης των καυσίμων που το ίδιο το κράτος επέβαλλε, δόθηκε το τελειωτικό χτύπημα για τα έργα με τις εταιρίες να διακόπτουν την συνέχειά τους εξαιτίας της πολύ μικρής διέλευσης από τους σταθμούς των διοδίων. Εκεί, όπως λέει η Έκθεση, το Δημόσιο βρέθηκε ανάμεσα σε ένα δίλλημα από δύο εξίσου ζημιογόνες επιλογές, εξαιτίας των Συμβάσεων Παραχώρησης που υπέγραψε, λίγο πριν φύγει από την πολιτική για να ζήσει πλούσια τα γερατειά του ο Σουφλιάς!

Όπως είπε επί λέξη στο MOTO ο κ. Μαυραγάνης πριν λίγες μέρες, όταν του αναφέραμε την αδικία να πληρώνει μία μοτοσυκλέτα το 70% του αντιτίμου ενός οικογενειακού αυτοκινήτου, ξεκινώντας συζήτηση για τις Συμβάσεις Παραχώρησης: «Αφήστε έχουμε δει δράκους και τέρατα όταν κοιτούσαμε όλα όσα είχαν υπογράψει. Δεν πιστεύαμε όλα όσα είχαν συμφωνήσει!»

Η Έκθεση κάνει ειδική μνεία στα 13 κράτη μέλη που κατασκευάζουν δρόμους χωρίς συμβάσεις παραχώρησης, αλλά και βρίσκει και τις διαφορές από κράτος σε κράτος, ανάμεσα στα παραπάνω που ελέγχτηκαν, ακριβώς γιατί αποτελούν το 70% του κόστους.

Η Ελλάδα είναι το χειρότερο παράδειγμα. Το Δημόσιο επέλεξε την επανεκκίνηση των έργων, ως λιγότερο άσχημη λύση, μονάχα που τα έργα έγιναν μικρότερα από αυτό που αρχικά έπρεπε πράγμα το οποίο αποτελεί ξεχωριστή αιτία για την μειωμένη διέλευση που παρουσιάζουν. Επιπρόσθετα το κόστος ανά χιλιόμετρο έφτασε να αυξηθεί έως και 47% για τον Αυτοκινητόδρομο Ε-65 (Αθήνα-Θεσσαλονίκη) και έως και 69% και την Ολυμπία Οδό με ταυτόχρονη μείωση της έκτασης των έργων κατά 55% και 45% αντίστοιχα! Πλέον το κόστος έφτασε ακόμα και τα 20,2 εκατ. Ευρώ ανά χλμ, ένα κόστος που καταλήγει στον φορολογούμενο απευθείας και φυσικά περιλαμβάνει το κέρδος της εταιρίας αλλά και του Δημοσίου!

Πρέπει επίσης να τονισθεί πως ευθύνη έχει και το Δημόσιο, καθώς πριν την οικονομική κρίση, έδωσε στις εταιρίες στρεβλή εικόνα χρήσης των αυτοκινητόδρομων και υπερβολικά αισιόδοξες προβλέψεις για το μέλλον. Καθιστούσε έτσι την βιωσιμότητα της επένδυσής τους εξ αρχής δύσκολη. Η οικονομική κρίση απλά συρρίκνωσε περισσότερο τα νούμερα, οδηγώντας στην πλήρη διακοπή των έργων.

Οι Ευρωπαίοι ελεγκτές διαπιστώνουν πως έργα με συμβάσεις παραχώρησης σε τόσο μεγάλο βάθος χρόνου είναι μία πρακτική που δεν πρέπει να γίνεται και ζημιώνει τους φορολογούμενους. Ταυτόχρονα εκμηδενίζει τον ανταγωνισμό, αποδυναμώνει την διαπραγματευτική θέση του Δημοσίου, υπονομεύει την οικονομική αποδοτικότητα και την διαφάνεια!

Διαβάστε αναλυτικά την Ειδική Έκθεση:

 

 

Συνημμένα

Εγνατία Οδός-Διόδια: Αυξήσεις πάνω από 24% με το καλημέρα για μοτοσυκλέτες

Στα 4 ευρώ το επιπλέον κόστος - Δείτε τις όλες τις τιμές για μοτοσυκλέτες και λοιπά οχήματα
cover
Από τον

Παύλο Καρατζά

31/12/2025

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από το άρθρο που σας ενημερώσαμε πως η διαχείριση της Εγνατίας Οδού περνάει στην ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για τα επόμενα 35 έτη και ανακοινώθηκαν οι νέες αυξημένες τιμές των διοδίων που τίθενται σε ισχύ από αύριο 1η Ιανουαρίου 2026.

Η 35ετής σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού στη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ έγινε έναντι εφάπαξ 1,275 δισ. ευρώ, με την εταιρεία να αναλαμβάνει το δικαίωμα χρήσης και εκμετάλλευσης δικτύου άνω των 1.000 χιλιομέτρων στο σύνολο. Προβλέπεται επίσης με εποπτεία του Ελληνικού Δημοσίου, πρόγραμμα συντήρησης άνω του 1,8 δισ. ευρώ σε ορίζοντα 35ετίας και επενδύσεις άνω των 420 εκατ. ευρώ στην πρώτη πενταετία, όπως και κατασκευή 16 ΣΕΑ και 12 σύγχρονων χώρων στάθμευσης και αναψυχής.

Να δούμε επίσης αν θα γίνει κάτι από τη νέα διαχειρίστρια εταιρεία για τα σημαντικά προβλήματα που έχουμε επισημάνει στο MOTO και αφορούν τα τροχαία ατυχήματα που συμβαίνουν στους σταθμούς διοδίων της Εγνατίας, καθώς αφενός αρκετοί σταθμοί διοδίων είναι τοποθετημένοι σε σημείο χωρίς ορατότητα, αφετέρου οι πομποδέκτες των υπόλοιπων εταιρειών δεν συνεργάζονται σωστά με εκείνους που έχει η Εγνατία με αποτέλεσμα πολλοί να εγκλωβίζονται και να πρέπει να κάνουν όπισθεν.

Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα που έχουμε αναφέρει ξανά στο παρελθόν και αφορά κυρίως τους μοτοσυκλετιστές είναι πως δεν μπορείς να ανεφοδιαστείς με καύσιμα από την Θεσσαλονίκη μέχρι και την Αλεξανδρούπολη και πρέπει να βγεις από την Εγνατία, να ανεφοδιαστείς και να ξαναμπείς. Υπάρχει η πρόβλεψη αυτή τη στιγμή να μην πληρώσεις τα επόμενα διόδια εξηγώντας πως βγήκες για να βάλεις καύσιμο, αλλά ο ταξιδιώτης δεν το γνωρίζει και αυτή είναι μια διαδικασία από κυριολεκτικά άλλη εποχή.

Όπως και με τους υπόλοιπους αυτοκινητοδρόμους στην Εγνατία βλέπουμε πάλι δυσανάλογες χρεώσεις για τις μοτοσυκλέτες σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα οχήματα που χρησιμοποιούν τον δρόμο. Έτσι η γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου παραμένει το μοναδικό σημείο στην ελληνική επικράτεια που γίνεται δίκαιη χρέωση για μοτοσυκλέτες και λοιπά οχήματα και αυτό δεν το λέμε για να τη διαφημίσουμε αλλά για να τονίσουμε για μία ακόμη φορά ότι μπορεί να γίνει το σωστό, αν υπάρχει θέληση.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι οι δωρεάν διελεύσεις θα συνεχίσουν να ισχύουν για διάστημα δύο ετών, αποκλειστικά για τους μόνιμους κατοίκους των περιοχών που βρίσκονται εντός των γεωγραφικών ορίων της Εγνατίας Οδού, ενώ παύουν να εφαρμόζονται τα εκπτωτικά συνδρομητικά προγράμματα της υπηρεσίας EgnatiaPass.

Μάλιστα το συνολικό κόστος διέλευσης για μία μοτοσυκλέτα από την Ηγουμενίτσα έως τους Κήπους Έβρου, μέσω όλων των μετωπικών σταθμών διοδίων, θα ανέρχεται στα 21,2 ευρώ, από 17,05 ευρώ που ισχύει σήμερα, με την αύξηση να φτάνει το 24,34%.

Ελπίζουμε λοιπόν να δούμε άμεσα ενέργειες που αφορούν στην επίλυση των δύο παραπάνω σημαντικών προβλημάτων και παρακάτω σας παρουσιάζουμε τις νέες τιμές διοδίων που ξεκινούν από αύριο:

Μετωπικοί Σταθμοί

Σταθμός

ΜΟΤΟ/3κυκλα

Ελαφριά οχήματα

Οχήματα με έως 3 άξονες 

Οχήματα με 4+ άξονες

Τύρια

2,35

3,35

8,45

11,85

Παμβώτιδα

1,35

1,95

4,9

6,85

Μαλακάσι

1,65

2,35

5,95

8,35

Σιάτιστα

1,65

2,4

6

8,4

Πολύμυλος

1,65

2,35

5,95

8,35

Μάλγαρα

0,8

1,15

2,9

4,1

Θεσσαλονίκη

0,45

0,65

1,7

2,35

Ανάλγη

2

2,9

7,25

10,2

Ασπροβάλτα

0,95

1,4

3,5

4,9

Μουσθένη

1,85

2,65

6,7

9,4

Καβάλα

1,6

2,3

5,85

8,15

Ίασμος

1,6

2,25

5,7

8

Μέστη

1,9

2,75

6,9

9,65

Αρδάνιο

1,4

2

5

7

Ιεροπηγή

1,6

2,3

5,85

8,15

Εύζωνοι

2,05

2,95

7,4

10,4

Στρυμονικό

1,6

2,35

5,85

8,2

Προμαχώνας

1,65

2,35

5,95

8,3

Πλευρικοί Σταθμοί

Παναγιάς

1,2

1,75

4,35

6,1

Ανατ. Σιάτιστας

0,85

1,2

3,05

4,3

Καλαμιάς

0,4

0,6

1,5

2,1

Λαγκαδά

0,25

0,35

0,9

1,3

Προφήτη

1

1,4

3,55

5

Βαγιοχωρίου

0,65

0,95

2,35

3,3

Ασπροβάλτας

0,3

0,45

1,15

1,6

Γαλψνού/Ορφανίου

0,3

0,45

1,2

1,65

Μουσθένης

0,85

1,2

3,1

4,3

Ελευθερούπολης

0,6

0,85

2,2

3,1

Αγ. Ανδρέας (προς Καβάλα)

0,4

0,55

1,45

2

Άσπρα Χώματα

0,35

0,5

1,25

1,75

Βαφείκα

0,3

0,45

1,15

1,6

Ίασμος

0,55

0,75

1,95

2,75

Μέστης

0,85

1,25

3,15

4,4

ΒΙ.ΠΕ. Κομοτηνής

0,4

0,55

1,4

2