Έφτιαξε μοτοσυκλέτα από αυτοκίνητο – στην έρημο...

Από τον

Βασίλη Καραχάλιο

19/5/2016

Αρχικά, τίποτα το περίεργο: Είμαστε στο 1993 και ο Emile Leray, ένας 43χρονος Γάλλος ηλεκτρολόγος, ξεκινάει με το 2CV του από την πόλη Tan Tan του Μαρόκου για να διασχίσει την έρημο. Κάτι δηλαδή που ακόμα και σήμερα κάνουν πολλοί Γάλλοι. Εκείνος όμως ήταν εντελώς μόνος, με κάποια τρόφιμα και νερό που υπολόγιζε να του φτάσουν για δέκα μέρες. Και έμεινε. Κάπου το τσάκισε το 2CV και δεν γινόταν να συνεχίσει. Ψύχραιμος, υπολόγισε πως με τα πόδια δεν είχε ελπίδα να γυρίσει. Τι να κάνει; Εσείς τι θα κάνατε; Θα φτιάχνατε μια μοτοσυκλέτα για να φύγετε από κει; Με λίγα βασικά εργαλεία, αυτό ακριβώς έκανε ο Emile.

Ένα σαφές πλεονέκτημα ήταν πως το 2CV μπορεί να λυθεί με λίγα απλά εργαλεία. Έτσι, έβγαλε το αμάξωμα και το χρησιμοποιούσε για καταφύγιο και ύπνο όσες μέρες δούλευε για να φτιάξει την μοτοσυκλέτα του.  Χρησιμοποιώντας ένα κομμάτι του σασί με το ένα μπροστινό ψαλίδι, είχε έτσι ανάρτηση κι ένα τροχό που έστριβε. Πίσω του, βίδωσε το ρεζερβουάρ, κι ακόμα πιο πίσω, τον κινητήρα με το κιβώτιο. Κινητήριος έγινε ο πίσω τροχός, αφού στην έξοδο του κιβωτίου βίδωσε ένα ταμπούρο που ακουμπούσε στον τροχό και τον κινούσε. Λόγω της διάταξης, η μόνη ταχύτητα με την οποία μπορούσε να πάει μπροστά ήταν η όπισθεν. Ή ανάποδα, είχε στην διάθεσή του μία ταχύτητα και τέσσερις όπισθεν. Αλλιώς θα έπρεπε να το κάνει με διεύθυνση στον πίσω τροχό, αλλά έτσι μάλλον θα ήταν ζόρικη η οδήγηση της κατασκευής στην έρημο. 

 

 

Αρχικά πίστευε πως θα του έπαιρνε τρεις μέρες, αλλά τελικά χρειάστηκε δώδεκα. Με μόλις μισό λίτρο νερό κι ένα ρεζερβουάρ βενζίνη, ξεκίνησε την επιστροφή του μέσα από την έρημο. Η εφευρετικότητά του απέδωσε: Μετά από μόλις μια μέρα οδήγησης, συνάντησε Μαροκινούς αστυνομικούς που τον μετέφεραν στο κοντινότερο χωριό, όπου και του έκοψαν ένα γενναίο πρόστιμο, αφού η άδεια δεν συμφωνούσε πια με το όχημα. Η πινακίδα που είχε θυμηθεί μέσα σε όλα να βιδώσει στο πίσω μέρος του σασί, δεν τον έσωσε.

Ο Emile δεν αναζήτησε την δημοσιότητα, δεν έκανε θέμα την διάσωσή του. Αλλά χάρη στο internet, η ιστορία του 63χρονου πια Γάλλου έγινε γνωστή. Με αφορμή την δική του κατασκευή, οι Mythbusters προσπάθησαν να κάνουν κάτι αντίστοιχο, αλλά αυτό που έφτιαξαν ήταν πολύ χειρότερο και δεν οδηγιόταν – ενώ ο Emile είχε διασχίσει την έρημο με το δικό του Ντεσεβομηχανάκι. Γειά σου Emile, σε γουστάρουμε!

 

 

 

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις