"Έφυγε" ο John Surtees

Ο πιο εμβληματικός Θρύλος των αγώνων
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

13/3/2017

Ο John Surtees, ο οποίος πέθανε στο Λονδίνο την Παρασκευή 10 Μαρτίου, σε ηλικία 83 ετών, ήταν ο μοναδικός αγωνιζόμενος που είχε στεφθεί παγκόσμιος πρωταθλητής τόσο με μοτοσυκλέτες όσο και με αυτοκίνητα , καθώς είχε πάρει εφτά παγκόσμιους τίτλους με την MV Agusta πριν κερδίσει το πρωτάθλημα στην F1 το 1964 για λογαριασμό της Ferrari.

Ο Surtees γεννήθηκε το 1934 και ενηλικιώθηκε δουλεύοντας στο συνεργείο μοτοσυκλετών του πατέρα του στο νότιο Λονδίνο. Για πρώτη φορά αγωνίστηκε σε ηλικία 14 ετών, ακολουθώντας τα χνάρια του πατέρα του προς τη νίκη, αλλά αποκλείστηκε λόγω του νεαρού της ηλικίας του! Παράτησε το σχολείο στα 15 του και ξεκίνησε να τρέχει αγώνες στο χώμα, αλλά λίγο αργότερα ξεκίνησε συνεργασία με το εργοστάσιο της Victory τρέχοντας σε αγώνες δρόμου, δημιουργώντας ένα σερί νικών πάνω σε ένα Grey Flash 500 που προετοίμαζε ο ίδιος.

Ο πρώτος του αγώνας στο παγκόσμιο πρωτάθλημα ήταν το 1952, πάνω σε ένα Norton Manx 500 και το 1955 ο Sutrees πήρε τις πρώτες του εργοστασιακές συμμετοχές με την Norton, κερδίζοντας 69 από τους 75 αγώνες που έτρεξε στην Βρετανία, ενώ στο GP του Ulster πήρε την πρώτη του νίκη σε παγκόσμιο επίπεδο στην κατηγορία των 250cc. Την επόμενη χρονιά, κι αφού η Norton αποσύρθηκε από τους αγώνες, συνεργάστηκε με την MV Agusta κερδίζοντας το Senior TT πάνω σε ένα τετρακύλινδρο MV (η πρώτη του νίκη στο ΙοΜ), ενώ κέρδισε συνολικά έξι φορές τις εφτά χρονιές που συμμετείχε. Μέχρι τα 22 του χρόνια, είχε πετύχει το ασύλληπτο ρεκόρ των εφτά παγκόσμιων τίτλων, παρά το γεγονός μάλιστα ότι μία σεζόν του τέλειωσε νωρίς εξαιτίας ενός σπασμένου χεριού στο γερμανικό GP.

Το 1957 τα Agusta δεν μπορούσαν να κερδίσουν τα πολύ καλά Gilera και ο Surtees μετά βίας κατάφερε να τερματίσει τρίτος στο πρωτάθλημα των 500cc. Έδωσε μεγάλο αγώνα για να πείσει τον Κόμη Agusta να βελτιώσει την αξιοπιστία των τετρακύλινδρων  μοτοσυκλετών, με αποτέλεσμα να επέλθει ρήξη και να εγκαταλείψει την εταιρεία για να συνεργαστεί με την Moto Guzzi. Πριν όμως καν προλάβει να ξεκινήσει, η Moto Guzzi ανακοίνωσε ότι μαζί με την Gilera και την Mondial, θα εγκατέλειπαν κι αυτοί τους αγώνες. Μετά απ' αυτό επέστρεψε στην MV Agusta κερδίζοντας όλα τα GP στα οποία ξεκίνησε το 1958 και το 1959 με ένα σερί 25 νικών!

Το 1960, όντας εκνευρισμένος από την απόφαση του Κόμη να μην του επιτρέψει να τρέξει με τις μοτοσυκλέτες της εταιρείας σε αγώνες εκτός των παγκόσμιων πρωταθλημάτων, αποφάσισε να συνδυάσει τους αγώνες μοτοσυκλετών με των αυτοκινήτων, κάνοντας το ντεμπούτο του στη F1 με την ομάδα της Lotus στο GP του Μονακό. Εκεί εγκατέλειψε λόγω βλάβης στην μετάδοση και μετέβη στο Isle of Man όπου πέτυχε την τελευταία του νίκη στο Νησί. Αργότερα εγκατέλειψε οριστικά την MV Agusta και τους αγώνες μοτοσυκλετών, αλλά πιο πριν είχε φροντίσει να κάνει άλλο ένα ρεκόρ τρέχοντας την ίδια μέρα με μοτοσυκλέτα και αυτοκίνητο. Αυτό συνέβη στις 24 Ιουλίου του 1960, όπου ο Surtees κέρδισε στο γερμανικό GP στα 500cc έξω από την Στουτγάρδη και στη συνέχεια οδήγησε μέχρι την Porsche του Rob walker στην Formula 2, σε αγώνα που έγινε στην ίδια πίστα λίγο αργότερα!

Το 1963 μπήκε στην ομάδα της Ferrari και το 1964 κέρδισε τον παγκόσμιο τίτλο για την Scuderia. Μάλιστα εκτός από πιλότος ήταν και μηχανικός, καθώς λόγω της κακής οργάνωσης της ομάδας και τις συνεχόμενες απεργίες στην Ιταλία, ήταν ο μοναδικός που μπορούσε να κάνει κολλήσεις και να φτιάξει ένα βοηθητικό ρεζερβουάρ, ώστε το αμάξι του να καταφέρει να τελειώσει τον αγώνα και να μην μείνει από καύσιμα, αφού δεν μπορούσε να κάνει ανεφοδιασμό!

Ο Surtees ήταν ένας σκληρός αλλά δίκαιος άνθρωπος, που έθετε πάντα υψηλά στάνταρ

Αργότερα έφτιαξε την δική του ομάδα, αλλά τα απανωτά οικονομικά προβλήματα έφεραν το τέλος της προσπάθειας το 1978. Οι μοτοσυκλέτες παρέμειναν ως η μοναδική του αγάπη, τρέχοντας τον τελευταίο του αγώνα το 1986 στο Paul Ricard σε έναν αγώνα Ιστορικών GP, ως παράλληλη διοργάνωση του GP της Γαλλίας των 500cc.

Ο Surtees ήταν ένας σκληρός αλλά δίκαιος άνθρωπος, που έθετε πάντα υψηλά στάνταρ για τον εαυτό του αλλά και για τους συνεργάτες του. Δεν φοβόταν να αντιπαρατεθεί με τους ισχυρούς, ακόμη κι αν ήξερε πως δεν είχε ελπίδα να περάσει τη γνώμη του, ενώ η επιμονή του στις απόψεις του, του στοίχησε πολλές περισσότερες επιτυχίες από αυτές που ήδη είχε καταφέρει, ειδικά στο σκοτεινό περιβάλλον της F1. Παρά την ταπεινή καταγωγή του, τα επιτεύγματά του στην μοτοσυκλέτα και το αυτοκίνητο ήταν ιδιαίτερα σημαντικά, κάνοντας πολύ φτωχότερα και τα δύο με τον θάνατό του.

IRID: Ηλεκτροχρωμική ζελατίνα χωρίς μπαταρίες – Σκουραίνει με ηλιακή ενέργεια [Video]

Στην παραγωγή και για κράνη μοτοσυκλέτας - Ποιες εταιρείες θα τη βάλουν πρώτες
Ηλεκτροχρωμική LCD ζελατίνα IRID 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

6/2/2026

Η ιταλική IRID φέρνει στην παραγωγή την δική της πρόταση για την προστασία των ματιών του αναβάτη με την ηλεκτροχρωμική ζελατίνα που έχει εξελίξει να μην χρειάζεται μπαταρίες για τη λειτουργία της.

Η ενσωμάτωση φωτοχρωμικών ζελατίνων στα κράνη δεν είναι φυσικά κάτι καινούργιο με τους κατασκευαστές ωστόσο να ψάχνουν διαρκώς νέους τρόπους για να τις κάνουν πιο αποδοτικές και χρηστικές, δίνοντας παράλληλα και μεγαλύτερη ελευθερία επιλογές στους αναβάτες.

Οι φωτοχρωμικές ζελατίνες είναι πλέον κάτι αρκετά συνηθισμένο στα κράνη, όμως κατασκευαστές όπως η Shoei έχουν πάει ένα βήμα παραπέρα με την διάθεση ηλεκτροχρωμικών LCD ζελατινών που χρησιμοποιούν μικρές μπαταρίες (διαβάστε περισσότερα εδώ). 

Το όφελος για τον αναβάτη σε αυτή την περίπτωση είναι ότι δεν χρειάζεται να αφαιρέσει τη ζελατίνα από το κράνος αν οδηγεί το βράδυ ή σε συνθήκες με χαμηλό περιβαλλοντικό φωτισμό, όπως θα έκανε με μία φωτοχρωμική που χρησιμοποιεί το φως και θα γινόταν σκούρα αν έπεφταν επάνω της φώτα αυτοκινήτου. Το μόνο που χρειάζεται να κάνει αναβάτης είναι να την απενεργοποιήσει.

Ηλεκτροχρωμική LCD ζελατίνα IRID 2026

Τώρα έρχεται η ιταλική IRID να κάνει τα πράγματα πιο απλά και ταυτόχρονα πιο φιλικά περιβαλλοντικά αφού η δική της ηλεκτροχρωμική ζελατίνα εξαλείφει την ανάγκη για χρήση μπαταριών ως πηγή ενέργειας.

Η πρόταση της ιταλικής εταιρείας χρησιμοποιεί ένα μικρό ηλιακό πάνελ στην κορυφή της, όπως αυτό που έχουν τα κομπιουτεράκια, για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο και τοποθετείται στη μέση, στο πάνω μέρος της ζελατίνας. Έτσι η ζελατίνα αλλάζει ενεργεία το ποσοστό διαφάνειας με παράλληλη χρήση αισθητήρα φωτός.

Οι Ιταλοί υπόσχονται εξαιρετική απόδοση σε πραγματικές συνθήκες για την LCD ζελατίνα τους με πολύ χαμηλούς χρόνους απόκρισης, εξαιρετικά ομοιόμορφη λειτουργία σε όλη την έκταση της ζελατίνας, μηδενικές χρωματικές αλλοιώσεις, μηδενικό "τρεμόπαιγμα" (flickering), αλλά και "ανοσία" στην πόλωση του φωτός που σημαίνει ότι ο αναβάτης δεν θα παρατηρεί περίεργες γραμμές και... ουράνια τόξα όταν λειτουργεί.

Για την εξέλιξη της ηλεκτροχρωμικής ζελατίνας η IRID έχει κατοχυρώσει πατέντες σε 15 διαφορετικούς τομείς, ενώ η εφαρμογή της δεν περιορίζεται στα κράνη μοτοσυκλέτας αφού μπορεί να τοποθετηθεί σε γυαλιά οράσεως και ηλίου αλλά και σε μάσκες enduro-MX-ski, ακόμη και σε παρμπρίζ οχήματος. Στα χαρακτηριστικά της ζελατίνας περιλαμβάνεται και η αντιθαμβωτική επίστρωση.

Ηλεκτροχρωμική LCD ζελατίνα IRID 2026

Το αρνητικό σε αυτό το χρονικό σημείο είναι η τσουχτερή τιμή της ζελατίνας που ξεκινά από τα 390 περίπου ευρώ με την ιταλική εταιρεία να αναφέρει ότι το κόστος θα μειωθεί όταν δημιουργηθούν οι απαραίτητες κλίμακες οικονομίες και η ζελατίνα υιοθετηθεί από περισσότερους κατασκευαστές κρανών. Πρώτη εταιρεία που θα διαθέσει την τεχνολογία της IRID στα κράνη της είναι η SHARK, ενώ θα ακολουθήσουν η Nolan και η LS2.