Ένα Yamaha XS500 για το σαλόνι σας!

Κι όμως δεν είναι μοτοσυκλέτα
Από τον

Πάνο Καραβοκύρη

15/2/2019

Με μια πρώτη ματιά είσαι σίγουρος πως πρόκειται γι’ άλλο ένα custom που τα περισσότερα μέρη του είναι ξύλινα. Με μια δεύτερη, διαβεβαιώνεσαι πως πρόκειται για μια πραγματική μοτοσυκλέτα, κάτι που επαληθεύουν τα ελαστικά, οι αναρτήσεις, η εξάτμιση, το φανάρι και οι ντίζες. Χρειάζεται μια πιο προσεκτική ματιά μέχρι να αρχίσεις να εντοπίζεις τα στοιχεία που σε παραπέμπουν στο αντίθετο συμπέρασμα. Το γυάλινο μπουκάλι, o ξύλινος δίσκος μπροστά και το χρώμα του κινητήρα σε παροτρύνουν να σκεφτείς πως εν τέλει δεν είναι μια custom, αλλά μια μοτοσυκλέτα κατασκευασμένη σχεδόν εξ ολοκλήρου από ξύλο. Μέχρι εκείνη τη στιγμή έχεις περάσει ήδη αρκετό χρόνο θαυμάζοντάς την, όπως θα έκανες μ’ ένα έργο τέχνης, εξάλλου περί αυτού πρόκειται.

Ίσως μπορεί να γλιτώσει την σέλα της μοτοσυκλέτας σας από τις γρατζουνιές των νυχιών της γάτα σας, αν τις βάλετε δίπλα-δίπλα

 

Το απεικονιζόμενο JVLT-014 –όπως ονομάζεται- δημιουργήθηκε απ’ την NorthEast Custom που συνεργάστηκε με την JoeVelluto Design, μια ιταλική εταιρεία σχεδιασμού επίπλων. Η ξύλινη μοτοσυκλέτα κατασκευάστηκε με σκοπό να τοποθετηθεί ως έκθεμα στο Salone de Mobile Milano που είναι μια έκθεση επίπλων και σχεδιασμού. Για την κατασκευή του οι εταιρείες βασίστηκαν σ’ ένα Yamaha XS500 για την αντιγραφή των εξαρτημάτων και τη δημιουργία τους από ξύλο, ενώ δεν άντεξαν κι έβαλαν το χεράκι τους, δίνοντας μια διαφορετική εμφάνιση στη μοτοσυκλέτα, απαθανατίζοντας παράλληλα και την αξία του customizing. Δίχως λοιπόν την ικανότητα να μεταφέρει τον αναβάτη απ’ το ένα σημείο στο άλλο και να προσφέρει αγαλλίαση πνεύματος, έγιναν κάποιες ακόμη τροποποιήσεις ώστε να είναι πιο χρήσιμη, εκτός απ’ το να ομορφαίνει το περιβάλλον που θα διακοσμεί.

Το φανάρι διατήρησε τις λειτουργίες του με αποτέλεσμα να χρησιμοποιείται κι ως φωτιστικό, ενώ το “ρεζερβουάρ” είναι πλέον γυάλινο και μπορεί να παίξει το ρόλο του βάζου για λουλούδια. Επίσης, τα όργανα έχουν καταργηθεί δίνοντας τη θέση τους σ’ έναν άβακα για όσους θέλουν τα παιδιά τους να παίζουν πάνω ή κοντά στη μοτοσυκλέτα, παίρνοντας τα πρώτα ερεθίσματα για τη μύηση στον κόσμο των δύο τροχών.

Οι δημιουργοί της αναλύουν τους λόγους που προχώρησαν σ’ ένα τέτοιο εγχείρημα λέγοντας: “Σ’ αυτό το project, ο σχεδιασμός των αντικειμένων μαζικής παραγωγής συνδυάζεται με την μοναδικότητα των custom, όπου ένα αντικείμενο που παράγεται σε μεγάλη κλίμακα απομακρύνεται απ’ τη φύση του, αναλύεται και κάθε κομμάτι του δημιουργείται και επανασυναρμολογείται εκ νέου, ως μια νέα και μοναδική οντότητα. Η μοτοσυκλέτα υιοθετεί την φιλοσοφία της κατασκευής των επίπλων, με αποτέλεσμα να γίνει ένα αντικείμενο θαυμασμού που αιχμαλωτίζει την κινούμενη φύση του στην ακινησία.”

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις