Enduro στη Σερβία (Α.Ο.Δ.Π. Endurocross Team Patra & Motocross Club Berane Serbia)

9/10/2015

Γνωριστήκαμε με τα παιδιά του Motocross Club Berane εκεί πριν λίγους μήνες, όταν τους επισκέφτηκα μόνος μου στην έδρα τους νοτιοδυτικά της Σερβίας πάνω από το Κόσσοβο. Με υποδέχτηκαν πoλύ φιλικά και μιλήσαμε για πολλά θέματα και μετά από δύο μέρες μαζί τους υποσχέθηκα ότι θα γυρίσω με τη μοτοσυκλέτα μου. Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου, λοιπόν, φορτώσαμε στο τρέιλερ (pricolica) στα σερβικά, τις μοτοσυκλέτες μας και ξεκινήσαμε για εκεί. Φτάσαμε αργά το απόγευμα στα Σκόπια όπου μας περίμενε ο Marjan, παλιός φίλος, που μας φιλοξένησε σπίτι του.

Την επομένη μέρα κατεβήκαμε με τις μοτοσυκλέτες μας στο κέντρο της πόλης. Εκεί δίπλα από το ποτάμι που διασχίζει την πόλη είχε πολλά σκαλάκια, μια καλή ευκαιρία για παιχνίδι. Κατεβαίναμε και ανεβαίναμε τα σκαλιά,ενώ ο κόσμος μας φωτογράφιζε με τα κινητά τους. Μετά από λίγο γυρίσαμε στο σπίτι και πριν φτάσουμε πρόσεξα ένα χωμάτινο άνοιγμα δεξιά μας. Διαπιστώσαμε ότι ήταν μια παλιά πίστα motocross, η οποία είχε μεν χαλάσει, αλλά εμείς δεν πτοηθήκαμε και κάναμε γύρους στους λόφους.
Την επομένη μέρα ξεκινήσαμε για τη Σερβία. Πήραμε το Μarjan και τη σύζυγό του Dubravka και ξεκινήσαμε. Περάσαμε τους ελέγχους στα σύνορα και μπήκαμε στο Kosovo. Η περιοχή αυτή είναι σε ανάπτυξη, έχει πολλά μαγαζιά και οι δρόμοι είναι καθαροί. Προς το απόγευμα βγήκαμε από το Kosovo και περάσαμε Σερβία. Μόλις είχε βραδιάσει, καλέσαμε στο τηλέφωνο τον υπεύθυνο διαδρομών και αγώνων της λέσχης, Nebojsa Vasilievic, που μας περίμενε στο βενζινάδικο στην είσοδο της πόλης. Μας πήγε στο ξενοδοχείο, τακτοποιήσαμε τα πράγματα μας, ξεκουραστήκαμε λίγο και πήγαμε στο motocross club της πόλης. Τα παιδιά ήταν εκεί και μας περίμεναν, ενώ του πρόσφερα τα αναμνηστικά και πολλά γλυκίσματα που είχα φέρει από την Ελλάδα. Κουβεντιάσαμε για τις δραστηριότητες της λέσχης, για τις διαδρομές που υπάρχουν και το πρόγραμμα της επόμενης ημέρας.
Το Σάββατο το πρωί ξυπνήσαμε και πήγαμε στη λέσχη όπου δίπλα είχε χώρο για το τρέιλερ και της μηχανές μας. Άρχισαν να μαζεύονται τα παιδιά να μας δουν και να μας γνωρίσουν. Σε μια στιγμή πιο κάτω στη καφετέρια ακούμε φωνές. Τρείς Αλβανοί ρωτούσαν έναν νεαρό για κάτι αλλά αυτός δεν ήξερε να απαντήσει. Αυτοί νόμιζαν ότι δεν τους απαντά γιατί ήταν Αλβανοί. Τότε άρχισαν να τον πιέζουν ασφυκτικά και ο νεαρός φώναξε για βοήθεια. Εκείνη τη στιγμή βγήκε από τη καφετέρια ένας Σέρβος 2,20μ. περίπου και τους έσπασε στο ξύλο. Οι Αλβανοί έφυγαν με σακατεμένα τα πρόσωπα τους αφήνοντας τα δόντια τους στο πεζοδρόμιο. Το Βerane έχει 35.000 κατοίκους και εκεί ζουν περίπου 500 Αλβανοί καθώς το Κόσσοβο είναι πολύ κοντά. Σε λίγο ήρθε η αστυνομία και έψαχνε το δίμετρο Σέρβο που σακάτεψε τους Αλβανούς. Αυτός όμως είχε φύγει. Δεν είπαν τίποτα για τα μηχανάκια και τις γουρούνες που είχαν μαζευτεί εκεί.

Ο Nebojsa μου είπε ότι επειδή δεν γνωρίζει πώς οδηγούμε, γι' αυτό θα πηγαίναμε μόνο εμείς οι δυο και άλλες δυο γουρούνες στο βουνό. Σημειώστε ότι ο Nebojsa όταν έμαθε ότι ερχόμαστε ήρθε από τη Γερμανία να μας δει και να μας πάει στο βουνό. Μπροστά αυτός και πίσω εμείς και όταν μπήκαμε στο χωματόδρομο η γουρούνα πήγαινε με παντιλίκια και με τις δυο ρόδες. Τους ακολουθήσαμε και σε λίγο άρχισε το πραγματικό enduro. Μπήκαμε σε σκιερά μονοπάτια, περάσαμε ορεινές λίμνες, καταπράσινα λιβάδια και φανταστικές ανηφόρες. Εντυπωσιάστηκα γιατί δεν υπήρχε καθόλου πέτρα, ούτε για δείγμα. Μόνο σε ένα μικρό κομμάτι υπήρχαν.

Μου είπε ο Nebojsa ότι θα περάσουμε τρία βουνά και θα τελειώσει η εντουράδα σε ένα χιονοδρομικό κοντά στα 2000 μέτρα υψόμετρο. Το πότε βράδιασε, πότε περάσαμε τα τρία βουνά και φτάσαμε στο χιονοδρομικό ούτε που το κατάλαβα. Ήταν τόσο ωραία. Εκεί ήταν έτοιμο ένα τραπέζι με παραδοσιακά σερβικά φαγητά, όλα υπέροχα και ταχτοποιημένα. Εκεί είχε σπίτι εξοχικό ο Nebojsa και μετά το φαγητό μας φιλοξένησε σ' αυτό. Αύριο, μας είπε, έχουμε και άλλη εντουροβόλτα σε άλλα βουνά. Σε λίγο έφυγε για την πόλη.Το σπίτι ήταν φανταστικό, με ξύλινη επένδυση και ζεστό, καθώς το καλοριφέρ ήταν αναμμένο στο φουλ, αφού έπαιρνε θερμότητα από το τζάκι.

Την επόμενη μέρα ξεκινήσαμε με σκιερά μονοπάτια που δεν φαίνονταν ο ουρανός. Ήταν σαν να ήμασταν σε τούνελ από δέντρα. Μέρη που δεν περιγράφονται αν δεν τα δει κάποιος. Εν τω μεταξύ, ο καιρός άρχισε να βαραίνει. Σε μια στιγμή το κινητό μου έκανε ένα μπιπ. Τι είναι αυτό; Το έβγαλα και το κοίταξα να δω. Καλώς ήρθατε στο Kosovo έγραφε. Ωχ, λέω, μας πιάσανε. Σταματήσαμε και έδειξα το sms. Eίχαμε εισέρθει κατά λάθος στο Κοsovo. "Πάμε πίσω", μας λέει ο Nebojsa, "αν μας πιάσουν θα μας αφήσουν σε μια εβδομάδα".
Μετά από λίγο άκουσα το δεύτερο μπιπ στο κινητό και κατάλαβα ότι είμαστε σε σερβικό έδαφος. Ο καιρός ήταν πιο βαρύς πλέον και άρχισε να πέφτει ομίχλη και βροχή. Αν μας έκλεινε ο καιρός εκεί τι θα γινόμασταν; Ευτυχώς, τα παιδιά ήταν καλοί γνώστες της περιοχής και μας γύρισαν στο χιονοδρομικό σχετικά γρήγορα.

Δε μας άφησαν να βραχούμε περισσότερο. Πήραν τηλέφωνο στη πόλη να μας φέρουν τα πράγματα μας επάνω, για να φύγουμε από εκεί. Σε λίγο ήρθαν και δεν μας άφησαν να δέσουμε και να ανεβάσουμε τις μηχανές στο τρέιλερ υπό βροχή. Τις ανέβασαν και τις έδεσαν μόνοι τους και μας φώναξαν να φύγουμε όταν ήταν όλα έτοιμα.
Κατεβαίνοντας προς τη πόλη ο Nebojsa μας πήγε σε ένα ιατρικό διαγνωστικό κέντρο με τελευταία μηχανήματα και πολύ σύγχρονο, του οποίου ήταν ο ιδιοκτήτης. Αργότερα, πήγαμε στο motocross club να χαιρετήσουμε τα μέλη που μας περιμέναν. Μαζί τους, μάλιστα, ήταν και 6 παιδάκια 10-12 χρονών που μάθαιναν motocross.
Η φιλοξενία τους ήταν απίθανη και η αποχώρηση μας συγκινητική.
Οι οικοδεσπότες μας είχαν την ειλικρίνεια στα μάτια τους και ήταν dobri όπως λέγεται στη γλώσσα τους το καλό. Φύγαμε για τα Σκόπια, που είναι μια πόλη που αναπτύσσεται γρήγορα. Καμία σχέση δεν έχει με το παρελθόν πριν από μια επταετία. Καθαρή πόλη, όμορφη, γεμάτη δέντρα και πράσινο. Την επόμενη και τελευταία ημέρα ο Marjan μας πήγε ως την έξοδο της πόλης. Ανανεώσαμε το ραντεβού μας και φύγαμε για Θεσσαλονίκη και από Εγνατία-Ιωάννινα-Άρτα-Γέφυρα και Πάτρα. Η διαδρομή ως το Bernane είναι 1.030 χιλιόμετρα να πας και άλλα τόσα να γυρίσεις, αλλά αξίζει τον κόπο και με το παραπάνω. Γι' αυτό και υποσχεθήκαμε στους εαυτούς μας ότι θα ξαναπατήσουμε αυτά τα χώματα το συντομότερο δυνατό.
Χάρης Κορέσης

https://bit.ly/MOTO_680

Επικαιρότητα

Πατέντα Kawasaki για τροφοδοσία με υγροποιημένο υδρογόνο - Ο πεντακύλινδρος κινητήρας του H2 HySE

Οι Ιάπωνες επιμένουν πως το υδρογόνο είναι προτιμότερη λύση από τις μπαταρίες

Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

27/4/2026

Σε ένα από τα ισχυρότερα αναχώματα στην προτεινόμενη λαίλαπα της βεβιασμένης Ηλεκτροκίνησης εξελίσσεται η χρήση υδρογόνου ως καύσιμο στους κινητήρες εσωτερικής καύσης και οι Ιάπωνες πρωτοπορούν στο θέμα αυτό, έχοντας στήσει εδώ και μερικά χρόνια την κοινοπραξία HySE με συμμετοχή των περισσότερων κατασκευαστών μοτοσυκλετών και αυτοκινήτων της χώρας.

Η Kawasaki είναι μια από τις πιο δραστήριες εταιρείες στον τομέα αυτόν, όσον αφορά στη Μοτοσυκλέτα τουλάχιστον, έχοντας ήδη παρουσιάσει το λειτουργικό πρωτότυπο H2 HySE που έκανε γύρους επίδειξης στις πίστες των Le Mans και Suzuka στα περιθώρια των αγώνων Endurance σε Γαλλία και Ιαπωνία πέρυσι.

Αυτό το φουτουριστικό πρωτότυπο ωστόσο επιδεικνύει με μια ματιά το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η τεχνολογία υδρογόνου: την αποθήκευσή του. Οι γιγάντιες βαλίτσες του H2 HySE είναι απαραίτητες για να φιλοξενήσουν κάμποσα κάνιστρα υδρογόνου υπό πολύ υψηλή πίεση μα, ακόμη κι έτσι, η αυτονομία της μοτοσυκλέτας αυτής φέρεται να είναι ακόμη μη ανταγωνιστική συγκριτικά με μιας βενζινοκίνητης.

Η χρήση αερίου υδρογόνου έχει τα προβλήματά της, γι’ αυτό στο Akashi εξετάζουν ως λύση το υγροποιημένο υδρογόνο, καθώς έτσι θα μπορεί να χωρέσει περισσότερο στη μοτοσυκλέτα. Αυτό ακριβώς είναι και το αντικείμενο της πιο πρόσφατης ευρεσιτεχνίας που κατοχύρωσε η Kawasaki στην Ιαπωνία.

Στο σχέδιο βλέπουμε έναν κινητήρα που μοιάζει πεντακύλινδρος σε σειρά, ωστόσο στην πραγματικότητα είναι τετρακύλινδρος – ως ήταν εξαρχής ο κινητήρας του H2 HySE με τον υπερσυμπιεστή. Μόνο που ο ακριανός κύλινδρος στη δεξιά πλευρά του κινητήρα δεν λειτουργεί όπως οι υπόλοιποι τέσσερεις και αντί να ωθεί τον στρόφαλο, παίρνει κίνηση απ’ αυτόν για να αντλήσει καύσιμο.

Εξηγούμαι αναλυτικότερα, γιατί τα νούμερα που συνοδεύουν την πατέντα της Kawasaki έχουν ιδιαίτερο τεχνικό ενδιαφέρον.

Στα χαρτιά, το υδρογόνο έχει μεγαλύτερη ενεργειακή πυκνότητα από τη βενζίνη ανά μονάδα μάζας. Αυτό σημαίνει πως ένα κιλό υδρογόνου έχει περίπου τριπλάσια αποθηκευμένη ενέργεια από ένα κιλό βενζίνης. Αν όμως μιλήσουμε για ενέργεια ανά μονάδα όγκου, τότε η κατάσταση αντιστρέφεται ραγδαία, καθώς στον ίδιο όγκο η (υγρή) βενζίνη έχει ασύγκριτα περισσότερη ενέργεια από το (αέριο) υδρογόνο. Ενδεικτικά, αναφέρει πως ακόμη κι αν συμπιέσουμε το υδρογόνο στα 700 bar (πάνω από 10.000 psi), στο ίδιο όγκο η βενζίνη έχει εξαπλάσια ενέργεια αποθηκευμένη.

Και το πρόβλημα στη μοτοσυκλέτα είναι πως ο δεσμευτικός παράγοντας δεν είναι τόσο το βάρος, όσο ο διαθέσιμος χώρος για αποθήκευση του υδρογόνου, δηλαδή ο όγκος.

Η ιδέα της Kawasaki είναι προφανέστατη: το υγροποιημένο υδρογόνο απαιτεί πολύ μικρότερο όγκο για την αποθήκευσή του, άρα θα μπορούμε να φορτώσουμε μεγαλύτερη ποσότητα στη μοτοσυκλέτα χωρίς να απαιτεί βαλίτσες σε μέγεθος μικρής καλύβας. Μόνο που δεν είναι τόσο απλό το θέμα.

Το υγροποιημένο υδρογόνο έχει τα δικά του προβλήματα. Πρώτον, πρέπει να διατηρείται σε εξαιρετικά χαμηλή θερμοκρασία για να μην εξαερωθεί, άρα το δοχείο αποθήκευσής του θα πρέπει να είναι άριστα μονωμένο για να διατηρεί το υδρογόνο σε υγρή φάση.

Μετά προκύπτει ένα θέμα με την πίεση που δεν θα έχουμε πλέον στο δοχείο του. Στα 700 και 1000 bar, μόλις ανοίξει δίοδος στο κύκλωμα τροφοδοσίας το αέριο θα εκτοξευτεί με μεγάλη πίεση. Δεν θα συμβεί το ίδιο με το υγρό όμως, οπότε τώρα χρειαζόμαστε τρόμπες για να δημιουργήσουν την απαιτούμενη πίεση στη γραμμή τροφοδοσίας.

Η προτεινόμενη λύση της Kawasaki στο θέμα είναι ένα δίδυμο από αντλίες, μια παραδοσιακή σαν αυτή που έχουν οι περισσότεροι κινητήρες της αγοράς ήδη για τη βενζίνη και μια δεύτερη την οποία στα σχέδια των Ιαπώνων υποδύεται το πέμπτο πιστόνι στον τετρακύλινδρο κινητήρα. Η Kawasaki λέει πως αυτός ο έξτρα κύλινδρος μπορεί να δημιουργήσει πίεση τουλάχιστον 1500 psi για να οδηγήσει το υγρό υδρογόνο στον θάλαμο καύσης.

Τα παραπάνω προφανώς και δεν λύνουν όλα τα ζητήματα της Υδρογονοκίνησης, αλλά αν μη τι άλλο δείχνουν πως οι Ιάπωνες επιμένουν πολύ ζεστά στο θέμα. Η Kawasaki μάλιστα δείχνει πολύ πρόθυμη να αναλάβει ρόλο πρωτοπόρου, καθώς εκτός από τη μοτοσυκλέτα κι ένα UTV που θα φορέσει τον ίδιο κινητήρα, έχει αναλάβει να εξελίξει ένα πλοίο ειδικά σχεδιασμένο για τη μεταφορά υγροποιημένου υδρογόνου, το οποίο υπολογίζεται να έχει ολοκληρωθεί ως το τέλος του 2026.

Αυτή τη στιγμή πάντως δεν είμαστε ακόμη κοντά στο σημείο που το υδρογόνο μπορεί να αντικαταστήσει το πετρέλαιο και τη βενζίνη στις μεταφορές, ειδικά όταν βάλουμε στην εξίσωση και όλους τους χωροταξικούς περιορισμούς που ισχύουν στα δίκυκλα. Πλησιάζουμε όμως και η δουλειά που κάνει η κοινοπραξία HySE βρίσκεται στην πρώτη γραμμή τεχνολογικής καινοτομίας.

Μετά, θα απομένει το πιο δύσκολο βήμα απ’ όλα: το δίκτυο ανεφοδιασμού, το πρόβλημα που πια ξεφεύγει από τον έλεγχο των εργοστασίων και της επιστήμης για να κυλιστεί στη λάσπη πολιτικών και επιχειρηματικών λογικών.