Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Οδική Ασφάλεια – Αλλαγές σε ΚΟΚ, ΚΤΕΟ, Σχολές Οδηγών

Παρουσιάστηκε το Στρατηγικό Σχέδιο Δράσης
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

3/2/2021

Μεγάλη ημέρα σήμερα για ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα αυτής της χώρας, την οδική ασφάλεια. Κάθε φορά που παρουσιάζεται ένα «Σχέδιο Δράσης για την Οδική Ασφάλεια» είναι μεγάλη ημέρα, απλά μικραίνουν όλες οι υπόλοιπες καθώς ελάχιστες ή και τίποτα από τις εξαγγελίες δεν πραγματοποιούνται στην πράξη. Για αυτό και πριν από την παρουσίαση του σχεδίου, όπως αυτή έγινε σήμερα στο Μουσείο Αυτοκινήτου, να σταθούμε σε μία μικρή λεπτομέρεια: Την πρόβλεψη, έως το 2030, για να αναγκαστούν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς να υλοποιήσουν συγκεκριμένες δράσεις που θα τους ανατεθούν βάση του σχεδίου. Ανεξάρτητα κυβέρνησης και πάντα σε αυτή την χώρα, έλειπε ο δεσμευτικός χαρακτήρας των εξαγγελιών. Βασική λεπτομέρεια που ακούστηκε σήμερα, είναι πως θα συσταθεί ένα όργανο συντονισμού που θα δεσμεύει σε δράση βάση του σχεδίου, τους εμπλεκόμενους φορείς.

Το «θα» είναι επίσης ένα άλλο αγκάθι, γιατί -συνήθως- δεν συνοδεύεται από πράξεις αλλά ας πούμε πως μένουμε προς το παρόν στην παραπάνω πρόβλεψη. Σημαντικό είναι πως ο Υφυπουργός Υποδομών & Μεταφορών Γιάννης Κεφαλογιάννης αναφέρθηκε συγκεκριμένα στην ακριβή καταγραφή όσων δεν φορούν κράνος, όταν παρουσίασε το στόχο για την δημιουργία Εθνικού Συστήματος καταγραφής που θα επιβλέπει το Μετσόβειο ώστε η χώρα να έχει ακριβή στατιστικά στοιχεία για να μπορεί να αποφασίσει σωστά, αλλά και να μετρήσει την εφαρμογή των μέτρων.

Το άλλο θετικό είναι πως δεν ξεκινήσαμε κατευθείαν στον στρατηγικό σχεδιασμό από τα πρόστιμα, που αποδεδειγμένα ο Έλληνας έχει συνηθίσει στην ιδέα πως ίσως τα αποφύγει, αλλά στον πυρήνα βρισκόταν το Ασφαλές Οδικό Δίκτυο. Δυστυχώς δεν έγινε επέκταση ως προς συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ασφάλτου και μείναμε περισσότερο στις εξαγγελίες των μεγάλων έργων, αλλά είναι μία αλήθεια πως εδώ που βρισκόμαστε πρέπει να γίνει η κατασκευή των δρόμων που λείπουν και μετά η βελτίωση. Ωστόσο υπάρχει πρόβλεψη για 7.000 επικίνδυνα σημεία σε όλη την χώρα που θα γίνουν παρεμβάσεις για καλύτερη ασφάλεια.

Από εκεί και πέρα το Σχέδιο Δράσης έχει τους υπόλοιπους τομείς που εστιάζει: Εκπαίδευση & Επικοινωνία, Διακυβέρνηση & Στοχοθεσία, Καλής Ποιότητας Δεδομένα, Αποτελεσματικό σύστημα επιβολής. Με πρώτο όπως είπαμε, το Ασφαλές Οδικό Δίκτυο. Για τα πρόστιμα ακούστηκε ξεκάθαρα πως το μεγάλο πρόβλημα είναι η απίστευτη γραφειοκρατία και η έλλειψη μηχανοργάνωσης που οδηγεί στο μεγαλύτερο μέρος τους να παραγράφονται, ακυρώνοντας στην πράξη την ισχύ τους. Αυτό θα αλλάξει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό που υπάρχει με τις κλίσεις να καταγράφονται ηλεκτρονικά και να καθίσταται δύσκολη η διαγραφή τους αλλά και να επιβάλλονται άμεσα τα πρόστιμα αντί να παραγράφονται μετά από χρόνια. Αυτή βέβαια η συνειδητοποίηση είναι ένα καλό βήμα αλλά ταυτόχρονα περιγράφει και το τεράστιο άλμα που χρειάζεται να γίνει. Καθώς η έλλειψη μηχανογράφησης δεν είναι κάτι που μπορεί να λυθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα!

Από εκεί και πέρα, όταν όλα αυτά γίνουν, οι παραβάσεις του ΚΟΚ θα βεβαιώνονται και θα καταχωρούνται σε πραγματικό χρόνο και σε περίπτωση των ραντάρ ταχύτητας, θα βαρύνουν κατευθείαν τον κάτοχο, ενώ θα υπάρχει δυνατότητα πληρωμής μέσω e-banking πριν την βεβαίωση στο TAXISnet.

Βασικός στόχος ωστόσο του προγράμματος είναι η μείωση των νεκρών και των σοβαρά τραυματιών κατά 50% ώστε να πλησιάσει τον Ευρωπαϊκό στόχο το 2050 που θέλει μηδενικά θύματα τροχαίων, κάτι τουλάχιστον δύσκολο να γίνει. Όχι τόσο από εμάς, αλλά και ο Ευρωπαϊκός στόχος μοιάζει πολύ μακριά. Βέβαια η παρουσίαση ξεκίνησε παρουσιάζοντας την Ελλάδα να έχει την μεγαλύτερη μείωση στην Ευρώπη σε νεκρούς από τροχαία την περίοδο 2010-2019, της τάξης του 43% χωρίς όμως να εξαιρέσει το γεγονός πως συνεχίζουμε να έχουμε από τους υψηλότερους αριθμούς νεκρών ανά εκατομμύριο κατοίκους στην Ευρώπη. Είμασταν πολύ χάλια και γίναμε λιγότερο, είναι το πραγματικό συμπέρασμα, με στόχο να φτάσουμε τουλάχιστον τον μέσο όρο.

Κάτι που θα έχει και οικονομικό όφελος, χωρίς ποτέ να μπορεί να μετρήσει κανείς την ανθρώπινη ζωή με νούμερα, προφανώς. Γεγονός όμως είναι πως τα τροχαία αποτελούν το 1,5% του ΑΕΠ.

Για την εκπαίδευση ανακοινώθηκαν ριζικές αλλαγές, που ξεκινούν από την διδασκαλία και καταλήξουν στις εξετάσεις. Αλλάζουν τα κείμενα και τα εγχειρίδια και καταργούνται οι ερωτήσεις με τις προκαθορισμένες απαντήσεις με δημιουργία τράπεζας θεμάτων από όπου αντλούνται τα θέματα, αναγκάζοντας έτσι τους υποψήφιους σε μελέτη και τους εκπαιδευτές σε διδασκαλία. Μπαίνουν νέες προϋποθέσεις για τους εκπαιδευτές με ελάχιστη ηλικία και κατοχή άδειας οδήγησης για άσκηση επαγγέλματος, καθώς και δικαίωμα άσκησης βάση συγκεκριμένων ειδικοτήτων σπουδών.

Άλλο βασικό το οποίο ακούστηκε είναι πως κανείς δεν ελέγχει τα ΚΤΕΟ. Στην Ελλάδα κόβονται 4,5% των οχημάτων και στην Γερμανία το 35% που είναι ένας δείκτης μακριά από την πραγματικότητα και την εικόνα στους δρόμους. Για αυτό θα γίνονται τυχαίοι έλεγχοι στα οχήματα που βγαίνουν από τα ΚΤΕΟ για να δουν αν όντως περνούν τον έλεγχο κι έπειτα θα επιβάλλονται πρόστιμα που θα φτάνουν μέχρι και στην ακύρωση της λειτουργίας του εκάστοτε ΚΤΕΟ.

Οι παραβάσεις του ΚΟΚ θα μπουν σε κατηγορίες βάση της σοβαρότητας που έχουν με τα στατιστικά των τροχαίων στην χώρα μας και η υπερβολική ταχύτητα, με την χρήση ζώνης και κράνους, την επήρεια αλκοόλ και την χρήση κινητού, πηγαίνουν άλλο ένα σκαλί πιο πάνω. Το όριο στις πόλεις μειώνεται ακόμη περισσότερο, κάτι αναμενόμενο με βάση το σχέδιο που υπάρχει για την μικροκινητικότητα και ενδεχομένως την ταυτόχρονη κίνηση των ηλεκτρικών πατινιών και των ποδηλάτων στους ίδιους δρόμους με τα αυτοκίνητα. Για αυτό και το όριο θα μειωθεί στα 30χλμ/ώρα από τα 50 που ισχύει τώρα στο ευρύτερο αστικό δίκτυο.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις