Honda Cub: Παπί Θρη Ντι

Από τον

Βασίλη Καραχάλιο

30/5/2014

Το ξέρουν και οι πέτρες, όπως άλλωστε διαπιστώσαμε πρόσφατα στην αποστολή του ΜΟΤΟ στα Λευκά Όρη της Κρήτης με παπιά. Για τους περισσότερους από μας, ήταν το πρώτο μας μηχανάκι, ή τουλάχιστον ένα από τα πρώτα που οδηγήσαμε. Κι όχι μόνο εμείς. Το Honda Super Cub παρουσιάστηκε το 1958, ως το 1974 είχαν πουληθεί δέκα εκατομμύρια από δαύτα, ως το 2005 πενήντα, το μέτρημα το 2008 έλεγε 60 και τα τελευταία στοιχεία της Ηοnda, ως το Μάρτιο του 2014, 87 ολόκληρα εκατομμύρια. Αν τα βάζαμε όλα αυτά το ένα πίσω από το άλλο, το πρώτο θα απείχε από το τελευταίο 165.300 χιλιόμετρα, χοντρικά τέσσερις φορές την περίμετρο της γης.
Ειδικά στην Ελλάδα, η πρώτη εικόνα που έρχεται στο μυαλό με την λέξη παπί είναι ενός εξάβολτου ή δωδεκάβολτου Honda C50, ανάλογα με την ηλικία του καθενός. Και μπορεί στις ΗΠΑ να σταμάτησε να πωλείται το 1983, αλλά στον υπόλοιπο κόσμο που έχει ανάγκη φθηνής και αξιόπιστης μετακίνησης, το παπί ζει και βασιλεύει.

Παράγεται σε 15 εργοστάσια σε 14 χώρες, με βασικότερες την Ταϊλάνδη, την Ινδονησία, το Βιετνάμ, την Βραζιλία, την Κίνα, την Νιγηρία και φυσικά την Ιαπωνία, ενώ πωλείται σε 160 χώρες. Το τελευταίο κατόρθωμα της Honda είναι πως κατοχύρωσε το τρισδιάστατο σχήμα του παπιού ως δικό της. Είναι η πρώτη τρισδιάστατη πατέντα στην Ιαπωνία για οποιουδήποτε είδους όχημα, και κάτι εξαιρετικά σπάνιο για βιομηχανικό προϊόν γενικά. Στην Ευρώπη, ξέρουμε πως έχουν κατοχυρωθεί ως 3D τα σχήματα των Vespa και του πρώτου 500 της Fiat. 
H αιτιολόγηση για την χορήγηση αυτής της 3D πατέντας είναι πως η Ηοnda έχει διατηρήσει την βασική σχεδίαση του παπιού όλα αυτά τα χρόνια, άσχετα από τις τεχνολογικές και λειτουργικές βελτιώσεις που έχουν γίνει. Σαν αποτέλεσμα, λέει το σκεπτικό, όταν το κοινό βλέπει ένα Cub, το αναγνωρίζει ως προϊόν της Ηonda, κι αυτός ήταν ο κύριος λόγος που το Ιαπωνικό Γραφείο Ευρεσιτεχνιών χορήγησε και την 3D πατέντα στην Honda.  


Η φωτογραφία με το μαύρο παπί που δημοσιεύουμε είναι μία από αυτές που συνόδευαν την αίτηση για την κατοχύρωση του 3D σχήματος του παπιού. Θα παρατηρήσετε πως δεν υπάρχουν πάνω του λογότυπα ή διακοσμήσεις, όπως στα παπιά παραγωγής. Αυτό δεν είναι παράλειψη, αλλά έχει γίνει επίτηδες. Αυτό που μετράει, στην περίπτωση της κατοχύρωσης ενός τρισδιάστατου σχήματος, είναι η γενική εντύπωση, που δεν εξαρτάται από χρώματα ή λογότυπα. Επομένως, η τρισδιάστατη εικόνα ενός αντικειμένου είναι ο καθοριστικός παράγοντας για την αναγνώριση της προέλευσής του, του κατασκευαστή του δηλαδή. Στην περίπτωσή μας, οι Ιάπωνες του Γραφείου Ευρεσιτεχνιών κατοχύρωσαν το τρισδιάστατο σχήμα αυτού του παπιού, κρίνοντας πως είναι αυτομάτως αναγνωρίσιμο ως Honda. Κι επειδή πρόκειται για μια καινούργια πρακτική, είναι επόμενο πως θα υπάρχουν ερωτήσεις που δεν έχουν απαντηθεί ακόμα, καθώς η παγκόσμια νομοθεσία δεν είναι ξεκάθαρη σ’ αυτό το θέμα. Τι γίνεται με τα παπιά των άλλων εταιριών; Τι δικαιώματα δίνει στην Honda αυτή η κατοχύρωση; Ακόμα και η Κίνα έχει υπογράψει συμφωνία που την αναγκάζει να σέβεται τις κατοχυρωμένες Ιαπωνικές πατέντες, αυτό όμως μέχρι σήμερα δεν έχει σταματήσει πολλούς κατασκευαστές της από το να αντιγράφουν ασύστολα, όχι μόνο την Ηonda αλλά και τις υπόλοιπες εταιρίες.


Είναι επίσης προφανές πως τα κριτήρια για την κατοχύρωση τρισδιάστατων σχημάτων δεν μπορεί να είναι χαλαρά, ή να εξαρτώνται από τα χρώματα και τα γραφικά. Πρέπει να ξεχωρίζουν σε βάθος χρόνου, με το σχήμα τους να μην έχει αλλάξει ουσιαστικά, οπότε να μπορούν και οι κατασκευαστές τους να αποδείξουν πως το σχήμα τους έχει αποκτήσει ισχυρή προστιθέμενη αξία στα μάτια του κοινού. Κι έτσι, ένα κατοχυρωμένο τρισδιάστατο σχήμα δεν αφορά μόνο την εικόνα, αλλά συνδέεται με αξίες όπως η ευχρηστία, η ποιότητα, η οικονομία και η αξιοπιστία, που έχουν βελτιώσει τις ζωές των ανθρώπων που έζησαν μαζί του. Ακριβώς όπως το σκεφτόταν και ο Soichiro Honda. 

Νέα κεφαλή βίδας BMW: Ξεβιδώνουν με το λογότυπο τους και ειδικό εργαλείο

Πατέντα για ειδικές κεφαλές κοχλίων (βιδών) με σχήμα το σήμα της BMW, που απαιτούν ειδικά εργαλεία
BMW Roundel Bolt
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

23/12/2025

Η BMW κατοχύρωσε πατέντα για νέες βίδες με κεφαλή εμπνευσμένη από το εμβληματικό της λογότυπο, μια ιδέα που εντυπωσιάζει αισθητικά αλλά εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την πρακτικότητα και την ευκολία συντήρησης των μοτοσυκλετών.

Η BMW κατέθεσε πρόσφατα πατέντα για βίδες και κοχλίες των οποίων η κεφαλή φέρει ανάγλυφα το σήμα της εταιρείας. Στο κέντρο εμφανίζονται τα γράμματα “BMW”, ενώ δύο βαθιές εσοχές, τοποθετημένες εκεί όπου κανονικά βρίσκονται τα μπλε τμήματα του λογοτύπου, λειτουργούν ως σημεία εφαρμογής του ειδικού εργαλείου. Για την αφαίρεση ή σύσφιξη της βίδας απαιτείται αποκλειστικό εργαλείο αντίστοιχου σχήματος, το οποίο λογικά θα διατίθεται σε διαφορετικά μεγέθη.

BMW Roundel Bolt

Το πρακτικό όφελος μιας τέτοιας σχεδίασης είναι προφανώς δεύτερο μπροστά στην εμφάνιση που θέλουν να πετύχουν οι Γερμανοί. Ιδιαίτερα αν αυτές οι βίδες χρησιμοποιούνται μόνο σε εξωτερικά πλαστικά τμήματα του φαίρινγκ ή σε γενικότερα σε σημεία που τονίζουν την εμφάνιση της νέας μοτοσυκλέτας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν έχουν σχεδιαστεί και με βάση το καθαυτό πρακτικό ζήτημα της μίας και μόνο δουλειάς που απαιτείται να κάνουν: Οι κεφαλές Allen και Torx έχουν καθιερωθεί εδώ και δεκαετίες χάρη στη δυνατότητά τους να μεταφέρουν υψηλή ροπή, στο μικρό τους μέγεθος και πλέον έχουν σχεδόν καθολική χρήση στη βιομηχανία αυτοκινήτου και μοτοσυκλέτας. Το αν η νέα σχεδίαση κεφαλής μπορεί να ανταποκριθεί σε εφαρμογές υψηλής καταπόνησης μένει να αποδειχθεί.

BMW Roundel Bolt

Αλλά τα πράγματα δεν ήταν πάντα έτσι, με τις πρώτες βίδες να είναι ίσιες και σταυροί (Phillips) και χωρίς κοινά στάνταρντ μεταξύ, πολλές φορές όμοιων σχεδίων, είτε λόγω διαφορών των συστημάτων μέτρησης (μετρικό - αυτοκρατορικό) σε κεφαλές και σπειρώματα (μετρικό, BSW κ.α) με κωνικότητες ή χωρίς, είτε διαφορές γεωμετρίας σχεδιασμού (Phillips - JIS), με πολλές φορές τα λάθη να πληρώνονται ακριβά σε χρόνο, άγχος, ταλαιπωρία και μηχανουργική εργασία.

BMW Roundel Bolt

Στο πέρας των ετών πολλά είναι τα σχέδια κεφαλών που είναι αρκετά ιδιαίτερα και απαιτούν πιο εξειδικευμένα εργαλεία λειτουργώντας αποτρεπτικά για τον περισσότερο κόσμο που θέλει να  “σκαλίσει”. Εργαλεία που όμως είναι εμπορικά διαθέσιμα χωρίς κάποιο δυσθεώρητο κόστος, μικρό εμπόδιο για κάποιον που ξέρει τι κάνει ή θέλει πραγματικά να δοκιμάσει την τύχη του.

BMW Roundel Bolt

Το να λέμε ότι η συγκεκριμένη πατέντα μοιάζει να ωθεί περισσότερους ιδιοκτήτες προς τα επίσημα συνεργεία της BMW, αποθαρρύνοντας την επισκευή στο σπίτι ή από ανεξάρτητους μηχανικούς, την στιγμή που μια εξαέρωση, μια διάγνωση ή ένα αντικλείδι απαιτεί τον υπολογιστή/διαγνωστικό της εταιρείας φαίνεται πως είναι κάτι που δεν ταιριάζει με την εποχή, όπου είναι όλο και λιγότερα εκείνα που μπορεί να κάνει κανείς, το κυριότερο όμως, είναι λιγότεροι εκείνοι που θέλουν πραγματικά να ασχοληθούν μόνοι τους!

Σιγουρά υπάρχει και ο παράγοντας prestige καθώς μεταξύ μας το βαυαρικό εργοστάσιο απλά “απογειώνει” μια ήδη υπάρχουσα τάση να τοποθετούνται σήματα και εμβλήματα σε οτιδήποτε, που φαίνεται να έχει το κοινό της.

BMW Roundel Bolt

Εάν κάποιος ανήκει στην εκλεκτή ελίτ που με ένα βασικό σετ εργαλείων και εφευρετικότητα επιδιόρθωνε τα πάντα σε μια ερημιά στην μέση του πουθενά, μάλλον μια μικρή ακόμα συλλογή δεν θα είναι μεγαλύτερο πρόβλημα από τις συνθέτες τεχνολογίες και αρχιτεκτονικές (βλέπε Controller Area Network Bus) που πλέον οι μοτοσυκλέτες ενσωματώνουν.

BMW Roundel Bolt

Άλλωστε μοιάζει πιθανότερο οι απομιμήσεις των συγκεκριμένων εργαλείων να είναι περισσότερες, αν όχι και γρηγορότερα διαθέσιμες από της BMW.

Πέρα από την πλάκα όμως, αξίζει να σημειωθεί ότι προς το παρόν μιλάμε μόνο για πατέντα και όχι για εξάρτημα που έχει περάσει σε μοντέλο παραγωγής.

BMW Roundel Bolt

Αυτή την στιγμή η BMW δεν έχει ενημερώσει για το που θα τοποθετήσει τις συγκεκριμένες βίδες, σε ότι αφορά την μοτοσυκλέτα πάντως, θεωρούμε πως θα αν βρουν τον δρόμο τους προς τα εκεί, θα είναι σε εξωτερικά σημεία του φαίρινγκ.