Η Akrapovič γιορτάζει: 30 χρόνια στην κορυφή!

Άνοιξη 2021 – Συμπληρώνει 30 χρόνια ζωής!
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

15/4/2021

Την Άνοιξη του 1991, ο Igor Akrapovič ξεκινά τις εργασίες του σε ένα μηχανουργείο μόλις ένα χιλιόμετρο μακριά από τα σημερινά κεντρικά γραφεία της εταιρείας στην Ivančna Gorica. Είναι μία μαγευτική τοποθεσία, απόλυτα ήρεμη, που την ηρεμία διακόπτει ένας υπόκωφος ήχος που συχνά – πυκνά βγαίνει από το δυναμόμετρο όταν ανοίγει ο εξαερισμός για να αναπνεύσει ο τεράστιος θάλαμος. Στους δρόμους τριγύρω από το κτήριο του τμήματος έρευνας κι εξέλιξης θα ακούσεις επίσης το χαρακτηριστικό ουρλιαχτό μίας Akrapovič, από τις εκατοντάδες δοκιμές που πραγματοποιούνται κάπου κοντά. Πινακίδα δεν θα δεις, για να μην σταματούν όσοι κάνουν βόλτες στην περιοχή και ζητούν να μπουν στον χώρο για να βγάλουν μία φωτογραφία. Η μυστικοπάθεια είναι αρετή για την Akrapovič, προστατεύοντας τα μυστικά των μεγαλύτερων κατασκευαστών που τους στέλνουν τις μοτοσυκλέτες πριν βγουν στην παραγωγή, ή ακόμη καλύτερα τις αγωνιστικές τους μοτοσυκλέτες. Κι εμείς άλλωστε διοργανώναμε μήνες την διπλή επίσκεψή μας, την δεύτερη στην ιστορία του περιοδικού, τόσο στο R&D όσο και στο εργοστάσιο μαζί με την TECNO MOTO την ελληνική αντιπροσωπεία - που φέτος γιορτάζει 35 χρόνια ζωής, όπως και το ΜΟΤΟ άλλωστε. Μία σειρά άρθρων που αξίζει να αναζητήσετε.

Η Akrapovič αυτές τις ημέρες συμπληρώνει 30 χρόνια παρουσίας με την ιστορία του Igor να ξεκινά βέβαια πολύ πιο πριν από αυτό. Ο Igor ήταν ένας αγωνιζόμενος που ταυτόχρονα βελτίωνε αγωνιστικές μοτοσυκλέτες σε μία εποχή που το όριο των κινητήρων το ανακάλυπτε ο βελτιωτής και αποτελούσε μαγική συνταγή να ταιριάξεις αξιοπιστία και ιπποδύναμη. Η επιτυχία του Igor ήταν τέτοια που στο τέλος πήγαιναν σε εκείνον ακόμη και οι ανταγωνιστές του στο πρωτάθλημα! Αυτό ήταν και το έναυσμα να ξεκινήσει επαγγελματικά εκείνο με το οποίο ήταν περισσότερο παθιασμένος από όλα, την τεχνολογία και την εξέλιξη των μοτοσυκλετών.

Οι εξατμίσεις ήταν εκείνες στις οποίες ο Igor Akrapovič είδε την μεγαλύτερη ευκαιρία να αναδειχτεί καθώς ο ανταγωνισμός από άλλους κατασκευαστές ήταν σχεδόν ανύπαρκτος. Επικεντρώθηκε στις αγωνιστικές εφαρμογές και έχτισε την φήμη του μέσα από το σκληρότερο πεδίο, τους αγώνες. Η σχεδόν καθολική επικράτηση που γνώρισε εκεί, τον οδήγησε γρήγορα να επεκταθεί στις μοτοσυκλέτες παραγωγής αλλά και στα αυτοκίνητα.

Σήμερα, τρεις δεκαετίας μετά από όλα αυτά, η εταιρεία έχει δύο ξεχωριστές εγκαταστάσεις στην Σλοβενία απασχολώντας 1,300 εργαζομένους. Ανάμεσα σε όλα τα υπόλοιπα, οι κεντρικές εγκαταστάσεις στην Ivančna Gorica περιλαμβάνουν κι ένα από τα πλέον εξελιγμένα χυτήρια τιτανίου στον κόσμο. Η χύτευση τιτανίου δεν είναι εύκολη υπόθεση και το επίπεδο της Akrapovic είναι τέτοιο που έχει φτάσει σε σημείο να δημιουργεί υλικά ακόμη και για χειρουργικές επεμβάσεις, περισσότερο από την ανάγκη να βοηθήσει και όχι για επαγγελματικούς λόγους. Μία άγνωστη προς το ευρύ κοινό πρακτική του ιστορικού αυτού εργοστασίου. Υπάρχει επίσης δυναμόμετρο αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών καθώς κι ένα ρομπότ που χρησιμοποιείται για να «οδηγεί» τις μοτοσυκλέτες στο δυναμόμετρο για ορισμένες πολύ συγκεκριμένες διαδικασίες που απαιτούν μεγάλο χρόνο παραμονής στην σέλα. Υπάρχει επίσης εργαστήριο μεταλλουργίας, το τμήμα R&D και το αγωνιστικό τμήμα που παράγει τις εξατμίσεις για τα MotoGP -για παράδειγμα- απευθείας εκεί. Η μαζική παραγωγή ξεκινώντας από την δημιουργία των σωλήνων σε μία πατέντα που είναι ένα από τα καλά κρυμμένα μυστικά της Akrapovic, γίνεται εξ ολοκλήρου στο μεγάλο εργοστάσιο στο Črnomelj.

Η αύξηση της ζήτησης αλλά και της τεράστιας γκάμας απαιτούσε την δημιουργία ενός νέου εργοστασίου, παράλληλα με την αύξηση των χώρων του R&D κι έτσι σχεδιάστηκε η επέκταση σε μία διαφορετική τοποθεσία που εξυπηρετεί και τις ανάγκες της εξαγωγικής δραστηριότητας. Η καρδιά της Akrapovič παραμένει πάντα το αγωνιστικό της τμήμα στο οποίο επενδύει αδιάκοπα, από την στιγμή που οι αγώνες είναι και το βασικό πεδίο όπου στηρίζει την εξέλιξή της. Όχι μόνο αυτό, αλλά πλέον οι αγώνες χρειάζονται την Akrapovič από την στιγμή που οι ομάδες στηρίζονται στην Σλοβένικη εταιρεία για την εξέλιξη του συγκεκριμένου τομέα των κινητήρων, που προσφέρεται ως μία κανονική υπηρεσία. Η πρώτη νίκη για την Akrapovič σε παγκόσμιο επίπεδο ήταν το 1997 στο WSBK με αναβάτη τον Akira Yanagawa (Kawasaki).

Λίγο αργότερα, το 2000, ήρθε και το πρώτο πρωτάθλημα με αναβάτη τον Colin Edwards σε Honda που φορούσε Akrapovič και οι επιτυχίες αυξήθηκαν από τότε φτάνοντας σε καθολικό σχεδόν βαθμό:

«Κάποτε βελτίωνα μοτοσυκλέτες και χρησιμοποιούσα τα χρήματα για να μπορέσω να πάρω μέρος σε αγώνες. Η βελτίωση ήταν για εμένα σχεδόν το ίδιο ενδιαφέρουσα με την αγωνιστική συμμετοχή κι έτσι ήταν φυσικό επακόλουθο να αγοράσω τον πρώτο κουμπαδόρο. Έτσι ξεκίνησαν όλα. Βλέπω την ιστορία της εταιρείας να απλώνεται σε τρεις δεκαετίας, ιδιαίτερα της αγωνιστικής μας πορείας, με μεγάλη περηφάνια, γιατί οι αγώνες είναι το πιο σκληρό πεδίο δοκιμών για ένα προϊόν» - τονίζει ο Igor Akrapovič, σε ένα σύντομο μήνυμα για την συμπλήρωση τριάντα ετών.

Σήμερα η εταιρεία έχει κερδίσει 140 τίτλους και έχει αποκλειστικές συνεργασίες με πολλές ομάδες σε FIM MotoGP, FIM WorldSBK, FIM MXGP, FIA WEC, και DTM, Isle of Man TT, 24 Hours Nürburgring, 24 Hours of Le Mans, 24 Hours of Daytona, στο Dakar Rally, και πολλά ακόμη.

Η μεγάλη αυτή αγωνιστική ενασχόληση έχει οδηγήσει και σε ορισμένες εκπληκτικές εξατμίσεις μαζικότερης παραγωγής, που με την σειρά τους έφεραν 14 βραβεία Red Dot με κορυφαία το best of the Best για τον σχεδιασμό της εξάτμισης τιτανίου της Ducati 1199 Panigale, το 2014.

«Από την πρώτη στιγμή το όραμα της εταιρείας και η φιλοσοφία της έχουν μείνει απαράβατα, συνεχίζουμε να επικεντρωνόμαστε στην εξέλιξη ενός άψογου αποτελέσματος, να εφαρμόζουμε καινοτομίες, έρευνα, και τις πλέον σύγχρονες τεχνικές και υλικά. Η έμφυτη περιέργεια και η ανάγκη για εξέλιξη μας δίνουν ώθηση να αναζητούμε λύσεις για συνεχή βελτίωση και αναβάθμιση. Η εξέλιξη δεν έχει όρια για η τεχνολογία μπορεί πάντα να πάει ένα βήμα πιο κάτω» συνεχίζει ο Igor στο μήνυμά του.

Για να γιορτάσουν τα τριάντα χρόνια, εξέλιξαν δύο ξεχωριστές εξατμίσεις της σειράς Evolution Line (Titanium) που θα υπάρχουν μόνο σε 30 κομμάτια: Για Kawasaki Ninja ZX-10RR / ZX-10R και την Ferrari F8 Tributo.

Παράλληλα έχουν δημιουργήσει και ένα microsite για τα 30 χρόνια Akrapovic που μπορείτε να βρείτε εδώ

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις