Η νέα μέθοδος εξελασμένων αλουμινένιων τροχών της Yamaha

Τεχνολογία που θα δούμε σε πολλά νέα μοντέλα

Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

3/12/2021

Εξελιγμένη για το καινούργιο MT-09 του 2021, η μέθοδος για τους εξελασμένους τροχούς της Yamaha, αποτελεί μια καινοτομία στην προσπάθεια μείωσης του βάρους κατά την διάρκεια της κατασκευής. Ένας από τους κύριους παράγοντες που οδήγησαν στην εξέλιξη και την εφαρμογή της συγκεκριμένης μεθόδου για πρώτη φορά στον κόσμο σε μαζικής παραγωγής μοτοσυκέτα, ήταν η δημιουργία ενός ειδικού κράματος αλουμινίου ειδικά για αυτή την μέθοδο, από το τμήμα έρευνας υλικών του εργοστασίου.

Ένα μέλος του τμήματος με εξειδίκευση στο αλουμίνιο, ο οποίος έπαιξε βασικό ρόλο στην εξέλιξη και την δημιουργία των πανάλαφρων τροχών του ΜΤ-09, είναι η Kahori Oshima, η οποία εξηγεί και τις προκλήσεις που αντιμετώπισε στην όλη διαδικασία.

"Η αλλαγή μερικών μόνων παραμέτρων μπορεί να μεταβάλλει εντελώς το πώς αντιδρά το αλουμίνιο ή την "προσωπικότητά" του", λέει η Oshima, η οποία μιλάει προσδίδοντας μια ανθρώπινη προσωπικότητα στο υλικό. "Μπορεί μερικές φορές να είναι ευαίσθητο χωρίς να αφήνει κανένα περιθώριο για μετατροπές". Παρά όμως αυτήν την ιδιαίτερη "προσωπικότητα", το αλουμίνιο είναι ένα από τα βασικά υλικά στην κατασκευή μοτοσυκλετών, και όχι μόνο.

Γι' αυτό το λόγο η Oshima αποτελεί ένα "κεφάλαιο" για την Yamaha, με τον Υπεύθυνο του τμήματος να την παρομοιάζει σαν μία "μπάργουμαν για αλουμίνια", με την Yamaha να εξυμνεί την ικανότητά της να φτιάχνει τέτοιου είδους κοκτέιλ.

Πέρα από αυτό όμως, ενώ αναφερόμαστε στο υλικό γενικά ως αλουμίνιο, οι απαιτήσεις που υπάρχουν από το συγκεκριμένο υλικό μπορεί να διαφέρουν πάρα πολύ, ανάλογα με το προϊόν, το πού θα χρησιμοποιηθεί το κάθε εξάρτημα, αλλά και την μέθοδο μηχανουργικής κατεργασίας που χρησιμοποιείται. Η Yamaha έχει έναν μεγάλο… τσελεμεντέ με ανάλογες "συνταγές" που έχουν δημιουργηθεί όλα αυτά τα χρόνια από το αντίστοιχο τμήμα του εργοστασίου και πάνω σε αυτό χτίζονται και οι νέες.

Όπως αναφέρει η Oshima στις δηλώσεις της, η Yamaha έχει ως αρχή της να είναι πάντα πρωτοπόρος σε ό,τι αφορά το αλουμίνιο και αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι όλες οι εξιλάσεις γίνονται μέσα στο εργοστάσιο από την απαρχή της δημιουργίας του.

Για να "δουλευτεί" το αλουμίνιο απαιτούνται ο εξαιρετικά προσεκτικός έλεγχος της θερμοκρασίας του λιωμένου υλικού, η μίξη του "μυστικού" χαρμανιού από επιπλέον στοιχεία και η θερμική κατεργασία του διαμορφωμένου κομματιού για το φινίρισμα. Ο ρόλος της Oshima ως ερευνήτρια, είναι να ανατρέξει στην εμπειρία και τις γνώσεις της για να προτείνει νέες ιδέες που θα αφορούν την ισορροπία ανάμεσα στην ακαμψία και τις ελαστικότητες, η οποία θα πρέπει να συνδυαστεί με την συνολική αντοχή, αλλά και την ωραία εξωτερική εμφάνιση…

Οι νέοι αλουμινένιοι τροχοί που έχουν τοποθετηθεί στο πιο πρόσφατο ΜΤ-09, έχουν κατασκευαστεί με την μέθοδο που αποτελεί την τελευταία ανακάλυψη της Oshima. Ένας από τους στόχους που έθεσαν στην Yamaha κατά την διάρκεια εξέλιξης του μοντέλου, ήταν η θεαματική μείωση του βάρους, βασιζόμενοι στην ιδέα πως αν αυξήσεις τα βασικά χαρακτηριστικά του αλουμινίου, θα προκύψουν νέες καινοτομίες.

Το τμήμα των μηχανολόγων και το τμήμα κατασκευής συμμετείχαν ενεργά στο project και δημιούργησαν ένα ειδικό κράμα αλουμινίου και μια ειδική διαδικασία θερμικής επεξεργασίας. Αυτός ο συνδυασμός έδωσε την δυνατότητα στο εργοστάσιο να προσφέρει τους πρώτους τροχούς μοτοσυκλέτας μαζικής παραγωγής με την μέθοδο της εξέλασης με ροή. Η Yamaha τους ονόμασε SinForged Wheels, όπου το πάχος της ζάντας είναι μόλις στα 2mm (σε σχέση με τα 3,5mm του προηγούμενου μοντέλου), ενώ η μείωση του βάρους και από τους δύο τροχούς (εμπρός-πίσω) είναι 700 γραμμάρια.

Για να δώσουμε μια εικόνα πως λειτουργεί η μέθοδος αυτή, φανταστείτε πως ξεκινάμε αρχικά από ένα χυτό κομμάτι που έχει τα βασικά χαρακτηριστικά (σχήμα και μπράτσα.) Στη συνέχεια το κομμάτι τοποθετείται πάνω σε έναν επίπεδο τροχό που γυρίζει πολύ γρήγορα, σαν να ήταν τόρνος. Όσο γυρίζει, μια πολύ δυνατή φλόγα ζεσταίνει το υλικό για να αποκτήσει ευκαμψία και ένας τύπου ρουλεμάν που βρίσκεται στο εσωτερικό του τροχού παίζει το ρόλο που θα έπαιζε το χέρι ενός αγγειοπλάστη στο κομμάτι του πηλού που περιστρέφεται, για να του δώσει το τελικό σχήμα. Αυτή η διαδικασία συμπιέζει και την δομή του υλικού για να αποκτήσει μεγαλύτερη αντοχή. Στο τέλος γίνεται το φινίρισμα και η τελική επεξεργασία, αλλά με πολύ λιγότερη πολυπλοκότητα σε σχέση με τους υπόλοιπους εξελασμένους τροχούς.

"Η πιο μεγάλη δυσκολία ήταν ότι δεν είχαμε σημείο αναφοράς για να συνεχίσουμε από εκεί. Χωρίς αυτό, δεν μπορούσαμε να καθορίσουμε τον στόχο μας, οπότε ήταν δύσκολο να φτιάξουμε ένα υλικό και παράλληλα να δημιουργήσουμε την κατάλληλη μέθοδο αξιολόγησης", λέει η Oshima. "Για παράδειγμα, αν λάβουμε υπόψιν μας μόνο την αντοχή, το αλουμίνιο δεν μπορεί να νικήσει το σίδερο. Αλλά από την άλλη, το αλουμίνιο έχει πλεονεκτήματα όπως το χαμηλότερο βάρος, δεν σκουριάζει, είναι εύκολη η κατεργασία του και είναι πιο όμορφο. Ακόμη και το "Monozukuri" μας (σ.σ. η ιαπωνική λέξη για την παραγωγή και τον τρόπο που γίνονται τα πράγματα) αλλάξει στο μέλλον, το αλουμίνιο θα παραμείνει μέσα στις επιλογές μας."

Το βέβαιο είναι πως η αρχή που έγινε με το ΜΤ-09 θα έχει και συνέχεια και σε άλλα μοντέλα της Yamaha. Τα οφέλη από το μικρότερο μη αναρτώμενο βάρος στην δημιουργία του γυροσκοπικού φαινομένου και κατ' επέκταση στην συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας, αλλά και στην διατήρηση του κόστους χαμηλά καθώς είναι μια πιο φτηνή παραγωγική διαδικασία, αποτελεί ουσιαστικά μονόδρομο για την Yamaha.

H Yamaha έχει μεγάλη παράδοση στην χύτευση, από τα πλαίσια των πιάνων της Nippon Gakki Co. Ltd (η σημερινή Yamaha Corporation). Σε εκείνες τις τεχνικές βασίστηκε για να φτιάξει εξαρτήματα και τον κινητήρα για την πρώτη μοτοσυκλέτα της η Yamaha το 1955, το ΥΑ-1. Από τότε, η Yamaha έχει προχωρήσει με την χύτευση πάρα πολλών εξαρτημάτων, όχι μόνο για κινητήρες, αλλά για πλαίσια, για προϊόντα θαλάσσης, κινητήρες αυτοκινήτων κ.α. Είναι μάλιστα από τους λίγους κατασκευαστές μοτοσυκλετών στον κόσμο που κάνουν χύτευση μεγάλων και μικρών εξαρτημάτων μέσα στο ίδιο το εργοστάσιο.

Πέρα από την χύτευση αλουμινένιων τροχών σε κενό αέρα, η Yamaha έχει καταφέρει την χύτευση τροχών από μαγνήσιο σε μαζική παραγωγή για το YZF-R1 το 2015. Η διαδικασία της εξέλασης με ροή για την δημιουργία των SpinForged τροχών, χρησιμοποιείται ήδη στην κατασκευή τροχών για αυτοκίνητα, αλλά οι τροχοί των μοτοσυκλετών απαιτούν μια ωραία εμφάνιση και από τις δύο όψεις τους, γι' αυτό και η χρήση της συγκεκριμένης μεθόδου είχε αρκετά μεγάλες δυσκολίες.

Προκειμένου να ξεπεραστούν αυτές, η Yamaha επέλεξε με προσοχή το είδος του αλουμινίου, έκανε διαρκείς δοκιμές με διαφορετικούς συνδυασμούς κραμάτων, έτσι ώστε να πετύχει την σωστή αντοχή, ενώ μεγάλη μελέτη έγινε και για την θερμική κατεργασία.

Να θυμίσουμε ότι το συγκεκριμένο τμήμα του εργοστασίου της Yamaha έχει φέρει πολλές πρωτιές και καινοτομίες στην μοτοσυκλέτα, όπως η ελεγχόμενης πλήρωσης χύτευση (CF die-casting), μια τεχνολογία που δίνει την δυνατότητα μαζικής παραγωγής εξαρτημάτων με μεγάλο μέγεθος και λεπτού πάχους, όπως στους DiASil κυλίνδρους της εταιρείας.

https://bit.ly/MOTO_681

Επικαιρότητα

Παγκόσμια εξάπλωση Öhlins: Νέο λογότυπο και άνοιγμα σε καινούριες αγορές με πλάτες Brembo!

Μοντέλο τύπου ByBre στις κορυφαίες αναρτήσεις!

Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

12/12/2025

Η νέα εποχή της Öhlins μπήκε σε σταδιοδρομία τον περασμένο Ιανουάριο, όταν και εξαγοράστηκε από το γκρουπ της Brembo.

Για την Brembo είναι μία λογική κίνηση, έπειτα από μία σειρά εξαγορών στον τομέα που ήδη δραστηριοποιούνταν και την δημιουργία θυγατρικών για να καλύψει και την φθηνότερη γκάμα χωρίς να χαλάσει την εικόνα της, όπως έκανε με την ByBre, επενδύει στον αμέσως πιο γειτονικό τομέα.

Εξηγούμε εδώ και πολλά χρόνια πως το φρενάρισμα εξαρτάται από τρεις βασικούς πυλώνες και έπειτα από διάφορα μικρότερα τμήματα που όλα μαζί αποτελούν την τοιχοποιία του. Στην κορυφή είναι το σύστημα των φρένων, όμως ακολουθούν οι αναρτήσεις και τα ελαστικά. Με εξαίρεση τα τελευταία, η Brembo έχει βάλει στόχο να γίνει η λύση της μίας στάσης για τους κατασκευαστές, επενδύοντας έτσι στον τομέα των αναρτήσεων ξεκινώντας από την κορυφή.

Στον περισσότερο κόσμο η είδηση της μεταπώλησης της Öhlins πέρασε στα ψιλά και αυτό συνέβη κυρίως για δύο λόγους. Δεν την εξαγόρασε ανταγωνιστής ή κινέζος ή κάποιο επενδυτικό σχήμα χωρίς ταυτότητα, αλλά ο κορυφαίος στα φρένα που εμπνέει πολύ περισσότερο εμπιστοσύνη. Κι έπειτα γιατί δεν ξεκίνησαν να κάνουν ριζικές αλλαγές αμέσως, αλλά αντιθέτως στήριξαν τα σχέδια που είχαν ήδη αναπτύξει.

Στην EICMA ήταν, που αρκετοί περισσότεροι πλέον, ξεκίνησαν να αντιλαμβάνονται πως τα πράγματα έχουν αλλάξει ριζικά, μέσα από την νέα εταιρική εικόνα και την αλλαγή στο λογότυπο.

Συζητώντας με τα στελέχη της Brembo για την αγορά και τους νέους κατασκευαστές που για πρώτη φορά εδώ και μία πενταετία, έχουν ξεκινήσει να κατασκευάζουν μοτοσυκλέτες σε κατηγορίες μοτοσυκλετών που μέχρι τώρα υπήρχαν μόνο σε Ευρώπη και Β.Αμερική, καταλήξαμε να συζητάμε για τον ανταγωνισμό που έφτιαξε εργοστάσια στην Κίνα και μπήκε στην τεράστια αυτή αγορά με κοινοπραξίες κινέζικων εταιρειών.

Τότε τους ανέφερα το παράδειγμα της ByBre και την προοπτική της «~~ByOh~~» που ανοίγεται μπροστά τους:

«Σίγουρα θα βρείτε ένα καλύτερο όνομα από αυτό, όμως μου φαίνεται αδύνατο, να μην προχωρήσει η Öhlins στο επόμενο στάδιο, ιδιαίτερα με την δική σας καθοδήγηση. Και προχωρώντας σε νέες αγορές και σε φθηνότερα επίπεδα της γκάμας, θα συναντήσει ακριβώς το ίδιο πρόβλημα με εσάς, θα είναι αδύνατο να συνδυάσει το όνομά της με κάτι υποδεέστερο, όχι ποιοτικά, αλλά από πλευράς δυνατοτήτων για μοτοσυκλέτες που δεν χρειάζονται κάτι τόσο εξιδεικευμένο, έτσι και αλλιώς».

Η απάντησή τους ήταν ξεκάθαρη: «Πράγματι, το έχεις τοποθετήσει σωστά. Πέρα από το όνομα που δεν έχει αποσαφηνιστεί φυσικά». Τονίζοντας: «Το αφήνουμε να εννοηθεί για όποιον κοιτάξει λίγο πιο προσεκτικά και στα εταιρικά μηνύματα γράφοντας για επέκταση από το Racing DNA, στο να εμπνέουμε περισσότερους».

Στο μεταξύ η Marzocchi έχει ήδη κινηθεί γρήγορα ανοίγοντας παράρτημα στην Κίνα με την υποστήριξη της QJMOTOR, του μεγαλύτερου κινέζου κατασκευαστή στα πάνω από 250 κυβικά. Μέσα από την κοινοπραξία τους δεν εξυπηρετούν μόνο την χαώδη γκάμα της QJMOTOR αλλά και άλλους κινέζους κατασκευαστές, ορισμένοι από αυτούς, όπως η CFMOTO, με μεγαλύτερο αντίκτυπο στο κοινό της Κίνας σε ορισμένες κατηγορίες. Όσο τα μοντέλα εξελίσσονται και το επίπεδο ανεβαίνει, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η ανάγκη για αναρτήσεις της Öhlins σε αυτή την τεράστια αγορά.

Κι αν αυτό έχει αρχίσει να γίνεται ήδη, τότε σημαίνει πως υπάρχει ήδη η ανάγκη κάλυψης και της υπόλοιπης γκάμας με πιο προσιτές λύσεις, όπως είναι η J.Juan που αποτελεί επίσης θυγατρική της Brembo σε μία εξαγορά που είχε διαβλέψει το τι έγινε πριν από όλους, κάνοντας τελικά την κίνηση το 2021.

Με την ByBre είχαν ήδη ξεκινήσει στην αγορά της Ινδίας, της πρώτης σε αριθμούς μονάδων αγορά μοτοσυκλέτας του κόσμου, φτιάχνοντας νέο -κάθετο- εργοστάσιο από το μηδέν, από το επίπεδο της χύτευσης. Με την J.Juan κινήθηκαν διαφορετικά, πραγματοποιώντας εξαγορά και με στόχο την OEM εγκατάσταση.

Στο μεταξύ με την εξαγορά της J.Juan εξασφάλισε και μέρος του κόστους παραγωγής, καθώς η J.Juan είχε εξελιχθεί σε παντοκράτορα στα σωληνάκια υψηλής.

Το άλλο που συνεπάγονται όλα αυτά, είναι πως η Brembo έχει ήδη πρόσβαση στην προμήθεια των γραμμών παραγωγής μίας μεγάλης σειράς κατασκευαστών, που εκτός από τους παραδοσιακούς Ευρωπαίους και Ιάπωνες, εκτείνεται σε Ινδία, Κίνα και μία σειρά από πρόσθετες τεράστιες σε νούμερα αγορές.

Θα συναντήσουν έτσι μικρότερο πρόβλημα στο να εισάγουν νέες θυγατρικές της Öhlins σε φθηνότερες μοτοσυκλέτες. Πλησιάζει η εποχή λοιπόν που δεν θα έχουμε μόνο KYB και Marzocchi στις μικρο-μεσαίες κινέζικες αλλά και ένα νέο όνομα που θα ανήκει όμως στην Öhlins!

Για το 2026, η Öhlins παρουσίασε τώρα το FGR 260, την συνέχεια δηλαδή του FGR 250 με νέο σύστημα απόσβεσης χαμηλότερων τριβών και όλη την τεχνογνωσία του WSBK στα καλάμια, ενώ οι τάπες είναι απευθείας εμπνευσμένες από τα MotoGP που σημαίνει πως έχουμε ένα κλικ κάθε μισή στροφή.

Το FKR 200 είναι ένα νέο cartitridge kit φυσιγγίων για πιρούνια τεχνολογίας TTX για την κατηγορία των Supersport. Έχει πιο γραμμικές αποσβέσεις και μαγνητικό οδηγό ελατηρίων για ταχύτερες διαδικασίες στο box.

Στις OFF-Road μοτοσυκλέτες η Öhlins μας φέρνει το TTX Flow DV, ένα νέο αμορτισέρ με χαμηλότερη τριβή και ακόμη πιο λεπτομερή ρύθμιση.

Είχαμε ήδη δει το SmartEC 3, το σύστημα ημι-ενεργητικών αναρτήσεων που μπαίνει σε Superbike και προχωρά τα πράγματα πολύ πιο μπροστά καθώς το επόμενο βήμα είναι να μεταφέρει τεχνογνωσία στις μοτοσυκλέτες δρόμου, πράγμα που θα καταστήσει παρελθόν, ορισμένα από τα μειονεκτήματα που έχουμε απομείνει, συγκριτικά με τα πολλά που υπήρχαν από το 2010 όταν είδαμε στην παραγωγή την πρώτη προσπάθεια. Αν θυμάστε τότε, λέγαμε για την αντίσταση στο γυροσκοπικό που πλέον έχει εκλείψει.

Συνοπτικά λοιπόν η Öhlins αλλάζει εταιρική ταυτότητα αλλά αυτό συμβαίνει διατηρώντας ατόφιο το αγωνιστικό κομμάτι στο οποίο έχει το προβάδισμα εδώ και πολλά χρόνια. Χωρίς να αντλεί πόρους από αυτό για να επεκταθεί σε νέα πεδία στην γκάμα της, αλλά με εισροή επένδυσης και κυρίως, με το άνοιγμα στα εφόδια της Brembo, όπως οι συμφωνίες που ήδη έχει στις OEM εγκαταστάσεις, πρόκειται να αλλάξουν τον χάρτη των αναρτήσεων στο προσεχές διάστημα και εσείς, θα το έχετε μάθει πρώτοι.